Księga Rodzaju 31:43 – znaczenie i zastosowanie

W tej chwili sprawa między Labanem a Jakubem zostaje rozstrzygnięta. Laban nie miał prawdziwej odpowiedzi na zarzuty Jakuba. Nie potrafił się usprawiedliwić ani potępić Jakuba, ale jego własne sumienie uznało go za winnego wyrządzonej krzywdy. Mimo to nie chciał przyznać się do winy, prosić Jakuba o przebaczenie ani naprawić tego, co zrobił.

Zamiast tego zmienił temat i zaczął mówić ciepło o żonach i dzieciach Jakuba, twierdząc: „Te córki to moje córki” (Księga Rodzaju 31:43). Nie mogąc usprawiedliwić swojego postępowania, w gruncie rzeczy przyznawał, jak powinien był postąpić. Powinien traktować je jak własną rodzinę, a traktował jak obce osoby (Księga Rodzaju 31:15). Ludzie, którym brakuje prawdziwego przywiązania, często okazują je na pokaz, gdy jest im to na rękę. Laban mógł też się przechwalać i mówić z dumą oraz przesadą, jakby chciał powiedzieć, że wszystko, co Jakub widzi, należy do niego. Nie była to prawda, bo wszystko należało do Jakuba, który drogo za to zapłacił. Jakub pozwolił jednak Labanowi tak mówić, widząc, że ten łagodnieje. Ludzie przywiązani do spraw tego świata bardzo dbają o swój majątek i chętnie powtarzają: „To moje, tamto moje”, jak Nabal, który mówił o „moim chlebie i mojej wodzie” (Pierwsza Księga Samuela 25:11).

Następnie Laban zaproponował przymierze przyjaźni, a Jakub od razu się zgodził. Nie żądał, by Laban najpierw się ukorzył, a tym bardziej, by oddał to, co był winien. Kiedy dochodzi do sporów, powinniśmy być gotowi zawrzeć pokój na uczciwych warunkach. Pokój i miłość są tak cennymi skarbami, że trudno zapłacić za nie zbyt wiele. Lepiej ponieść pewną stratę niż nadal żyć w niezgodzie.

Jakub pozostawił Labanowi ustalenie szczegółów porozumienia. Po pierwsze, przymierze zobowiązywało Jakuba, by był dobrym mężem dla swoich żon, nie krzywdził ich i nie poślubiał innych kobiet (Księga Rodzaju 31:50). Jakub nie dał Labanowi żadnego powodu, by obawiać się, że będzie dla nich niemiły, a jednak był gotów złożyć taką obietnicę. Sam Laban źle je traktował, ale chciał zobowiązać Jakuba, by nie postępował podobnie. Ludzie surowi wobec innych często pierwsi podejrzewają ich o złe zamiary, a ci, którzy zaniedbują własne obowiązki, nierzadko najwięcej wymagają od innych.

Po drugie, porozumienie zobowiązywało Jakuba, by nie stał się złym sąsiadem Labana (Księga Rodzaju 31:52). Obaj przyrzekli, że nie dopuszczą między sobą do żadnego wrogiego działania. Jakub miał przebaczyć i puścić w niepamięć doznane krzywdy, nie wypominać ich później Labanowi ani jego rodzinie. Możemy głęboko odczuwać doznaną krzywdę, nawet jeśli nie mamy prawa do zemsty.

Przymierze zawarto z wielką uroczystością, zgodnie ze zwyczajem tamtych czasów. Ustawiono kamienny słup (Księga Rodzaju 31:45) i usypano kopiec z kamieni (Księga Rodzaju 31:46), aby pamięć o porozumieniu przetrwała. Być może nie znano jeszcze wtedy pisemnych umów albo nie były one powszechnie stosowane. Złożono ofiarę, ofiarę pojednania (Księga Rodzaju 31:54). Pokój z Bogiem daje prawdziwe oparcie pokojowi między ludźmi. Jeśli obie strony są z Nim pojednane, łatwiej im pojednać się także ze sobą.

Wspólnie jedli też chleb (Księga Rodzaju 31:46), dzieląc się posiłkiem związanym ze złożoną ofiarą (Księga Rodzaju 31:54). Był to znak szczerego pojednania. W starożytności przymierza przyjaźni często przypieczętowywano wspólnym jedzeniem i piciem. Była to swego rodzaju uczta miłości.

Wezwali też Boga na świadka swojej szczerości. Najpierw mówili o Nim jako o świadku (Księga Rodzaju 31:49): „Niech Pan czuwa między mną a tobą”. Znaczy to: „Niech Pan widzi wszystko, co któryś z nas uczyni, by złamać to porozumienie. Gdy nie możemy się nawzajem widzieć, niech Jego obecność powstrzymuje nas od zła. Gdziekolwiek jesteśmy, pozostajemy pod Jego okiem”. Te słowa można też odczytać jako modlitwę. Przyjaciele mieszkający daleko od siebie mogą znaleźć w nich pociechę, bo gdy nie mogą wiedzieć, co dzieje się u drugiej osoby, ani jej pomóc, Bóg czuwa nad nimi i widzi ich oboje.

Wezwali Boga także jako sędziego (Księga Rodzaju 31:53). Wspomnieli Boga Abrahama, przodka Jakuba, Boga Nachora, przodka Labana, oraz Boga ich wspólnego przodka. Pokazuje to, że czcili tego samego Boga, co powinno było chronić ich przed wrogością. Ci, którzy mają jednego Boga, powinni być jednomyślni. Zgodność w wierze powinna skłaniać do zgody także w innych sprawach. Bóg jest sędzią między ludźmi pozostającymi w sporze i osądzi ich sprawiedliwie. Każdy, kto czyni zło, naraża się na wielkie niebezpieczeństwo.

Nadali też temu miejscu nową nazwę (Księga Rodzaju 31:47–48). Laban nazwał je po aramejsku, a Jakub nadał mu nazwę hebrajską, Galeed, czyli „kopiec świadectwa”. Miejsce to nazwano również Mispa, co znaczy „wieża strażnicza” (Księga Rodzaju 31:49). Ponieważ przymierze obejmowało także ich potomków, zadbali o to, by pamięć o nim przetrwała. Nazwy te dobrze współgrają ze znakami przypieczętowującymi przymierze Ewangelii: są świadectwem na naszą korzyść, jeśli pozostajemy wierni, a przeciw nam, jeśli jesteśmy nielojalni. Utrwaliła się nazwa nadana przez Jakuba, Galeed, a nie ta, którą wybrał Laban.

Przez cały ten czas Laban dużo mówił i próbował podkreślać własną wartość, a Jakub odzywał się niewiele. Gdy Laban przywoływał Boga, wymieniając wiele Jego imion, Jakub po prostu przysiągł na Bojaźń Izaaka, czyli Boga, którego Izaak czcił i któremu służył. Odróżniało to Izaaka od Abrahama i Nachora, którzy wcześniej służyli innym bogom. Dwa słowa Jakuba znaczyły więcej niż wszystkie przemowy i puste powtórzenia Labana. Spokojnie wypowiedziane słowa mędrców mają większą moc niż krzyk człowieka rządzącego pośród głupców (Księga Koheleta 9:17).

W końcu, po tych wszystkich gniewnych słowach, rozstali się jako przyjaciele (Księga Rodzaju 31:55). Laban ucałował swoich synów i córki z prawdziwą czułością, pobłogosławił ich, a potem w pokoju wrócił do domu. Bóg często okazuje się dla nas lepszy, niż podpowiadają nam nasze obawy. Potrafi w niezwykły sposób skłonić ludzkie serca ku nam, bardziej, niż się spodziewamy. Ufanie Mu nigdy nie jest daremne.