Księga Rodzaju 46:1 – znaczenie i zastosowanie

Nakaz jest jasny: uznawaj Boga we wszystkich swoich drogach, a On wyprostuje twoje ścieżki. Przed Jakubem stała poważna decyzja. Nie chodziło o zwykłą podróż, lecz o przeprowadzkę do innego kraju. Zaskoczyło go to, bo zawsze sądził, że umrze w Kanaanie, gdzie spędził życie. Ta decyzja miała też wpłynąć na los jego rodziny przez wiele następnych lat.

Widzimy, jak Jakub oddał Bogu cześć w tej sprawie. Wyruszył z Hebronu, gdzie mieszkał, i dotarł do Beer-Szeby. Tam złożył ofiary Bogu swojego ojca Izaaka (Księga Rodzaju 46:1). Wybrał to miejsce, bo przypominało mu o bliskiej więzi, jaką jego ojciec i dziadek mieli z Bogiem. Abraham wzywał tam Boga (Księga Rodzaju 21:33), podobnie czynił Izaak (Księga Rodzaju 26:25). Dlatego Jakub uczynił Beer-Szebę miejscem modlitwy, zwłaszcza że leżała na trasie jego podróży.

W oddawaniu czci Jakub zwracał się do Boga jako do Boga swojego ojca Izaaka. Uznawał w Nim Boga przymierza, który złożył obietnice Izaakowi i przekazał je Jakubowi. Kiedyś, podczas głodu w Kanaanie, Bóg zabronił Izaakowi udawać się do Egiptu (Księga Rodzaju 26:2). Jakub prawdopodobnie pamiętał o tym, gdy przyszedł prosić Boga o wskazówki. Mówił niejako: „Panie, chcę zobaczyć Józefa, ale jeśli zabronisz mi iść do Egiptu, tak jak zabroniłeś mojemu ojcu Izaakowi, posłusznie zostanę tutaj”.

Jakub składał ofiary nie tylko te zwyczajowe, lecz także dodatkowe, odpowiednie na tę szczególną chwilę. Dziękował za szczęśliwą zmianę w życiu rodziny, za wiadomość o Józefie i za nadzieję, że znów go zobaczy. Powinniśmy dziękować Bogu za pierwsze oznaki miłosierdzia, zanim jeszcze w pełni się ono objawi. To także właściwy sposób, by prosić o dalsze miłosierdzie. Jakub składał ofiary również po to, by prosić Boga o obecność w podróży. Pragnął pokoju z Bogiem i przebaczenia grzechów, by nie zabierać ze sobą winy, bo poczucie winy jest złym towarzyszem drogi. Dzięki Chrystusowi, doskonałej ofierze, możemy pojednać się z Bogiem i przedstawiać Mu nasze prośby.

Jakub szukał też wskazówek. Pogańskie ludy składały ofiary, by zasięgać rady u swoich wyroczni, ale Jakub nie chciał wyruszyć, zanim nie poprosił Boga o zgodę. Pytał niejako: „Czy mam iść do Egiptu, czy wrócić do Hebronu?”. W niepewnych sprawach również powinniśmy zadawać takie pytania. Nawet jeśli nie otrzymamy natychmiastowej odpowiedzi z nieba, uważnie kierując się Pismem, sumieniem i Bożą opatrznością, nie będziemy szukać Boga na próżno.

Bóg odpowiedział i pokierował jego drogą w nocnym widzeniu, prawdopodobnie w nocy po złożeniu ofiar, podobnie jak w Drugiej Księdze Kronik 1:7. Pan przemówił do niego (Księga Rodzaju 46:2). Ci, którzy szukają bliskości Boga, przekonają się, że On ze swojej strony ich nie zawiedzie. Jeśli zwracamy się do Niego właściwie, On przemówi do nas. Dwukrotnie zawołał Jakuba po imieniu: „Jakubie, Jakubie”, aby przypomnieć mu o jego uniżeniu. Jego obecne obawy nie pasowały do imienia Izrael, które oznacza tego, kto zmaga się z Bogiem i zwycięża. Jakub odpowiedział jak człowiek oswojony z Bożymi widzeniami i gotowy do posłuszeństwa: „Oto jestem”.

Najpierw Bóg odnowił z nim przymierze: „Ja jestem Bogiem, Bogiem twojego ojca” (Księga Rodzaju 46:3). Innymi słowy: „Jestem tym, za kogo Mnie uznajesz. Przekonasz się, że jestem dla ciebie Bogiem, który działa na twoją korzyść z boską mądrością i mocą. Przekonasz się też, że dochowuję wierności przymierzu zawartemu z twoim ojcem”.

Potem Bóg dodał mu odwagi, by wyruszył: „Nie bój się iść do Egiptu”. Gdy Jakub po raz pierwszy usłyszał, że Józef żyje i ma władzę w Egipcie, zapewne od razu chciał jechać, by go zobaczyć. Kiedy jednak dłużej o tym myślał, zaczęły pojawiać się nowe obawy. Nawet zmiany przynoszące wielką radość często budzą też lęk. Nie ma radości, której nie towarzyszyłaby choć odrobina troski. Powinniśmy się cieszyć, ale z rozwagą.

Jakub miał kilka powodów do niepokoju. Miał 130 lat, a starości często towarzyszą słabość i lęk przed podróżą (Księga Koheleta 12:5). Droga była długa, a on nie był w stanie dobrze jej znieść. Mógł też pamiętać, że jego ukochana Rachela zmarła podczas podróży. Obawiał się, że jego synowie ulegną bałwochwalstwu Egipcjan i zapomną o Bogu swoich ojców albo przywiążą się do egipskich przyjemności i zapomną o ziemi obiecanej przez Boga. Mógł również pamiętać słowa Boga skierowane do Abrahama o przyszłej niewoli i cierpieniach jego potomków (Księga Rodzaju 15:13) i obawiać się, że wyjazd do Egiptu zapoczątkuje ten czas. Nie powinniśmy pozwalać, by obecny dobrobyt przesłonił nam możliwe przyszłe trudności. Jakub nie potrafił też znieść myśli, że jego kości miałyby spocząć w Egipcie. Niezależnie jednak od tego, czego się obawiał, słowa Boga odpowiadały na każdy z tych lęków: „Nie bój się iść do Egiptu”.

Bóg obiecał mu również, że w nowym miejscu znajdzie pocieszenie. Po pierwsze, zapewnił, że rodzina Jakuba tam się rozrośnie: „Uczynię cię tam wielkim narodem”. To właśnie to miejsce Bóg wybrał, by spełnić tę obietnicę. Po drugie, obiecał swoją obecność: „Zejdę z tobą do Egiptu”. Ci, którzy udają się tam, dokąd posyła ich Bóg, będą mieli Go przy sobie. To wystarczy, by mogli czuć się bezpiecznie i pewnie. Możemy udać się nawet do Egiptu, jeśli Bóg pójdzie z nami.

Po trzecie, Bóg obiecał, że Jakub i jego rodzina nie przepadną w Egipcie: „Z pewnością wyprowadzę cię stamtąd”. Jakub umarł w Egipcie, ale obietnica i tak się wypełniła. Wypełniła się, gdy jego ciało sprowadzono do Kanaanu na pogrzeb, na czym bardzo mu zależało (Księga Rodzaju 49:29; Księga Rodzaju 49:32). Wypełniła się także wtedy, gdy potomkowie Jakuba zostali wyprowadzeni z Egiptu i osiedlili się w Kanaanie. Niezależnie od tego, w jak ciemną dolinę Bóg nas poprowadzi, jeśli będzie tam z nami, możemy być pewni, że nas wyprowadzi. Jeśli pójdzie z nami w dół, ku śmierci, z pewnością wyprowadzi nas ku chwale.

Na koniec Bóg obiecał Jakubowi czułą dobroć, zarówno za życia, jak i przy śmierci: „Józef zamknie ci oczy”. Oznaczało to, że Józef będzie żył tak długo jak Jakub, pozostanie przy nim w chwili śmierci i delikatnie zamknie mu oczy, jak czynili to kochający członkowie rodziny. Jakub mógł pragnąć tego ostatniego gestu miłości. Bóg dokładnie spełnił to pragnienie. Czasem Bóg daje swoim ludziom nawet niewinne rzeczy, których pragną, i sprawia, że nie tylko ich śmierć jest spokojna, lecz także towarzyszące jej szczegóły są pełne dobroci.