Księga Jeremiasza 1:1 – znaczenie i zastosowanie

Wiemy o pochodzeniu rodzinnym tego proroka i czasie jego służby tylko tyle, ile Bóg uznał za stosowne nam objawić.

Jeremiasz był synem Chilkiasza, ale prawdopodobnie nie chodzi o arcykapłana Chilkiasza z czasów Jozjasza. Gdyby był tym człowiekiem, zapewne zostałby tu tak przedstawiony. Był więc innym kapłanem o tym samym imieniu. Imię Jeremiasz oznacza „wzbudzony przez Pana”. W podobny sposób opisano Chrystusa jako proroka, którego Pan, nasz Bóg, wzbudzi dla nas (Księga Powtórzonego Prawa 18:15, Księga Powtórzonego Prawa 18:18). Jeremiasz był kapłanem, a więc już wcześniej otrzymał od Boga powołanie do nauczania ludu. Ponadto Bóg powierzył mu szczególną służbę proroka. Kapłanem był także Ezechiel. W ten sposób Bóg podtrzymywał godność kapłaństwa w czasach, gdy grzechy kapłanów i sądy, które Bóg nad nimi wykonywał, poważnie przyćmiły jego chwałę.

Jeremiasz pochodził z kapłańskiego rodu w Anatot, miejscowości kapłańskiej położonej około 5 km od Jerozolimy. Abiatar, jeden z kapłanów Dawida, miał tam wiejską posiadłość (Pierwsza Księga Królewska 2:26).

Wiemy również, kiedy Jeremiasz rozpoczął służbę prorocką, a ma to znaczenie dla zrozumienia jego przesłania. Zaczął ją w trzynastym roku panowania króla Jozjasza (Księga Jeremiasza 1:2). Jozjasz rozpoczął reformy w dwunastym roku swego panowania. Szczerze starał się oczyścić Judę i Jerozolimę z wyżyn, świętych gajów i bożków (Druga Księga Kronik 34:3). Było więc bardzo stosowne, że Bóg powołał tego młodego proroka, by wspierał i umacniał młodego króla w jego dobrym dziele. Wtedy słowo Pana przyszło do Jeremiasza. Oznaczało to zarówno powierzenie mu misji przemawiania, jak i przesłania, które miał głosić.

Dla sług Bożych wielkim wsparciem są pobożni władcy, tacy jak Jozjasz. Podobnie władcy wiele zyskują w dziele reform, gdy wierni i gorliwi słudzy Boży, tacy jak Jeremiasz, doradzają im i dodają im sił. Można by się spodziewać, że gdy połączyli siły młody król i młody prorok, nastąpi pełna i trwała odnowa, która uchroni wspólnotę i naród przed upadkiem. Stało się jednak zupełnie inaczej. Jeszcze w osiemnastym roku panowania Jozjasza pozostało wiele śladów bałwochwalstwa. Najlepsi królowie i prorocy niewiele mogli zrobić dla ludzi, którzy nienawidzili reform. Dlatego Jeremiasz nawet w czasie odnowy nadal ostrzegał przed nadchodzącym sądem. Dla narodu nic nie jest bardziej niepokojące niż próby reform, które nie przynoszą trwałej przemiany. Jozjasz i Jeremiasz chcieli uzdrowić lud, ale lud nie chciał dać się uzdrowić.

Jeremiasz prorokował także za panowania Jojakima i Sedekiasza, z których każdy rządził przez jedenaście lat. Głosił słowo Boże aż do uprowadzenia mieszkańców Jerozolimy do niewoli (Księga Jeremiasza 1:3), wielkiego wydarzenia, które często zapowiadał. Prorokował również później (Księga Jeremiasza 40:1). Zapis kończy się jednak na niewoli, ponieważ to wydarzenie spełniło wiele jego ostrzeżeń. Od trzynastego roku panowania Jozjasza do uprowadzenia do niewoli upłynęło czterdzieści lat.

Dr Lightfoot zauważa, że Mojżesz przez czterdzieści lat był nauczycielem ludu na pustyni, aż Izraelici weszli do swojej ziemi. Podobnie Jeremiasz przez czterdzieści lat był z nimi w ich własnej ziemi, zanim zostali rozproszeni pośród narodów jak na pustyni. Zdaniem Lightfoota dlatego szczególnie podkreślono ostatnie czterdzieści lat grzechu Judy. Ezechiel przez czterdzieści dni ponosił ich winę, jeden dzień za każdy rok, ponieważ przez cały ten czas Jeremiasz głosił im słowo Boże. Ich odmowa nawrócenia stawała się przez to jeszcze poważniejsza. Bóg przez czterdzieści lat cierpliwie znosił ich złe postępowanie, posługując się tym prorokiem, a w końcu przysiągł w swoim gniewie, że nie wejdą do Jego odpoczynku.