Księga Izajasza 43:22 – znaczenie i zastosowanie

Ten zarzut wobec Jakuba i Izraela, ludu, który wyznawał, że należy do Boga, ma oczyścić Boga z winy za zesłanie ich na wygnanie. Byli z Nim związani przymierzem i mieli pośród siebie Jego świątynię. Dlaczego więc Pan tak postąpił ze swoją ziemią? (Księga Powtórzonego Prawa 29:24). Odpowiedź brzmi: opuścili Boga i odwrócili się od Niego, dlatego słusznie ich odrzucił i wydał na przekleństwo (Księga Izajasza 43:28). Zanim mogli być gotowi na ratunek, musieli to przyznać — i przyznali (Księga Daniela 9:5; Księga Nehemiasza 9:33).

Dzięki temu jeszcze wyraźniej widać miłosierdzie Boga, który ich wybawił. Wcześniejsze wersety ukazują Jego moc w ratowaniu ich, a ten fragment — Jego dobroć: dokonał tak wielkich rzeczy dla ludu, który ciężko Go obraził i ponosił właśnie sprawiedliwe skutki swoich grzechów. Przebaczenie grzechów było równie wielkim przejawem Bożej mocy jak złamanie jarzma niewoli. Mojżesz również przedstawia odpuszczenie grzechów jako wielki akt mocy (Księga Liczb 14:17).

Następnie wymienione zostają ich grzechy. Po pierwsze, nie czynili dobra, którego Bóg od nich wymagał — właśnie na to zwraca uwagę ten fragment. Bóg przypomniał im, co dla nich uczynił i czego w zamian oczekiwał. Ukształtował ich dla siebie, aby Go wysławiali, ale tego nie robili i bardzo marnie odpłacali Mu za Jego dobroć.

Przestali się modlić: „Nie wzywałeś mnie, Jakubie”. Jakub był znany z modlitwy (Księga Ozeasza 12:4), lecz jego potomkowie nie poszli za jego przykładem. Bóg boleje, gdy dzieci oddalają się od pobożności swoich przodków. Powoływać się na imię Jakuba, a zarazem żyć bez modlitwy, to drwić z Boga i oszukiwać samych siebie.

Z czasem znużyli się oddawaniem czci Bogu: „Znużyłeś się mną”. Żyli z Bogiem w bliskiej relacji i Mu służyli, ale teraz traktowali tę służbę jak ciężar, mówiąc: „Cóż za utrapienie!”. Kto przestaje wzywać Boga, ten w gruncie rzeczy mówi, że ma Go dość i chce służyć innemu panu.

Ich oddanie było skąpe. Chcieli religii, która niewiele kosztuje, i próbowali unikać kosztownych aktów kultu. Nie przynosili nawet mniejszych zwierząt — jagniąt i kozłów — których Bóg wymagał na ofiary całopalne (Księga Izajasza 43:23), a tym bardziej większego bydła. Zachowywali się tak, jakby nie mogli ich oddać, bo potrzebowali ich dla swoich rodzin. Świadczyło to o niewielkim poczuciu Bożej wielkości i własnego obowiązku wobec Niego. Nie chcieli nawet złożyć w Jego hołdzie jagnięcia ze stada, choć Bóg o nie prosił i chętnie by je przyjął.

Nie chcieli też ponosić wydatków na trzcinę wonną, czyli tatarak używany do sporządzania świętego oleju, kadzidła i pachnideł. Nie byli gotowi kupować świeżych zapasów i zadowalali się tym, co stare i bezwartościowe (Księga Izajasza 43:24). Szczodrzy czciciele Boga składali wraz z innymi darami także dobrowolne ofiary z kadzidła, lecz ci ludzie nie byli tak hojni. Nie napełniali ołtarza bogatymi darami ani nie ofiarowywali tłuszczu ze zwierząt tak, jak powinni.

To, co składali w ofierze, nie przynosiło Bogu prawdziwej czci, więc było tak, jakby nie ofiarowali niczego (Księga Izajasza 43:23). Niektórzy składali ofiary fałszywym bogom. Inni przynosili je prawdziwemu Bogu, ale robili to niedbale albo z obłudnych pobudek. W ten sposób nie oddawali Mu czci, lecz Go znieważali.

Ich zaniedbanie było tym bardziej naganne, że Bóg nie uczynił swojej służby uciążliwą. Nie obciążył ich ofiarami ani nie wyczerpywał kadzidłem. Jego przykazania, również te dotyczące ofiar, nie były surowe. Nie wymagały wydatków, na które lud żyjący w żyznej ziemi nie mógłby sobie pozwolić, ani czasu, którego nie dałoby się wygospodarować. Szczególnie rozsądne było to, że Bóg oczekiwał służby pełnionej przed Nim z radością (Księga Powtórzonego Prawa 12:12).

Mieli wiele dni świątecznych, a tylko jeden dzień w roku był przeznaczony na umartwianie się. Prawo obrzędowe można nazwać ciężkim w porównaniu z lekkim jarzmem Chrystusa (Dzieje Apostolskie 15:10), ale i tak było ono łagodne w zestawieniu z okrutnym kultem oddawanym fałszywym bogom. Bóg nie żądał od nich składania dzieci w ofierze, jak czynił to kult Molocha. Bóg obchodził się z nimi łagodnie, a oni Go zaniedbywali.

Po drugie, czynili zło zakazane przez Boga, a zaniedbywanie dobra często do tego prowadzi. „Zmuszałeś mnie do służenia twoimi grzechami”. Gdy ludzie wykorzystują Boże dary, by zaspokajać grzeszne pragnienia, albo wprzęgają Jego opatrzność w swoje niegodziwe plany, zmuszają Boga do służenia ich grzechom. Te słowa mogą też znaczyć, że sam grzech jest dla Boga smutkiem i ciężarem. Wyczerpuje ludzi, sprawia, że stworzenie jęczy, i zasmuca Boga. Pismo mówi, że grzesznicy zasmucają Go, łamią Mu serce i przygniatają ciężarem niczym wóz załadowany snopami (Księga Izajasza 7:13; Księga Psalmów 95:10; Księga Ezechiela 6:9; Księga Amosa 2:13; Księga Izajasza 1:24).

Kontrast jest uderzający. Bóg nie zmuszał ich do służenia Mu ofiarami, a oni zmuszali Go do służenia ich grzechom. Nie wyczerpywał ich swoimi przykazaniami, a oni wyczerpywali Go swoim nieposłuszeństwem. Tak słudzy źle traktują dobrego Pana. Bóg troszczy się o nasz komfort, a my nie troszczymy się o Jego cześć. Powinno nas to skłaniać do wiernego trwania przy obowiązkach, bo służba Bogu jest dobra i rozsądna, a jej wymagania nie są dla nas zbyt trudne.

Byli dziećmi nieposłuszeństwa, ponieważ zgrzeszył ich pierwszy ojciec, czyli przodkowie. Nie tylko grzeszyli w swoich przodkach, ale także naśladowali ich grzechy. Ezdrasz przyznaje to wprost: „Od dni naszych ojców ciąży na nas wielka wina” (Księga Ezdrasza 9:7). Określenie „pierwszy ojciec” przypomina bunt pierwszego ojca, Adama. Wszystkie nasze grzechy trzeba wywodzić z tego skażonego źródła.

Byli też uczniami nieposłuszeństwa. Ich nauczyciele również grzeszyli przeciw Bogu, a ich grzechy były jawne i haniebne. Ludzie z łatwością uczyli się żyć tak samo. Naród znajduje się w złym położeniu, gdy jego przywódcy prowadzą go do grzechu, a nauczyciele, którzy powinni go napominać, sami przyczyniają się do jego zepsucia.

Jakie oznaki Bożego gniewu z powodu ich grzechów wskazano w Księdze Izajasza 43:23? Bóg sprowadził zagładę zarówno na wspólnotę wiary, jak i na państwo. Odebrał godność ich wspólnocie i wystawił ją na pogardę: „Zbezcześciłem dostojników świątyni”. Chodzi o kapłanów i lewitów, którzy pełnili służbę w świątyni z wielką godnością i władzą. Swoim złym postępowaniem sami się poniżyli, a potem Bóg upokorzył ich przez nieszczęścia i pogardę, jakiej doświadczyli (Księga Malachiasza 2:9).

Zrujnowana została także godność państwa. „Wydałem Jakuba na przekleństwo” — to znaczy, że sąsiedzi przeklinali go, nienawidzili i źle traktowali — „a Izraela na pośmiewisko”, czyli na obelgi, drwiny i widowisko dla wrogów. Przeciwnicy mogli szydzić z tego, co było wśród nich dobre, na przykład z ich szabatów (Księga Lamentacji 1:7), lecz Bóg dopuścił te zniewagi jako karcenie za to, co było złe. Kiedy ludzie nas hańbią, powinno nas to upokorzyć z powodu hańby, jaką sami przynieśliśmy Bogu. Trzeba cierpliwie to znosić, bo słusznie nas to spotyka, i przyznać, że wstyd należy się nam.

Mimo tego wszystkiego Bóg ukazuje bogactwo swojego miłosierdzia. W Księdze Izajasza 43:25 mówi: „Ja, właśnie Ja, zmazuję twoje występki”. Ta obietnica przebaczenia pojawia się zupełnie niespodziewanie. Oskarżenie było mocne: „Znużyłeś mnie swoimi grzechami” (Księga Izajasza 43:24). Można by się spodziewać, że następne słowa będą brzmiały: „Ja, właśnie Ja, zgładzę cię”. Bóg zapowiada jednak przebaczenie. Uczy nas w ten sposób, że przebaczanie win jest najlepszym sposobem, by ulżyć sobie w ciężarze i nie pozwolić, by przytłoczyły nas one do reszty.

Słowa te mają zachęcać do pokuty, bo u Boga jest przebaczenie, i ukazywać, jak hojnie Bóg okazuje miłosierdzie. Im większy staje się grzech, tym wyraźniej objawia się łaska. Po pierwsze, odnosi się to do grzechów Izraela jako narodu. Kiedy Bóg powstrzymał zapowiedziane sądy i nie dopuścił do ich całkowitej zagłady, choć ich karcił, zmazywał ich występki. Chociaż ich dyscyplinował, ponownie się z nimi pojednał i nie odrzucił ich jako narodu. Czynił tak wiele razy, aż odrzucili Chrystusa i Jego Ewangelię. Był to grzech przeciwko samemu lekarstwu. Wtedy Bóg nie przebaczył im już jako narodowi, lecz całkowicie ich zgładził.

Słowa te odnoszą się także do każdej osoby wierzącej, która prawdziwie pokutuje, bez względu na to, czy jej grzechów jest wiele, czy też dopuściła się poważnego odstępstwa. Zwróćmy uwagę, jak opisane jest przebaczenie. Bóg zmazuje grzechy, tak jak słońce rozprasza chmurę (Księga Izajasza 44:22), jak wykreśla się dług z rachunku albo unieważnia wyrok. Mówi też, że nie będzie pamiętał grzechu. Oznacza to, że nie tylko usuwa karę za przeszłość, ale też nie pozwala, by grzech osłabił Jego miłość w przyszłości. Kiedy Bóg przebacza, zapomina.

Podstawą tego przebaczenia nie jest nic, co znajduje się w nas. Bóg przebacza ze względu na siebie samego, swoje miłosierdzie i obietnicę, a przede wszystkim ze względu na swojego Syna, aby przez to został uwielbiony. Sam przypisuje sobie prawo do przebaczania. Tylko Bóg może przebaczyć grzechy, a On chce to czynić. To Jego niezmienny zamiar, który spełnia chętnie i z radością.

Słowa z Księgi Izajasza 43:26: „Przypomnij mi” można rozumieć dwojako. Po pierwsze, mogą być naganą skierowaną do pysznego faryzeusza, czyli człowieka przekonanego o własnej sprawiedliwości, który polega na swojej dobroci przed Bogiem i oczekuje przychylności ze względu na swoje zasługi, a nie darmową łaskę. To tak, jakby Bóg mówił: „Jeśli masz coś na swoją obronę, coś, co mogłoby sprawić, że otrzymasz przebaczenie ze względu na siebie, a nie na Mnie, przypomnij to sobie. Przedstaw swoją sprawę i powiedz, jakie masz zasługi”. Każdy, komu postawiono by takie wyzwanie, zamilknie.

Po drugie, można w tych słowach usłyszeć głos pokornego celnika, czyli skruszonego grzesznika. Skoro Bóg jest gotów przebaczyć grzechy i po ich przebaczeniu już o nich nie pamięta, przypominajmy sobie grzechy, które nam przebaczył. Niech pozostają nam w pamięci, aby nas uniżać, choć zostały odpuszczone (Księga Psalmów 51:3). Przypominajmy Mu także obietnice złożone skruszonym grzesznikom oraz zadośćuczynienie, które za nich złożył Jego Syn. Powołuj się na te prawdy przed Nim, prosząc o przebaczenie, i wypowiadaj je, aby dostąpić darmowego usprawiedliwienia z Jego łaski. To jedyna i pewna droga do pokoju. Uznaj tylko swoją winę.