Księga Izajasza 5:11 – znaczenie i zastosowanie

Księga Izajasza 5:11 opisuje ludzi, którzy wcześnie wstają, by szukać sycery, a wieczorami zostają przy winie aż do późnej nocy. Tekst nie tłumaczy, co ich do tego pcha. Mówi tylko, że wino ich rozgrzewa, i w tym jednym słowie słychać coś bardzo ludzkiego: pragnienie ciepła, które ma zagłuszyć chłód w środku. Warto zauważyć, że zaraz po tym prorok mówi o zaniedbaniu. Księga Izajasza 5:12 opisuje ucztę, przy której nie dba się o sprawę Pana ani nie zwraca uwagi na dzieła Jego rąk. Dotyczy to więc przede wszystkim serca, które przestaje patrzeć. Gdy wieczory wypełnia szum harf i bębnów, łatwo przestać słyszeć własne myśli i głos Boga. W tym obrazie jest też coś smutnego. Człowiek szuka ogrzania, a dostaje chwilowe ciepło, które nie sięga miejsca, gdzie najbardziej doskwiera. Księga Izajasza 5:11 nie wyjaśnia powodów, pokazuje tylko, dokąd prowadzi wieczór spędzony na zagłuszaniu bólu. Serce, które w ten sposób się oddala, zostaje z tym bólem samo, a właśnie takiej samotności Biblia nie uznaje za ostateczne słowo o człowieku.

Księga Izajasza 5:11 potępia nie samo wino, lecz życie zorganizowane wokół jego odurzającego działania: ludzie wstają wcześnie, by szukać sycery, i przeciągają ucztę do nocy, bo wino ich rozgrzewa. „Biada” nadaje temu rytmowi moralną wagę. Prorok nie opisuje jedynie prywatnego upodobania, ale sposób życia, który zagłusza odpowiedzialność. Kontekst rozjaśnia zarzut. W pieśni o winnicy Bóg oczekuje od Izraela sprawiedliwości i prawości, tymczasem pojawia się rozlew krwi i krzyk skrzywdzonych. Nieco dalej Izajasz mówi o ucztach, podczas których nie zwracają uwagi na dzieła Pana. Zatem problemem nie jest odpoczynek ani radość przy wspólnym stole, lecz odwrócenie uwagi od Boga i bliźniego, gdy przyjemność staje się osią dnia. Werset nie rozstrzyga każdej kwestii dotyczącej alkoholu ani nie daje podstaw, by potępiać każdego, kto go pije. Pokazuje natomiast, że sytość i zabawa nie są niewinne, gdy służą ucieczce od sprawiedliwości. W obrazie winnicy obfitość nie przynosi oczekiwanego owocu; przyjemność nie zastępuje życia wiernego Bogu.

Prorok w Księdze Izajasza 5:11 opisuje ludzi, którzy wstają wcześnie, by szukać mocnego trunku, i zostają przy nim do późnej nocy. Dzień zaczyna się i kończy wokół jednego pragnienia. Biada brzmi tu jak ostrzeżenie wobec całego sposobu życia, a nie wobec jednego wieczoru. W Księdze Izajasza 5:12 widać, co z takim sercem dzieje się dalej. Uczty z harfami, bębnami i winem zajmują miejsce, które powinna wypełnić troska o sprawę Pana i o dzieła Jego rąk. Tekst łączy więc przyjemność z obojętnością wobec Boga i robi to bardzo wyraźnie. Najmocniej uderza w tym obrazie układ dnia. Poranek i wieczór pokazują, gdzie naprawdę jest serce, bardziej niż deklaracje. Gdy od przebudzenia do snu liczy się tylko to, co rozgrzewa na chwilę, miejsce na Boga i na Jego dzieła kurczy się powoli i cicho. Izajasz nie podaje listy zakazów. Opisuje dzień, w którym zabrakło miejsca na to, co najważniejsze, i pozwala zobaczyć, jak łatwo taki rytm staje się codziennością. Biada dotyczy więc przede wszystkim serca, które przestało pytać o dzieła Boże.

W słowach „Biada tym, którzy, wcześnie wstając rano, szukają sycery, zostają do późna w noc, bo wino ich rozgrzewa” Izajasz odsłania rytm życia podporządkowany piciu. Dzień zaczyna się od szukania trunku, a kończy, gdy noc już zapadła. Nie chodzi tu o potępienie samego wina, lecz o człowieka, którego pragnienia zajmują całą przestrzeń, aż braknie miejsca na uwagę skierowaną ku Bogu i bliźnim. To „biada” należy do pieśni o winnicy. Bóg oczekiwał od Izraela sprawiedliwości, lecz zamiast niej zobaczył rozlew krwi i usłyszał krzyk. W tym świetle uczty z wersetów 11 i 12 nie są niewinnym obrazem radości. Ukazują dostatek i zabawę ludzi, którzy, jak mówi dalszy werset, nie dbają o sprawę Pana ani o dzieła Jego rąk. Jest w tym fragmencie cicha, lecz stanowcza przestroga: życie może zostać wypełnione przyjemnością, a zarazem odwrócić się od tego, co podtrzymuje wspólnotę. Jak winnica, która nie wydała oczekiwanego owocu, człowiek i lud są rozliczani nie z samego posiadania, lecz z tego, czemu służy ich życie.