Księga Jeremiasza 3:20 – znaczenie i zastosowanie

Najpierw Bóg oskarża Izraela o niewierność i odwrócenie się od Niego (Księga Jeremiasza 3:20). Izraelici poszli za innymi bogami i złamali wierność Bogu, jak niewierna żona, która opuszcza męża. Łączyło ich z Nim przymierze, uroczyste zobowiązanie, lecz je złamali i zdradzili Tego, który zawsze traktował ich życzliwie i wiernie. Zdrada wobec drugiego człowieka jest już złem, ale zdrada Boga to znacznie poważniejsze przewinienie, niemal bunt.

Po drugie, lud uznaje swoje winy i wyznaje grzech (Księga Jeremiasza 3:21). Gdy Bóg zganił ich za odwrócenie się od Niego, niektórzy spośród nich — ci, których miał sprowadzić do Syjonu — płakali i modlili się na wyżynach. Upokorzyli się przed Bogiem swoich ojców i opłakiwali zarówno swoje nieszczęścia, jak i grzechy, które je sprowadziły. Wyznali, że zeszli na manowce i zapomnieli o Panu, swoim Bogu. Grzech jest zejściem z właściwej drogi. U jego źródła leży zapominanie o Panu: gdyby ludzie pamiętali, że Bóg ich widzi i że są Mu winni posłuszeństwo, nie buntowaliby się tak łatwo. Grzech sprowadza też na nas nieszczęście, jak mówi Księga Lamentacji 3:9. Ci, którzy to rozumieją, powinni nad tym płakać i modlić się. Gdy głupota rujnuje czyjąś drogę, serce powinno zmięknąć przed Panem, a nie zwracać się przeciwko Niemu (Księga Przysłów 19:3).

Po trzecie, Bóg zaprasza ich, by do Niego wrócili (Księga Jeremiasza 3:22). Mówi: „Wróćcie, zbuntowane dzieci”. Nazywa ich dziećmi z czułością i współczuciem. Choć są uparte i buntownicze, nadal są Jego dziećmi. Bóg ich karci, ale nie odrzuci. Gdy uznają swój grzech i ukorzą się z jego powodu, są gotowi przyjąć to zaproszenie — tak jak Chrystus wzywa utrudzonych i obciążonych, by przyszli do Niego. Bóg obiecuje, że uleczy ich skłonność do odwracania się od Niego. Pocieszy ich w smutku, który przyniósł grzech, uwolni od nieszczęść, które sami na siebie ściągnęli, i uzdrowi ich z uporu. Leczy tych, którzy odchodzą, przez przebaczające miłosierdzie, dający ukojenie pokój i odnawiającą łaskę.

Po czwarte, odpowiadają na Boże wezwanie ochoczo i z radością: „Oto przychodzimy do Ciebie”. Ich odpowiedź odbija się echem Jego słów, jak wołanie rozlegające się wśród zburzonych murów i docierające do złamanego serca. Bóg mówi: „Wróćcie”, a oni odpowiadają: „Przychodzimy”. Nie zwlekają ani nie obiecują, że wrócą później. Chcą wrócić całym sercem, a nie tylko częściowo. Mówią też jako jeden lud: „Przychodzimy” — wszyscy razem.

Oddają się Bogu jako swojemu Panu i Bogu. Mówią: „Ty jesteś Panem, naszym Bogiem”, czyli: „Uznajemy Cię za naszego Boga i oddajemy się Tobie”. Przyznają, że odejście od Niego było ich grzechem i głupotą. Gdy po oddaleniu się wracamy do Boga, wielką pociechą jest zwrócić się do Niego jako do Tego, z którym łączy nas przymierze.

Rezygnują też z szukania pomocy gdzie indziej. Mówią, że próżno wyglądać ratunku z wyżyn i licznych gór. Oddawali tam cześć bożkom (Księga Jeremiasza 3:6) i pokładali ufność w wielu fałszywych bogach. Teraz dostrzegają, jak daremne jest pokładanie ufności w stworzeniach, i nie chcą już mieć z tym nic wspólnego. Bożki nie mogą przynieść niczego dobrego, natomiast od Boga pochodzi wszelkie dobro, także samo zbawienie.

Przychodzą, polegając wyłącznie na Bogu. Wyznają, że zbawienie Izraela jest w Panu, ich Bogu. On jest Panem i tylko On może zbawić, gdy zawiodą wszyscy inni pomocnicy. Jest ich Bogiem i we właściwy sobie sposób oraz w swoim czasie przyniesie zbawienie. Zapowiada to wielkie zbawienie od grzechu, którego dokonał Jezus Chrystus — wielkie zbawienie pochodzące od samego Pana.

Uznają też sprawiedliwość Boga pośród swoich nieszczęść i osądzają siebie za własne grzechy (Księga Jeremiasza 3:24-25). Winą za swoją zgubę obarczają bożki, które nie dały im nic dobrego, a sprowadziły na nich wielką krzywdę. Mówią, że hańba pochłonęła dorobek ich ojców. Prawdziwa skrucha uczy nazywać grzech hańbą, nawet jeśli człowiek kiedyś go kochał i czcił jak bożka. Uczy też widzieć w grzechu zgubę i śmierć oraz uznawać, że to on zmarnował otrzymane dobro. Bożki pochłonęły dorobek ich ojców, także ich trzody, bydło, synów i córki. Straty te mogły być skutkiem sądów Boga nad krajem i rodzinami, które sprowadziło bałwochwalstwo. Mogło też być tak, że te dary same zostały złożone bożkom w ofierze i przez nie bezlitośnie pochłonięte.

Na koniec biorą na siebie wstyd za swój grzech i głupotę. Mówią, że leżą w swoim wstydzie, nie mogąc go znieść, a ich hańba ich okrywa. Chodzi zarówno o wstyd przyniesiony przez sąd Boga, jak i o wstyd odczuwany teraz we własnym sumieniu. Grzech niesie ze sobą hańbę i tak jest od samego początku. Przyznają też, że odziedziczyli grzeszność po przodkach, mówiąc: „Zgrzeszyliśmy my i nasi ojcowie”.

Zaczęliśmy grzeszyć wcześnie. Nasza droga grzechu rozpoczęła się w młodości i trwała aż do dziś, choć Bóg wielokrotnie wzywał nas do skruchy i odwrócenia się od grzechów. Najgorszą rzeczą w grzechu jest zniewaga, którą wyrządza Bogu. Przez grzech nie byliśmy posłuszni głosowi Pana, naszego Boga, który zakazuje grzeszyć i nakazuje nam, byśmy po popełnieniu grzechu okazali skruchę.

Wydaje się, że takie słowa wypowiada skruszony lud Izraela — dziesięć plemion, przebywających na wygnaniu albo pozostających w swoim kraju (Księga Jeremiasza 3:20). Prorok zwraca uwagę na ich skruchę, by pobudzić Judę do gorliwej służby Bogu. Dawid posłużył się podobnym argumentem, przemawiając do starszych Judy. Powiedział, że byłoby hańbą, gdyby ci, którzy są z nim spokrewnieni, jako ostatni przywracali króla, skoro Izraelici tak chętnie chcieli to uczynić (Druga Księga Samuela 19:11-12). Podobnie prorok wzywa Judę do skruchy, wskazując, że Izrael już ją okazał. Dobrze byłoby, gdyby gorliwość innych, nawet tych, po których najmniej można się spodziewać prawego postępowania, pobudzała nas do tego, by ich uprzedzić i jeszcze bardziej wytrwale czynić dobro.