Księga Jeremiasza 31:5 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset mówi o czymś bardzo zwyczajnym: o pracy na własnej ziemi. Winnice na wzgórzach Samarii to nie tylko uprawy, lecz także miejsca, w których pamięta się dom, rodzinę i to, co zostało utracone. W Księdze Jeremiasza 31:5 ten sam krajobraz wypełnia się codziennym rytmem, w którym uprawiający sadzą i zbierają plony, a więc wracają do prac, które kiedyś były oczywistą częścią życia. Szczególnie poruszające jest to, że obietnica nie opisuje wielkiego triumfu, lecz spokojną codzienność. Słowa o sadzeniu i zbieraniu brzmią skromnie, a jednak w kontekście wcześniejszych wersetów, mówiących o ocaleniu i odpoczynku, niosą wielką ulgę. Pod tą prostotą czuć tęsknotę za bezpieczeństwem, które nie wymaga nadzwyczajnych okoliczności i które można przeżyć dzień po dniu, przy zwykłej, cierpliwej pracy. Obietnica wybrzmiewa tu cicho i konkretnie. Bóg przywraca to, co potrzebne do życia: możliwość pracy na własnej ziemi i radość z jej owoców. W tym skromnym obrazie najbardziej uderza to, że troska Boża sięga aż do ziemi i rąk, które ją uprawiają.

W Księdze Jeremiasza 31:5 obietnica odnowy przybiera postać zwyczajnej pracy: „Będziesz znów sadzić winnice na wzgórzach Samarii; uprawiający będą sadzić i zbierać”. Nie chodzi jedynie o powrót do miejsca, lecz o odzyskanie możliwości życia w nim — takiego, w którym można sadzić z myślą o przyszłości i doczekać się zbiorów. Ważne jest słowo „znów”. W sąsiednich wersetach Bóg mówi o odbudowie Izraela, a dalszy obraz rozdziału obejmuje powrót rozproszonego ludu. Samaria i wzgórza Efraima przywołują północne ziemie Izraela; ich winnice stają się więc znakiem odnowy konkretnej wspólnoty, nie ogólną obietnicą dostatku dla każdego człowieka. Werset łączy nadzieję z trudem uprawy. Zbiory nie pojawiają się bez sadzenia, lecz w tej wizji praca nie zostaje przerwana przez utratę ziemi i wygnanie. Obietnica nie usuwa pamięci o katastrofie; mówi, że katastrofa nie musi być ostatnim rozdziałem historii ludu. Biblijna nadzieja ma tu ziemski, wspólnotowy kształt: przyszłość, w której znów można zakorzenić życie i doczekać owocu własnej pracy.

Werset piąty przynosi obraz znany każdemu, kto pracował na ziemi. W Księdze Jeremiasza 31:5 czytamy: „Będziesz znów sadzić winnice na wzgórzach Samarii; uprawiający będą sadzić i zbierać.” Tekst pojawia się po zapowiedzi odbudowy i powrotu do ziemi, która została zniszczona. Winnica wymaga cierpliwości. Najpierw trzeba posadzić krzewy, a plon przychodzi później, często po wielu miesiącach niepewności. Najbardziej uderza zdanie o tym, że uprawiający będą sadzić i zbierać. Ci sami ludzie, którzy zakładają winnicę, doczekają się jej owocu. Obietnica dotyczy ciągłości życia na tej ziemi i pracy, która ma sens w tym miejscu. Bóg przywraca nie tylko pole, ale też ręce, które na nim pracują. Warto pamiętać, do kogo jest skierowana ta zapowiedź. Mówi ona o Izraelu, który wraca z wygnania, i nie daje gwarancji, że każdy wysiłek zakończy się obfitym plonem. Wiąże się przede wszystkim z wiernością Boga wobec całego ludu. Najmocniej działa tu prosta prawda: ziemia zniszczona przez wojnę może znów rodzić owoc, bo to Bóg prowadzi lud do domu.

W Księdze Jeremiasza 31:5 obietnica przybiera postać winnic, które znów będą sadzone na wzgórzach Samarii. Pośród słów o odbudowie Izraela i powrocie ocalałych pojawia się obraz zwyczajnej, wspólnej pracy: sadzenia i zbierania. Nadzieja nie pozostaje odległą myślą. Zyskuje ziemię, winorośl i czas potrzebny, by doczekać się owocu. Winnica nie daje plonu od razu. Wymaga pracy, która ufa przyszłości, choć nie może jej przyspieszyć. W tym obrazie ważne jest także to, że pracujący będą nie tylko sadzić, lecz także zbierać. Prorocka obietnica mówi do ludu, który ma odzyskać możliwość życia w swojej ziemi, a nie ustanawia łatwej gwarancji powodzenia dla każdej osoby i każdego czasu. Wzgórza Samarii, związane z historią Izraela, stają się miejscem odnowionego życia. To, co zostało przerwane przez wygnanie i klęskę, nie musi być ostatnim rozdziałem dziejów tego ludu. Wierność Boga obejmuje również powolny rytm odbudowy: dłonie wkładają sadzonki w ziemię, a później zbierają owoce. Nadzieja tego wersetu ma konkretny kształt — lud znów może mieszkać, pracować i doczekać się plonu.