Księga Rodzaju 31:1 – znaczenie i zastosowanie

Jakub postanowił od razu odejść ze służby u swojego wuja, zabrać swój dobytek i wrócić do Kanaanu. Miał ku temu dobry powód: działał pod Bożym kierownictwem i za zgodą swoich żon. Rodzina Labana stała się wobec niego wroga, więc nie mógł już tam mieszkać w pokoju ani czuć się bezpiecznie.

Synowie Labana dali wyraz swojemu gniewowi w tym, co mówili. Wygląda na to, że rozmawiali tak, by Jakub ich usłyszał, i chcieli go w ten sposób zdenerwować. Poprzedni rozdział zaczynał się od zazdrości Racheli o Leę, a ten rozpoczyna się od zazdrości synów Labana o Jakuba. Wyolbrzymiali jego powodzenie, mówiąc, że zdobył całą tę chwałę. Tymczasem „chwałą”, o której mówili, były tylko owce, kozy, wielbłądy i osły. Bogactwo tego świata wydaje się wspaniałe tym, którzy miłują rzeczy ziemskie, lecz nie ma prawdziwej chwały w porównaniu z tym, co należy do nieba. Gdy ludzie przypisują pieniądzom zbyt wielką wartość, leży to u podstaw chciwości, zazdrości i wszelkiego zła.

Oskarżali też Jakuba, że zabrał to, co należało do ich ojca. Nie było to prawdą, przynajmniej nie w takim sensie, jaki mieli na myśli. Mówili niesprawiedliwie, jak często postępują ludzie, gdy ich sercem rządzi zazdrość. Dobre sumienie nie zawsze chroni dobre imię. Jednym z ciężarów, jakie niesie ze sobą zewnętrzne powodzenie, jest to, że człowiek staje się celem zazdrości. Komu Bóg błogosławi, temu inni mogą złorzeczyć.

Sam Laban niewiele mówił, ale jego twarz nie wyrażała już życzliwości wobec Jakuba. Jakub to zauważył i nie mógł tego zlekceważyć. Laban zawsze był człowiekiem surowym, lecz teraz stał się jeszcze bardziej nieprzyjemny niż wcześniej. Zazdrość często odbija się na twarzy człowieka, dlatego Pismo Święte mówi o złym oku (Księga Przysłów 23:6). Nieprzyjazne spojrzenia mogą bardzo osłabić pokój i miłość w rodzinie. Gniewny wyraz twarzy Labana pozbawił go największego błogosławieństwa, jakie kiedykolwiek gościło w jego domu, i słusznie.

Jakub otrzymał także Boże wskazówki. Pan polecił mu wrócić i zapewnił, że będzie z nim (Księga Rodzaju 31:3). Chociaż Jakub był tam źle traktowany, nie odszedł, dopóki Bóg mu tego nie nakazał. Przybył tam na Boże polecenie i miał pozostać, aż Bóg odeśle go z powrotem. Powinniśmy powierzać się Bożemu prowadzeniu zarówno wtedy, gdy wyruszamy w drogę, jak i wtedy, gdy wracamy.

Później Jakub szerzej opowiedział żonom o otrzymanych wskazówkach (Księga Rodzaju 31:10–13). Mówił o śnie, w którym anioł Boży dostrzegł jego myśli i wyjaśnił mu, co się dzieje. Nie był to przypadek ani skutek własnej przebiegłości Jakuba. Było to działanie Bożej opatrzności: Bóg widział wszystko, co Laban mu uczynił, i sprawiedliwie mu to wynagradzał. Boże sposoby wymierzania sprawiedliwości są głębsze, niż często zdajemy sobie sprawę, i dzięki nim krzywdzeni otrzymują należną im zapłatę, nawet jeśli nie od razu to dostrzegają.

Wzrost zamożności Jakuba był także związany z Bożą obietnicą. Bóg nazwał siebie Bogiem Betel, miejsca, w którym odnowił z Jakubem przymierze. Powodzenie w sprawach tego świata smakuje o wiele lepiej, gdy widzimy, że wynika z miłości przymierza, czyli z wierności Boga obietnicom złożonym Jego ludowi. Jakub mimo tej pomyślnej perspektywy i spodziewanego bogactwa miał wrócić, bo świat nie był jego domem. Gdy życie zaczyna układać się pomyślnie, powinniśmy pamiętać, że nadal jesteśmy pielgrzymami.

Jakub miał wstać i wrócić przede wszystkim do oddawania czci Bogu w Kanaanie. Prawdopodobnie zaniedbał te święte obowiązki podczas pobytu u Labana. Lata służby dobiegły końca, a teraz nadszedł czas, by wrócić do miejsca, w którym ustawił kamienny słup i złożył ślub. Wraz ze wzrostem dobrobytu nadeszła pora, by znów pomyśleć o ołtarzu i ofiarach. Miał też wrócić do ziemi swoich krewnych. Mieszkał wśród krewnych w Charanie, ale Kanaan był ziemią należącą do ludu przymierza. Ci, którzy mają odziedziczyć Kanaan, nie powinni uważać się za w pełni u siebie, dopóki tam nie dotrą.

Jakub działał także za wiedzą i zgodą swoich żon. Poprosił Rachelę i Leę, by spotkały się z nim na polu, gdzie mógł porozmawiać z nimi na osobności. Mężowie, którzy kochają swoje żony, powinni dzielić się z nimi swoimi planami. Tam, gdzie jest prawdziwa miłość, powinno być także zaufanie. Mądra żona pomaga mężowi ufać jej sercu (Księga Przysłów 31:11).

Jakub najpierw przypomniał żonom, jak wiernie służył ich ojcu. Nawet jeśli inni nie postępują wobec nas właściwie, pocieszeniem pozostaje świadomość, że sami wypełniliśmy swój obowiązek. Następnie wyjaśnił, jak niesprawiedliwie traktował go ich ojciec. Laban nigdy nie dotrzymywał zawartej umowy. Za każdym razem, gdy ustalano wysokość zapłaty Jakuba, Laban zmieniał ją, gdy tylko widział, że Bóg błogosławi jego trzodom. Powtarzał to raz za razem, jakby mógł przechytrzyć zarówno Jakuba, jak i Bożą opatrzność. Ludzie postępujący uczciwie nie zawsze sami są uczciwie traktowani.

Jakub opowiedział też, jak Bóg mimo wszystko go chronił i zaopatrywał. Bóg nie pozwolił Labanowi go skrzywdzić. Tych, którzy trzymają się blisko Boga, On strzeże. Dał też Jakubowi dostatek, choć Laban zamierzał go zrujnować. Dlatego powodzenie Jakuba pochodziło od Boga, który zabrał trzodę ich ojcu i dał ją Jakubowi.

W ten sposób sprawiedliwy Bóg wynagrodził Jakuba za jego ciężką pracę, korzystając z majątku Labana. Później podobnie postąpił z potomkami Jakuba, gdy dał im łupy Egipcjan. Bóg nigdy nie jest niesprawiedliwy, nawet jeśli ludzie zapominają o pracy i pełnej miłości służbie Jego ludu, jak mówi List do Hebrajczyków 6:10. Opatrzność może sprawić, że uczciwy zysk przyniosą plany, które od początku nie były uczciwe. Majątek grzesznika gromadzi się dla sprawiedliwego (Księga Przysłów 13:22).

Jakub powiedział też żonom, że Bóg we śnie nakazał mu wrócić do jego własnej ziemi (Księga Rodzaju 31:13). Chciał, by nie uznały jego decyzji za skutek niecierpliwości ani niechęci do ich kraju czy rodziny. Pragnął, by rozumiały, że postępuje w posłuszeństwie wobec swojego Boga i ufa Mu w sprawie przyszłości.

Żony chętnie zgodziły się na jego plan. Opowiedziały też o własnej krzywdzie, mówiąc, że ich ojciec traktował je źle i niesprawiedliwie (Księga Rodzaju 31:14–16). Odnosił się do nich jak do obcych i nie okazywał im naturalnej miłości. Jakub uważał bogactwo, które Bóg przeniósł od Labana do niego, za zapłatę za swoją pracę, one zaś widziały w nim należną im część rodzinnego dziedzictwa. W obu tych sprawach Bóg sprawił, że Laban oddał to, co był winien: zarówno swojemu słudze, jak i córkom.

Wygląda na to, że znużyły się domem ojca i własnym ludem, więc mogły łatwo ich opuścić. Powinniśmy dobrze wykorzystać nieżyczliwe traktowanie, jakiego doświadczamy ze strony świata. Powinno ono osłabiać nasze przywiązanie do niego, pomagać nam chętniej go opuszczać i rozbudzać tęsknotę za domem u Boga. Żony Jakuba były też gotowe pójść za mężem i razem z nim zdać się na Boże prowadzenie: miał postąpić tak, jak polecił mu Bóg. Żony, które naprawdę wspierają swoich mężów, nie będą stawały im na drodze, gdy Bóg wzywa ich do działania.