Księga Izajasza 43:2 – znaczenie i zastosowanie

W Księdze Izajasza 43:2 Pan mówi do ludu, który zna trudne drogi i przed którym wciąż stoją kolejne. Prorok nie obiecuje, że wody i ogień znikną z drogi. Mówi o przejściu, a więc o czymś, co ma swój początek i swój kres, i w czym człowiek nie zostaje sam. Najważniejsze w tym fragmencie wydaje mi się zdanie „Ja będę z tobą”, bo to ono nadaje sens całemu obrazowi. Woda i ogień rzadko pytają o to, czy jesteśmy gotowi. Ktoś czeka na wynik badań, ktoś inny wraca myślami do straty, która wciąż jest świeża. W takich chwilach łatwo uznać, że skoro trudność trwa, to Bóg się oddalił. Tekst opisuje jednak coś innego. Obecność Boga idzie przez wodę razem z człowiekiem, nie omijając jej, i dzięki temu nawet najbardziej wzburzony odcinek drogi nie przerywa więzi. Ten fragment nie składa łatwej obietnicy, że nic nas nie dotknie. Daje raczej pewność, że żaden etap drogi nie jest pozbawiony Bożej bliskości. Warto zauważyć, że w otoczeniu tego wersetu Bóg przypomina, iż wezwał swój lud po imieniu. Ta czułość dotyczy konkretnej osoby, a nie ogólnego tłumu, i właśnie dlatego ma tak wielką wagę dla tego, kto idzie przez rzekę albo przez ogień.

Wody i ogień w Księdze Izajasza 43:2 to obrazy skrajnego zagrożenia: rzeki, które mogłyby zatopić, i płomień, który mógłby strawić. Obietnica nie brzmi, że Izrael nigdy nie spotka trudności. Brzmi: Bóg będzie z nim pośród niebezpieczeństwa, a ono nie unicestwi ludu, do którego się zwraca. Kontekst wyjaśnia, kim jest adresat. W poprzednim wersecie Bóg mówi do Jakuba i Izraela: „wezwałem cię po imieniu; ty jesteś moim!”. W następnych nazywa siebie ich Bogiem i Zbawcą oraz zapowiada zgromadzenie rozproszonych. To przede wszystkim słowo skierowane do Izraela, osadzone w obietnicy zachowania i odnowienia ludu. Nie jest więc prostą gwarancją, że każda osoba wierząca uniknie krzywdy, straty czy śmierci. Sens obietnicy opiera się na obecności Boga, nie na braku żywiołów. „Gdy pójdziesz” zakłada drogę przez zagrożenie, a nie jego ominięcie. Dla chrześcijańskiego czytelnika ten obraz może podtrzymywać nadzieję pośród prób, ale nie powinien służyć do umniejszania cierpienia ani oskarżania cierpiących o brak wiary. Izajasz łączy bezpieczeństwo ludu z wiernością Boga, który nie porzuca tych, których nazywa swoimi.

Ten werset nie obiecuje, że wody zostaną wysuszone ani że ogień zgaśnie. Zaczyna się od słowa „gdy”, które zakłada, że przejście przez trudność jest realne. Obietnica dotyczy czegoś innego: Bóg jest w tej drodze razem z tym, kto przez nią idzie. Warto zauważyć kontekst. W Księdze Izajasza 43:1 Bóg mówi do Izraela, który został wykupiony i wezwany po imieniu. Zdanie „Nie lękaj się” pojawia się w tym rozdziale wielokrotnie, a w Księdze Izajasza 43:5 zostaje uzasadnione słowami „bo jestem z tobą”. Lęk zostaje tu uspokojony wskazaniem obecności. Woda, rzeki i ogień mogą oznaczać trudności, które przerastają ludzkie siły. Werset widzi je jako odcinki drogi, na których Bóg towarzyszy idącemu. Woda i ogień pozostają w tekście realnymi zagrożeniami, a obecność Boga jest równie realna. Nie każde trudne doświadczenie kończy się w taki sam sposób, a sam tekst nie daje gwarancji na konkretne wyniki. Daje za to pewność, że Bóg towarzyszy w każdym z tych miejsc. Ten werset uczy patrzeć na trudność z innej strony. Najważniejsze w tym obrazie jest to, kto idzie obok.

W Księdze Izajasza 43:2 Bóg zwraca się do Jakuba i Izraela: „Gdy pójdziesz przez wody, Ja będę z tobą”. Obietnica wyrasta z wcześniejszych słów o wykupieniu i przynależności: „ty jesteś moim”. Nie jest zapewnieniem, że droga ludu Bożego będzie wolna od zagrożeń. Mówi o obecności Boga pośród nich i o tym, że nie zostaną przez nie pochłonięci. Woda i ogień wyznaczają obraz skrajnego niebezpieczeństwa. Rzeki mogą wezbrać, płomień może trawić, a jednak nie mają ostatniego słowa nad tymi, których Bóg nazywa swoimi. To nie obietnica, że każdy wierzący uniknie straty czy cierpienia. W tym rozdziale słowa te należą do ludu, który Bóg przyrzeka zgromadzić z rozproszenia. Ich nadzieja opiera się na Jego wierności, nie na łatwości drogi. Dla osoby przechodzącej przez ciężki czas ten obraz może być pociechą, ale nie powinien służyć do pomniejszania bólu ani składania obietnic, których tekst nie składa. Wierność Boga nie zawsze oznacza natychmiastowe uwolnienie od próby. Oznacza, że próba nie unieważnia Jego więzi z ludem. W tym zdaniu najważniejsze pozostaje krótkie: „Ja będę z tobą”.