List do Hebrajczyków 5:12 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment brzmi surowo, ale za upomnieniem słychać troskę o to, by ludzie wierzący nie zatrzymali się w miejscu. Autor listu zauważa, że ci, którzy już od dawna żyją z Bogiem, powinni być zdolni do dzielenia się tą wiedzą, a tymczasem sami wciąż potrzebują kogoś, kto powtórzy im pierwsze zasady. Taka sytuacja bywa bardzo męcząca. Kto daje innym siebie, a sam wciąż zaczyna od początku, często czuje cichy niepokój, że jego wysiłki nie wystarczają. Obraz mleka i stałego pokarmu pokazuje, że podstawy są potrzebne, ale nie mogą być jedynym pokarmem tego, kto ma już siłę na więcej. Wzmianka o ociężałości w słuchaniu dotyka czegoś bardzo ludzkiego. W chwilach smutku, lęku albo wyczerpania łatwo zamknąć serce, nawet przy dobrej woli. Najbardziej poruszające jest jednak to, że werset nie zostawia nikogo bez drogi naprzód. Dojrzewanie w wierze dokonuje się powoli, w zwykłych dniach, w cierpliwości wobec siebie i wobec innych.

W Liście do Hebrajczyków 5:12 autor zwraca się do wspólnoty, która od pewnego czasu słucha słowa Bożego. Oczekiwałby, że jej członkowie będą już mogli uczyć innych, tymczasem nadal potrzebują, by ktoś objaśniał im podstawy. Obraz mleka i stałego pokarmu nie dotyczy wartości jednego rodzaju pożywienia, lecz dojrzałości w rozumieniu wiary. Bezpośredni kontekst wyjaśnia, na czym polega trudność: autor chce mówić o Jezusie, nazwanym kapłanem na wzór Melchizedeka, ale odbiorcy są „ociężali w słuchaniu”. Problemem nie jest więc sama złożoność tematu. Chodzi także o niezdolność do przyjmowania nauki, która wymaga uważnego słuchania i łączenia prawd. W kolejnych wersetach dojrzałość zostaje powiązana z ćwiczeniem władz umysłu, potrzebnym do rozróżniania dobra i zła. Werset nie potępia początkujących ani nie sugeruje, że każdy musi zostać nauczycielem. Nazywa raczej rozdźwięk między czasem, który upłynął, a wzrostem, którego można było oczekiwać. W języku codziennym wiary może to oznaczać znajomość podstawowych słów bez umiejętności rozpoznania, jak układają się w spójną naukę. Dojrzałość nie polega na gromadzeniu trudnych pojęć, lecz na coraz uważniejszym rozumieniu i rozeznawaniu.

Autor Listu do Hebrajczyków pisze do ludzi, którzy od dawna należą do wspólnoty wiary. Powinni już uczyć innych, a tymczasem sami potrzebują podstaw. Ten kontrast jest w tekście wyraźny i nie wymaga dodatkowych wyjaśnień. Warto zauważyć, że wzrost nie wynika z samego upływu lat. Czas sam w sobie nie robi z nikogo nauczyciela. Kiedy ktoś od lat słucha kazań, ale nie wraca do podstaw, może zostać w tym samym miejscu, mimo że wszystko dookoła się zmienia. Autor nie krytykuje mleka. Mówi o nim jako o pokarmie dla niemowląt, czyli o czymś właściwym na początku drogi. Problem pojawia się wtedy, gdy na początku drogi zostaje się zbyt długo. W Liście do Hebrajczyków 5:14 dojrzałość łączy się z ćwiczeniem, a nie z samym czasem. Ta myśl ma w sobie coś pocieszającego i zarazem wymagającego. Nikt nie musi być doskonały, by zacząć iść dalej. Chodzi jednak o to, by słuchanie prowadziło do działania i do zdolności rozróżniania dobra i zła, a nie tylko do wiedzy zebranej na wszelki wypadek.

„Ze względu na czas powinniście być nauczycielami” — te słowa odsłaniają bolesną rozbieżność między upływem lat a dojrzewaniem wiary. Samo długie obcowanie ze słowami Bożymi nie sprawia jeszcze, że człowiek umie je przyjąć i nimi żyć. Autor mówi o wspólnocie, która potrzebuje ponownego pouczenia o podstawach, i posługuje się obrazem mleka oraz stałego pokarmu. Ten obraz nie służy zawstydzaniu za słabość. W sąsiednich wersetach autor przyznaje, że trudno mówić o Chrystusie jako arcykapłanie, bo słuchacze stali się ociężali w słuchaniu. Problem dotyczy więc także gotowości, by przyjąć prawdę, która wymaga uwagi i przemiany. Wcześniej list mówi o Synu, który przez cierpienie nauczył się posłuszeństwa i stał się sprawcą wiecznego zbawienia dla tych, którzy Go słuchają. To właśnie słuchanie jest tu ważne: wiara dojrzewa nie przez samo gromadzenie wiedzy, lecz przez coraz wierniejsze przyswajanie słowa o Chrystusie. Stały pokarm oznacza zdolność rozróżniania dobra i zła, kształtowaną przez ćwiczenie, jak dopowiada werset 14. Czas nie gwarantuje dojrzałości, ale może stać się przestrzenią, w której słuchanie nabiera głębi i prowadzi ku wiernemu życiu.