List do Hebrajczyków 5:3 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment wyjaśnia, dlaczego arcykapłan nie stoi nad ludźmi jako ktoś bez skazy. W Liście do Hebrajczyków 5:2 czytamy, że może on współczuć tym, którzy nie wiedzą i błądzą, ponieważ sam podlega słabościom. Dalej, w Liście do Hebrajczyków 5:3, autor wskazuje tę samą słabość jako powód, dla którego kapłan ma składać ofiary: „I ze względu na nią powinien składać ofiary za grzechy zarówno za lud, jak i za samego siebie”. Warto zauważyć, jak blisko siebie stoją te dwie prawdy. Kruchość kapłana nie odsuwa go od służby, lecz otwiera mu oczy i serce na cudzą kruchość. Jego własna potrzeba ofiary przypomina, że przed Bogiem nikt nie stoi ponad koniecznością przebaczenia. Ten obraz ma w sobie sporo łagodności. Słabość człowieka nie przekreśla powołania, a staje się miejscem, w którym może zmieścić się cudza bieda. Tekst nie opisuje przy tym człowieka idealnego, tylko kogoś, kogo Bóg wybiera razem z jego ograniczeniami. Właśnie dlatego ta służba może być spokojna, bo nie opiera się na doskonałości, lecz na łasce.

Zdanie z Listu do Hebrajczyków 5:3 domyka opis arcykapłana jako człowieka ustanowionego dla ludzi w sprawach odnoszących się do Boga. Jego służba obejmuje ofiary za grzechy ludu, ale nie stawia go ponad potrzebą pojednania: ma składać je również za samego siebie. Powodem jest jego własna słabość, wspomniana w poprzednim wersecie. Kluczowe rozróżnienie dotyczy więc urzędu i osobistej kondycji. Arcykapłan reprezentuje lud, lecz sam należy do grzesznej wspólnoty, której służy. Nie może traktować innych z wyższością, jakby ich błądzenie było obce jego doświadczeniu. List łączy tę ludzką słabość ze zdolnością współczucia, a zarazem podkreśla, że godność arcykapłana pochodzi z Bożego powołania, nie z samodzielnego wyboru. Werset przygotowuje kontrast z Chrystusem, którego Bóg ustanawia arcykapłanem w dalszym ciągu rozdziału. Samo podobieństwo funkcji nie oznacza, że wszystkie szczegóły dotyczące kapłanów odnoszą się do Niego w ten sam sposób. Tutaj wyraźnie mowa o ludzkim arcykapłanie, który składa ofiarę także za własny grzech. To ograniczenie nie unieważnia jego służby; pokazuje, dlaczego potrzebuje Bożego powołania i dlaczego współczucie wyrasta ze wspólnej, kruchej ludzkiej kondycji.

Ten werset łączy dwie rzeczy, które w codziennym życiu często trzymamy osobno: troskę o innych i świadomość własnej słabości. Arcykapłan, wybrany spośród ludzi, nie stoi ponad nimi. Właśnie dlatego, że sam podlega słabościom, może współczuć tym, którzy błądzą. Zaimek „nią” odnosi się do tej słabości, a więc to ona staje się źródłem zarówno łagodności, jak i obowiązku. Autor listu nie pozwala jednak, by ta świadomość przerodziła się w pychę. Kapłan składa ofiary „za lud, jak i za samego siebie”. Oznacza to, że również on ma własne grzechy i potrzebuje oczyszczenia. Nie jest pośrednikiem bez skazy, lecz człowiekiem, który sam stoi przed Bogiem. W zwyczajnej służbie widać to wyraźnie. Ktoś, kto prowadzi rodzinę, pracuje z ludźmi albo doradza innym, łatwo zaczyna sądzić, że jego rola chroni go przed upadkiem. Ten fragment pokazuje coś innego. Prawdziwa pomoc rodzi się z pokory, a kto zna własną słabość, mówi do innych ciszej i cierpliwiej. Pokora nie zwalnia z odpowiedzialności, lecz pozwala ją nieść bez złudzeń.

„Nią” odnosi się do słabości wspomnianej w poprzednim wersecie: arcykapłan sam nie stoi poza ludzką kruchością. Dlatego jego ofiary obejmują zarówno lud, jak i jego samego. Służba przed Bogiem nie daje mu miejsca ponad innymi; przypomina, że również on potrzebuje miłosierdzia. W tym obrazie jest trzeźwa prawda o wspólnocie wiary. Ten, kto niesie odpowiedzialność za innych, nie przestaje być człowiekiem potrzebującym przebaczenia. Kapłan nie może uczciwie zbliżać się do cudzej winy, jakby własne serce było wolne od grzechu. Jego posługa zaczyna się w prawdzie o wspólnej zależności od Boga. List do Hebrajczyków nie zatrzymuje jednak wzroku na niedoskonałości ludzkiego kapłana. Zaraz potem mówi o Chrystusie, który nie sam nadał sobie tę godność, lecz został ustanowiony przez Boga. Wersety te nie pozwalają zrównać Jego kapłaństwa z ludzkim: pokazują raczej, że autorytet w sprawach Bożych jest otrzymywany, a nie zawłaszczany. Ofiara za siebie i za lud ukazuje granicę ludzkiego pośrednika. Zarazem odsłania, jak głęboko wspólnota i jej sługa potrzebują pojednania, które pochodzi od Boga. Właśnie ta zależność nadaje ich służbie pokorę i powagę.