Księga Rodzaju 23:16 – znaczenie i zastosowanie

Widzimy tu zakończenie umowy między Abrahamem a Efronem dotyczącej miejsca pochówku. Zawarto ją jawnie, wobec wszystkich i w obecności synów Cheta, czyli mieszkających tam Hetytów (Księga Rodzaju 23:16; Księga Rodzaju 23:17). Roztropność i sprawiedliwość uczą, by postępować uczciwie, otwarcie i bez krętactwa. Nieuczciwe umowy unikają światła i mają pozostać w ukryciu, ale ci, którzy zamierzają postąpić uczciwie, nie obawiają się świadków.

Zauważmy najpierw, że Abraham od razu zapłacił należność, bez oszustwa i zwłoki (Księga Rodzaju 23:16). Zapłacił chętnie, w całości i według wagi, używając srebra w obiegu handlowym, bez żadnego podstępu. Pokazuje to, jak wcześnie pieniądz zaczął służyć wymianie handlowej, a także jak starannie należy regulować należności. Choć cała ziemia Kanaan została obiecana Abrahamowi, kupił i opłacił ten kawałek ziemi, którego wtedy potrzebował. Prawo do władania i własności nie wynika z łaski. Wierzący mają prawo do dziedzictwa wiecznego, ale nie oznacza to, że posiadają ten świat ani że mogą postępować nieuczciwie.

Po drugie, Efron uczciwie zapewnia Abrahamowi pełne prawo własności do tej ziemi (Księga Rodzaju 23:17; Księga Rodzaju 23:18; Księga Rodzaju 23:20). Pole wraz z tym wszystkim, co do niego należało, zostało przekazane Abrahamowi i jego potomkom na zawsze, publicznie i w obecności świadków. Nie spisano umowy, ponieważ wydaje się, że w tamtych czasach nie posługiwano się jeszcze pismem. Wystarczyło publiczne, formalne oświadczenie, które przenosiło własność. Tak jak za to, co się kupuje, trzeba uczciwie zapłacić, tak to, co się sprzedaje, należy uczciwie przekazać i zapewnić nabywcy prawo własności.

Po trzecie, Abraham objął ziemię w posiadanie i pochował Sarę w jaskini grobowej na zakupionym polu. Nie wiadomo, czy jaskinia powstała naturalnie, czy została wykuta przez ludzi. Abraham prawdopodobnie już wcześniej chował na ziemi Kanaan sługi ze swojego domu, choć dla nich wystarczyłyby zwykłe groby (Druga Księga Królewska 23:6). Teraz jednak, po śmierci Sary, potrzebne było szczególne miejsce na jej szczątki.

Warto zauważyć, że miejsce pochówku było pierwszym kawałkiem ziemi, który Abraham posiadał w Kanaanie. Rozpoczynając życie, dobrze jest pamiętać o jego końcu, bo umieranie zaczyna się z chwilą narodzin. Warto też zauważyć, że był to jedyny kawałek ziemi, który Abraham kiedykolwiek rzeczywiście posiadał, choć obiecano mu cały kraj w przyszłości. Nawet ci, którzy mają na tej ziemi niewiele, znajdą w niej grób.

Abraham nie budował miast jak Kain i Nimrod, lecz przygotował grobowiec. Uczynił to po pierwsze po to, by śmierć stale przypominała jemu i jego potomkom, że mają się codziennie uczyć umierać. Mówi się, że grobowiec znajdował się na końcu pola (Księga Rodzaju 23:9), bo bez względu na to, jak wiele posiadamy, na jego końcu i tak czeka grób. Abraham uczynił to również jako znak wiary w zmartwychwstanie. Po co z taką troską dbać o ciało, gdyby miało być na zawsze porzucone i nigdy nie powstać z martwych? W ten sposób Abraham wyraźnie pokazał, że oczekiwał lepszej ojczyzny, ojczyzny niebiańskiej. Za życia zadowalał się wędrówką z miejsca na miejsce, ale zadbał o to, by po śmierci jego ciało mogło spocząć w nadziei.