Księga Rodzaju 27:30 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu najpierw, że Ezaw został pozbawiony błogosławieństwa przymierza. Lekceważył swoje pierworództwo, a teraz miał odziedziczyć również błogosławieństwo, lecz został odrzucony. List do Hebrajczyków 12:17 mówi, że choć szukał go gorliwie i ze łzami, nie znalazł sposobności, by skłonić ojca do zmiany decyzji. Izaak nie chciał zmienić zdania.

Zwróćmy uwagę, jak bardzo starał się Ezaw. Przygotował smaczne potrawy tak, jak polecił mu ojciec, a potem poprosił o błogosławieństwo, którego Izaak kazał mu się spodziewać (Księga Rodzaju 27:31). Gdy dowiedział się, że Jakub zdobył je podstępem, wydał z siebie głośny, gorzki okrzyk (Księga Rodzaju 27:34). Później znów zawołał i wybuchnął płaczem (Księga Rodzaju 27:38). Nikt nie mógł boleśniej odczuć tej straty.

To ostrzeżenie, że nadejdzie dzień, gdy ludzie, którzy dziś lekceważą błogosławieństwa przymierza, będą błagać o nie na próżno. Ci, którzy teraz nie chcą prosić i szukać, mogą kiedyś być zmuszeni wołać: „Panie, Panie”. Ci, którzy dziś gardzą Chrystusem, mogą wtedy przyjść do Niego jako zrozpaczeni proszący.

Izaak był wstrząśnięty, gdy zrozumiał, że został oszukany, i bardzo zadrżał (Księga Rodzaju 27:33). Ludzie, którzy kierują się własnymi uczuciami zamiast wolą Boga, często sami sprowadzają na siebie zamęt. Izaak jednak szybko uznał Boży zamysł i potwierdził wypowiedziane już błogosławieństwo: „Udzieliłem mu błogosławieństwa i będzie błogosławiony”. Z ludzkiego punktu widzenia mógł je cofnąć, ale teraz rozumiał, że popełnił błąd, zamierzając przeznaczyć je dla Ezawa.

Być może przypomniał sobie wcześniejsze słowo Boga, a być może, wypowiadając błogosławieństwo nad Jakubem, odczuwał szczególne prowadzenie Ducha Świętego. W każdym razie teraz widział, że Bóg je potwierdził. Jakub zyskał pewność, że błogosławieństwo należy do niego, i mógł być pewien, że jest prawdziwe, choć zdobył je podstępem. Miał też powód, by ufać, że Bóg przebaczył mu jego przewinienie.

Izaak również poddał się woli Boga, choć była sprzeczna z jego nadziejami i miłością do Ezawa. Chciał pobłogosławić Ezawa, ale gdy zrozumiał, że wola Boga jest inna, ustąpił w wierze (List do Hebrajczyków 11:20), tak jak Abraham uczynił wcześniej, gdy wstawiał się za Izmaelem. Bóg ma przecież prawo rozporządzać tym, co do Niego należy, zgodnie ze swoją wolą.

Ezaw został pozbawiony szczególnego błogosławieństwa, którego miał nadzieję nie utracić, nawet po sprzedaniu pierworództwa. Uczy nas to, że o tym, kto otrzyma błogosławieństwo, nie decyduje ludzka wola ani wysiłek, lecz Bóg, który okazuje miłosierdzie (List do Rzymian 9:16). Apostoł zdaje się nawiązywać właśnie do tej historii. Ezaw pragnął błogosławieństwa i usilnie się o nie starał, lecz Bóg wybrał Jakuba, aby Boży zamysł w wyborze jednego zamiast drugiego pozostał w mocy (List do Rzymian 9:11).

Ten sam wzór pojawił się później w historii Izraela. Żydzi, podobnie jak Ezaw, zabiegali o sprawiedliwość, czyli właściwą pozycję przed Bogiem, ale nie osiągnęli jej, bo próbowali zasłużyć na nią przez uczynki Prawa (List do Rzymian 9:31–32). Poganie, podobnie jak Jakub, przyjęli ją przez wiarę w słowo Boga i zdobyli ją z gorliwością, jakiej wymaga królestwo niebieskie (Ewangelia Mateusza 11:12).

Pokazuje to także, że ci, którzy nie cenią swojego duchowego pierworództwa i są gotowi sprzedać je za jedzenie, tracą duchowe błogosławieństwa. Słusznie Bóg odmawia swoich darów tym, którzy lekkomyślnie je odrzucili. Jeśli ludzie porzucają mądrość, łaskę, wiarę albo czyste sumienie dla zaszczytów, bogactwa czy przyjemności, mogą twierdzić, że pragną błogosławieństwa, ale już pokazali, że na nie nie zasługują.

Widzimy tu również, że gniew wyrażony w niewłaściwy sposób nie przynosi pożytku. Ezaw nie żałował własnej głupoty. Zamiast tego obwiniał Jakuba i niesprawiedliwie oskarżał go o odebranie pierworództwa, które Ezaw uczciwie sprzedał (Księga Rodzaju 27:36). Potem rozgoryczył się na brata z powodu tego, co się wydarzyło (Księga Rodzaju 27:41). Modlitwy raczej nie zostaną wysłuchane, gdy ludzie kierują swój gniew przeciwko innym, zamiast uznać własny grzech.

Kolejne ostrzeżenie jest takie, że tych, którzy zwlekają zbyt długo, spotka odrzucenie. To zgubiło Ezawa: przyszedł za późno. Jest czas, w którym Bóg pozwala się znaleźć, ale jest też taki, gdy nie odpowie wołającym, bo zlekceważyli właściwy moment. Zobacz Księgę Przysłów 1:28. Boża cierpliwość i nasza szansa na odpowiedź nie będą trwać wiecznie. Dzień łaski dobiegnie końca, a drzwi zostaną zamknięte. Wtedy wielu spośród tych, którzy dziś gardzą błogosławieństwem, będzie usilnie go szukać, bo wreszcie dostrzegą jego wartość i zrozumieją, że bez niego są zgubieni. Będzie jednak za późno (Ewangelia Łukasza 13:25–27). Obyśmy już dziś rozpoznali to, co służy naszemu pokojowi.

Po drugie, widzimy tu zwykłe błogosławieństwo, o które poprosił Ezaw: „Pobłogosław także mnie” (Księga Rodzaju 27:34). „Czy nie zachowałeś dla mnie żadnego błogosławieństwa?” — powiedział (Księga Rodzaju 27:36). Nawet najgorsi ludzie wiedzą, jak życzyć sobie pomyślności, a nawet ci, którzy bezwstydnie sprzedają swoje pierworództwo, zdają się pragnąć błogosławieństwa. Wielu gubi się przez słabe pragnienie szczęścia, a jednocześnie odrzuca właściwy cel i drogę do niego. Rzesze ludzi idą do piekła z ustami pełnymi dobrych pragnień. Pragnienia leniwych i niewierzących prowadzą ich do zguby. Wielu będzie później próbować wejść, jak Ezaw, ale nie zdoła, bo nie podjęli wysiłku we właściwym czasie (Ewangelia Łukasza 13:24).

Większość ludzi zadowala się jakimkolwiek dobrem i Ezaw również tak postąpił. Chciał mniejszego błogosławieństwa, odrębnego od pierworództwa. Człowiek skupiony na sprawach tego świata uważa, że każde błogosławieństwo jest równie dobre jak to, którego Bóg udziela przez swoje słowo. „Czy masz tylko jedno błogosławieństwo?” — zdawał się mówić Ezaw. W istocie mówił: „Wezmę cokolwiek zdołam dostać. Jeśli nie mogę otrzymać błogosławieństwa wspólnoty wiary, daj mi przynajmniej jakieś błogosławieństwo”.

Ezaw otrzymał błogosławieństwo i powinien jak najlepiej wykorzystać to, co dostał (Księga Rodzaju 27:39–40). Było ono prawdziwym dobrem i było lepsze, niż zasługiwał. Obiecano mu dostatek, żyzną ziemię i rosę z nieba. Ci, którzy nie otrzymują błogosławieństw przymierza, mogą mimo to otrzymać wiele darów doczesnych. Bóg daje dobrą ziemię i sprzyjającą pogodę wielu ludziom, którzy odrzucają Jego przymierze i nie mają w nim udziału.

Obiecano mu także, że stopniowo odzyska wolność. Jeśli Jakub ma panować (Księga Rodzaju 27:29), Ezaw musi służyć. Pocieszała go jednak obietnica, że będzie żył z miecza. Będzie służył, ale nie będzie głodował. Po wielu zmaganiach zrzuci jarzmo niewoli i odzyska pewne oznaki wolności. Spełniło się to, gdy Edomici zbuntowali się (Druga Księga Królewska 8:20, 22).

Mimo to błogosławieństwo Ezawa było znacznie skromniejsze niż błogosławieństwo Jakuba. Bóg zachował dla Jakuba coś lepszego.

W błogosławieństwie Jakuba najpierw pojawia się rosa z nieba, bo to właśnie ją cenił najbardziej, najbardziej pragnął i jej najbardziej ufał. W błogosławieństwie Ezawa na pierwszym miejscu jest urodzajność ziemi, bo to miało dla niego największe znaczenie. Jakub najpierw liczył na zaopatrzenie od Boga, a Ezaw — na zysk doczesny.

Ezaw otrzymał te dary, ale Jakub przyjął je z ręki Boga. Bóg powiedział: „Niech Bóg da ci rosę z nieba” (Księga Rodzaju 27:28). Ezawowi wystarczało samo posiadanie błogosławieństw, Jakub zaś chciał otrzymać je na mocy obietnicy i z miłości przymierza, czyli szczególnej obietnicy Boga danej Jego ludowi.

Jakub miał panować nad braćmi i w ten sposób Izraelici często panowali nad Edomitami. Ezaw również miał zyskać pewną władzę i wpływy, ale nigdy nie miał panować nad swoim bratem. Nie znajdujemy przykładów, by Żydzi zostali oddani w ręce Edomitów albo byli przez nich uciskani w taki sposób. Ważniejsza różnica polega na tym, że w błogosławieństwie Ezawa nie ma niczego, co wskazywałoby na Chrystusa. Nie ma w nim nic, co włączałoby jego samego ani jego potomków do ludu przymierza Boga, a bez tego nawet wielkie bogactwo niewiele by znaczyło.

Izaak zatem przez wiarę pobłogosławił obu synów, stosownie do ich przyszłego położenia. Niektórzy zwracają też uwagę, że Jakub otrzymał pocałunek wraz z błogosławieństwem (Księga Rodzaju 27:27), Ezaw zaś nie.