Księga Rodzaju 31:17 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu Jakuba uciekającego przed Labanem. Możemy przypuszczać, że od dawna o tym myślał i rozważał to w swoim sercu. Gdy jednak Bóg w końcu wyraźnie nakazał mu odejść, Jakub nie zawahał się ani nie sprzeciwił się temu objawieniu. Skorzystał z pierwszej dobrej okazji, by wyruszyć: Laban strzygł wtedy owce, czyli przebywał z częścią stada, oddaloną o trzy dni drogi i powierzoną opiece jego synów (Księga Rodzaju 31:19).

Po pierwsze, nagłe odejście Jakuba było zgodne z prawem. Nie musiał z dużym wyprzedzeniem uprzedzać Labana. Bóg kazał mu odejść i to wystarczało. Pozwalało na to również podstawowe prawo samozachowania, które uczy, że możemy się chronić, gdy grozi nam niebezpieczeństwo, o ile nie postępujemy przy tym źle.

Po drugie, Jakub postąpił roztropnie, odchodząc potajemnie. Gdyby Laban dowiedział się o tym na czas, mógłby go zatrzymać albo siłą odebrać mu dobytek. Po trzecie, Jakub postąpił uczciwie, zabierając tylko to, co do niego należało: zwierzęta, na które zapracował (Księga Rodzaju 31:18). Wziął to, co otrzymał dzięki Bożej opatrzności, i na tym poprzestał. Nie chciał sam wymierzać zemsty, by wyrównać krzywdy, których doznał.

Rachel nie była jednak równie uczciwa jak jej mąż. Ukradła ojcu posążki i zabrała je ze sobą (Księga Rodzaju 31:19). Hebrajskie słowo określające te przedmioty to terafim. Niektórzy uważają, że były to jedynie niewielkie figurki przodków, podobne do posągów lub wizerunków, a Rachel chciała je zabrać, ponieważ wyjeżdżała do innego kraju. Bardziej prawdopodobne wydaje się jednak, że były to przedmioty kultu religijnego, domowe bóstwa, którym oddawano cześć lub których rad zasięgano jak wyroczni.

Możemy mieć nadzieję, jak sugeruje biskup Patrick, że Rachel nie zabrała ich ze względu na wartość kruszcu, z którego je wykonano, ani nawet po to, by sama z nich korzystać. Zapewne nie wzięła ich też z obawy, że Laban posłuży się nimi, by ustalić, dokąd się udali. Jakub niewątpliwie żył ze swoimi żonami roztropnie i nauczył je czegoś lepszego. Bardziej prawdopodobne jest, że zabrała je, by pokazać ojcu, jak niemądre jest zaufanie pokładane w bóstwach, które nie potrafią nawet same siebie ochronić (Księga Izajasza 46:1–2).

Następnie widzimy, jak Laban rusza w pościg za Jakubem. Trzeciego dnia dowiedział się, że Jakub uciekł. Natychmiast zebrał swoich krewnych, czyli członków rodziny, którzy byli po jego stronie, i wyruszył za Jakubem w pogoń, podobnie jak później faraon i Egipcjanie ścigali rodzinę Jakuba. Chciał sprowadzić Jakuba z powrotem do niewoli albo przynajmniej ograbić go z dobytku.

Ścigał go przez siedem dni (Księga Rodzaju 31:23). Nie zadałby sobie nawet połowy tego trudu, żeby odwiedzić swoich najbliższych przyjaciół. Źli ludzie często jednak wkładają więcej wysiłku w zaspokajanie grzesznych pragnień niż dobrzy w okazywanie właściwej miłości. Potrafią płonąć większym gniewem niż uczuciem.

W końcu Laban dogonił Jakuba. Jednak w noc poprzedzającą ich spotkanie Bóg wkroczył, zganił Labana i ochronił Jakuba, nakazując Labanowi, by nie mówił do niego ani nic dobrego, ani nic złego (Księga Rodzaju 31:24). Oznaczało to, że Laban nie miał zatrzymywać Jakuba ani sprzeciwiać się jego podróży, ponieważ Pan ją nakazał. Podobne wyrażenie znajdujemy w Księdze Rodzaju 24:50.

Przez siedem dni pościgu Laban pałał gniewem na Jakuba. Liczył, że siłą zdobędzie to, czego chciał. Bóg jednak przyszedł do niego i jednym słowem go powstrzymał, choć nie odmienił jego serca. We śnie i podczas snu Bóg potrafi otwierać ludziom uszy i utrwalać pouczenie w ich umysłach (Księga Hioba 33:15–16). Nadal ostrzega ludzi przez sumienie i ciche wewnętrzne poruszenia. Roztropni słuchają tych ostrzeżeń i są im posłuszni.

Bezpieczeństwo ludu Bożego często zależy od tego, czy Bóg potrafi oddziaływać na sumienie złych ludzi i ma do nich dostęp. Niekiedy Bóg w niezwykły sposób przychodzi z pomocą swojemu ludowi, gdy zagłada wydaje się już bliska. Żydzi zostali ocaleni przed spiskiem Hamana właśnie wtedy, gdy królewski rozkaz miał zostać wykonany (Księga Estery 9:1).