Księga Habakuka 2:15 – znaczenie i zastosowanie

Pierwsze trzy biada są ze sobą ściśle powiązane. Wymierzone są w ciemiężycieli i zdzierców, którzy gromadzą majątek przez rabunek i niesprawiedliwość. Ten zarzut powraca, ponieważ właśnie o to wykroczenie przede wszystkim chodzi, zwłaszcza o przelewanie niewinnej krwi, która woła do Boga o sprawiedliwość. Bóg z pewnością rozliczy z tego całą ziemię i miasto, bo podtrzymuje to, co słuszne, i odpłaca za wyrządzone zło.

Pojawiają się tu jeszcze dwa wykroczenia, a biada spada na wszystkich, którzy się ich dopuszczają, zwłaszcza na babilońskich władców trzymających lud Boży w niewoli. Pierwszym z nich jest upijanie innych. Wyraźnym przykładem był babiloński król Belszaccar, szczególnie w noc, gdy proroctwo wypełniło się w jego życiu i królestwie: pił wino w obecności tysiąca dostojników (Księga Daniela 5:1). Możliwe nawet, że późniejsi królowie perscy ustanowili prawo zakazujące zmuszania kogokolwiek do picia, ponieważ widzieli, jak zgubne skutki wywierała taka presja w Babilonie (Księga Estery 1:8).

Grzechem jest tu upijanie bliźniego (Księga Habakuka 2:15). Podanie napoju ubogiemu, spragnionemu, utrudzonemu wędrowcowi czy komuś bliskiemu śmierci jest życzliwym gestem. Pismo Święte pochwala takie miłosierdzie. Złem jest natomiast dawanie napoju komuś, kto już ma go dosyć, po to, by go upić. W ten sposób popycha się go do nierozważnych słów, hańby, utraty panowania nad sobą, wyjawiania sekretów albo złych decyzji. Ci, którzy robią z tego zwyczaj, są wrogami Boga i bliźnich.

Doprowadzanie innych do upojenia, kuszenie ich alkoholem czy wywieranie presji, by pili dalej, to działanie na szkodę zarówno duszy, jak i ciała. Tacy ludzie będą musieli zdać z tego sprawę. Ostrzeżenie jest mocne: spada na nich biada (Księga Habakuka 2:15), a kara będzie odpowiadać ich grzechowi (Księga Habakuka 2:16).

Jeśli ktoś podaje bliźniemu kielich upojenia, Bóg poda mu do ręki kielich gniewu i drżenia. Moc Boga wystąpi przeciwko niemu. Ten sam kielich, który krążył między narodami, prowadząc je ku upadkowi i grozie, zostanie w końcu podany królowi Babilonu, jak zapowiedział Jeremiasz (Księga Jeremiasza 25:15; Księga Jeremiasza 25:16; Księga Jeremiasza 25:18; Księga Jeremiasza 25:26; Księga Jeremiasza 25:27). Podobnie Babilon Nowego Testamentu, który upoił narody winem swoich grzechów, pewnego dnia zostanie napojony krwią, bo na nią zasługuje (Apokalipsa św. Jana 18:3; Apokalipsa św. Jana 18:6).

Kto czerpie przyjemność z poniżania innych, sam zostanie okryty hańbą. Zamiast czci spotka go upokorzenie. Chwała, na której dotąd polegał, tylko pogłębi jego wstyd, bo zostanie obnażony w swoim lęku i tchórzostwie, jakby odkryto jego nagość. Otaczający go ludzie będą nim gardzić. To, co cenił najbardziej — godność, bogactwo i władzę — stanie się przyczyną jego upokorzenia, a ci, których upił, będą z tego szydzić.

Wyrażenie o przemocy Libanu prawdopodobnie odnosi się do przemocy wyrządzonej ziemi Izraela i świątyni (Księga Powtórzonego Prawa 3:25; Księga Zachariasza 11:1). Może też znaczyć, że Babilon zostanie wytropiony i spustoszony z taką samą gwałtownością, z jaką dzikie zwierzęta pustoszą Liban. W obu przypadkach Bóg odpłaca Babilonowi za wyrządzone zło.

Drugim wykroczeniem jest bałwochwalstwo. Babilon również był za nie winny, dlatego biada jest skierowane przeciwko niemu i wszystkim, którzy idą tą samą drogą, w tym Babilonowi Nowego Testamentu. Są szaleńczo przywiązani do swoich bożków (Księga Jeremiasza 50:38). Tworzą wiele rozmaitych wizerunków, rzeźbionych i odlewanych, aby każdy mógł wybrać ten, który najbardziej mu odpowiada. Starannie je wykonują, a rzemieślnik szczyci się swoim kunsztem. Wydają też wiele pieniędzy na pokrywanie ich złotem i srebrem, bo takie rzeczy przyciągają ludzi na całym świecie. W ten sposób próbują uczynić bożki atrakcyjniejszymi dla ludzi tego świata.

Oczekują też od bożków pomocy. Twórca bożka ufa mu tak, jakby był bogiem, i oddaje mu cześć należną wyłącznie Bogu. Ludzie czczący prawdziwego Boga oddają Mu cześć, modląc się do Niego i czekając na Jego wskazówki. Bałwochwalcy oddają te same oznaki czci swoim wizerunkom.

Modlą się do bożków. Mówią do drewna: „Obudź się i pomóż nam”, a do niemego kamienia: „Powstań i nas ocal”. Traktują wizerunek tak, jakby był bogiem. Przypomina to modlitwę, którą Kościół kieruje do prawdziwego Boga: „Obudź się, Panie” (Księga Psalmów 44:23). Jak mówi Izajasz: „Wybaw mnie, bo Ty jesteś moim bogiem” (Księga Izajasza 44:17). W gruncie rzeczy bogiem człowieka jest ten, od kogo oczekuje on pomocy.

Bałwochwalcy zwracają się też do bożków jak do wyroczni, oczekując, że wskażą im drogę i będą ich prowadzić. Mówią do niemego kamienia, choć ten nie potrafi mówić, że ma ich pouczać. Przyjmują z wielką czcią wszystko, co przez wizerunek powie zły demon albo równie niegodziwy kapłan, jakby pochodziło od samego Boga. Gotowi są podporządkować temu całe swoje życie. W ten sposób bałwochwalstwo zapuszcza korzenie i szerzy się pod pozorem religijności i pobożności.

Bóg ukazuje teraz skrajną głupotę takiego postępowania. Przez Izajasza, zapowiadając wyprowadzenie swojego ludu z Babilonu, pokazał haniebną niedorzeczność bałwochwalców. Tutaj czyni to samo przez Habakuka, w podobnych okolicznościach. Wizerunki są przecież tylko materią, najniższą formą istnienia. Żadna praca ani poniesiony koszt nie mogą tego zmienić. Nie mają zmysłów, rozumu ani życia. Są nieme i martwe, nie ma w nich nawet tchnienia, więc każde, nawet najmniejsze żywe stworzenie jest od nich lepsze.

Wizerunek nie może przynieść czcicielom żadnego pożytku (Księga Habakuka 2:18). Jako sama materia mógłby do czegoś służyć, gdyby nadano mu zwyczajne przeznaczenie. Gdy jednak ludzie czynią z niego boga, staje się bezużyteczny. Nie potrafi w niczym im pomóc. Co gorsza, zwodzi ich i trzyma w niewoli kłamstwa. Ludzie mówią, że wizerunek ich pouczy, lecz on uczy kłamstwa. Każe myśleć o Bogu tak, jakby miał ciało, był ograniczony, widzialny i zależny, choć w rzeczywistości Bóg jest Duchem, nieskończonym, niewidzialnym i samowystarczalnym. Utrwala błędne wyobrażenia o Bogu i sprawia, że wydaje się On taki, jakim każdy chciałby Go widzieć. Jeśli możemy powiedzieć dziełu własnych rąk: „Ty jesteś naszym bogiem”, możemy tak samo powiedzieć o każdym stworzeniu naszej wyobraźni, choćby było najdziwniejsze. Wizerunek jest nauką pustki, fałszu i błędu (Księga Jeremiasza 10:8; Księga Jeremiasza 10:14; Księga Jeremiasza 10:15).

Łatwo więc dostrzec, jaką religię wyznają ludzie i do czego dążą, gdy wychwalają tych nauczycieli kłamstwa jako księgi przeznaczone dla zwykłych ludzi. Chcą, by ludzie studiowali je i za nimi podążali, kiedy Pismo Święte zostało przed nimi zamknięte w języku, którego nie znają.

Pan jest jednak w swojej świętej świątyni. Nasza Skała nie jest jak ich skała (Księga Powtórzonego Prawa 32:31). Ich bogowie to nieme bożki. Naszym Bogiem jest Jahwe, Bóg żywy, który jest tym, kim jest, a nie tym, za kogo każą Go uważać ludzkie ręce. Jest w swojej świętej świątyni w niebie, gdzie przebywa Jego chwała. Przychodzimy do Niego w sposób, który sam wyznaczył, a nie według własnych pomysłów (por. Księga Psalmów 115:3; Księga Psalmów 11:4).

Mnóstwo bożków, które bałwochwalcy ustanawiają i z takim trudem podtrzymują, nie może przepędzić naszego Boga. On jest w swojej świętej świątyni i pozostanie tam, pełen chwały i świętości. Choć Jego świątynia w Jerozolimie została zburzona, ma On świątynię w górze, poza zasięgiem ich gniewu i nienawiści, a zarazem dostępną dla wiary i modlitw Jego ludu. Bóg sprawi też, że cały świat zamilknie przed Nim. Uciszy bałwochwalców tak, jak nieme są bożki, którym służą, obnaży ich głupotę i okryje ich hańbą. Uciszy wściekłość ciemiężycieli i powstrzyma ich gniew skierowany przeciwko swojemu ludowi.

Lud Boży powinien trwać przed Nim w cichej czci (Księga Psalmów 65:1) i cierpliwie czekać, aż wybawi go w swoim czasie i na swój sposób. „Zamilknijcie i uznajcie, że On jest Bogiem” (Księga Psalmów 46:10).