Księga Rodzaju 1:26 – znaczenie i zastosowanie

Dochodzi teraz kolej na drugą część dzieła szóstego dnia: stworzenie człowieka. Warto poświęcić temu szczególną uwagę, bo pomaga nam zrozumieć samych siebie. Człowiek został stworzony jako ostatni spośród wszystkich stworzeń, aby nikt nie mógł sądzić, że pomagał Bogu stworzyć świat. Każdego człowieka powinno to skłaniać do pokory: „Gdzie byłeś, gdy zakładałem fundamenty ziemi?” (Księga Hioba 38:4).

Stworzenie człowieka na końcu było jednak także wyrazem zaszczytu i życzliwości. Było zaszczytem, bo stworzenie rozwijało się od tego, co mniej doskonałe, ku temu, co doskonalsze. Było życzliwością, bo człowiek nie został umieszczony w swoim królewskim domu, dopóki nie był on w pełni przygotowany. Gdy tylko człowiek został stworzony, miał przed sobą cały widzialny świat, którym mógł się cieszyć i który mógł poznawać.

Człowiek został stworzony tego samego dnia co zwierzęta, ponieważ jego ciało powstało z tej samej ziemi co ich ciała. Dopóki żyje w ciele, dzieli z nimi ten sam świat. Nie wolno nam jednak używać ciała ani ulegać jego pragnieniom w taki sposób, by upodobnić się do zwierząt, które giną.

Stworzenie człowieka było bardziej bezpośrednim i wyrazistym przejawem Bożej mądrości i mocy niż stworzenie pozostałych istot. Opis tego wydarzenia rozpoczyna się w szczególnie uroczysty sposób. Wcześniej Bóg mówił: „Niech stanie się światłość”, „Niech powstanie sklepienie” albo: „Niech ziemia wyda”. Teraz jednak pojawia się język namysłu: „Uczyńmy człowieka”. Było to dzieło, do którego przygotowano całe pozostałe stworzenie, i Bóg przemawia tak, jakby zamierzał wziąć je w swoje ręce.

Przy wcześniejszych aktach stworzenia Bóg mówi z mocą rozkazu. Tutaj przemawia z miłością, bo „upodobał sobie synów ludzkich” (Księga Przysłów 8:31). Można odnieść wrażenie, że od dawna był gotowy do tego dzieła i teraz mówi: „Przygotowania są zakończone, uczyńmy więc człowieka”. Człowiek miał być inny niż wszystko, co powstało wcześniej: miał łączyć ciało i ducha, ziemię i niebo, należąc w pewien sposób do obu tych światów. Dlatego Bóg nie tylko sam stwarza człowieka, ale mówi tak, jakby zwoływał radę: „Uczyńmy człowieka”.

W tym dziele zjednoczone są trzy osoby Trójcy: Ojciec, Syn i Duch Święty, ponieważ człowiek od chwili stworzenia miał być poświęcony Ojcu, Synowi i Duchowi Świętemu. Słusznie przyjmujemy chrzest w to wielkie imię, bo temu imieniu zawdzięczamy nasze istnienie. Niech panuje nad człowiekiem Ten, który powiedział: „Uczyńmy człowieka”.

Człowiek został stworzony na obraz i podobieństwo Boga. Te dwa określenia znaczą to samo i wzajemnie się wzmacniają. Wskazują na podobieństwo najpełniejsze spośród wszystkich widzialnych stworzeń. Człowiek nie został uczyniony na podobieństwo żadnego z wcześniejszych stworzeń, lecz na podobieństwo swojego Stwórcy. Mimo to odległość między Bogiem a człowiekiem jest nieskończona. Jedynie Chrystus jest dokładnym obrazem Bożej istoty jako Syn Ojca, dzielący z Nim tę samą naturę.

To, co człowiek otrzymał, jest jedynie niewielkim odbiciem Bożej chwały, niczym cień w lustrze albo wizerunek króla na monecie. Obraz Boga w człowieku przejawia się na trzy sposoby.

Po pierwsze, widoczny jest w jego naturze i budowie, zwłaszcza w duszy, a nie w ciele, ponieważ Bóg nie ma ciała. Bóg jednak otoczył czcią także ludzkie ciało: Słowo stało się ciałem, a Syn Boży przyjął ciało podobne do naszego. Wkrótce przyodzieje też nasze ciała chwałą podobną do swojej. Możemy śmiało powiedzieć, że Ten, przez którego Bóg stworzył światy — zarówno wielki świat, jak i człowieka, mały świat — od początku ukształtował ludzkie ciało według wzoru, który później sam przyjął.

Obraz Boga nosi jednak w sobie przede wszystkim ludzka dusza. Jest duchem: rozumnym, nieśmiertelnym, aktywnym i potężnym, a pod tymi względami przypomina Boga, Ojca duchów. „Duch człowieka jest lampą Pana”. Ludzka dusza, obdarzona trzema szlachetnymi zdolnościami — rozumem, wolą i siłą działania — może być najczystszym zwierciadłem w całym stworzeniu, w którym dostrzegamy coś z Boga.

Po drugie, obraz Boga przejawia się w miejscu i władzy, jakimi obdarzono człowieka. „Uczyńmy człowieka na nasz obraz” i pozwólmy mu panować. Człowiek panuje nad niższymi stworzeniami, a zatem jest na ziemi przedstawicielem Boga, Jego namiestnikiem. Zwierzęta nie mogą poznawać Boga, bać się Go i służyć Mu tak jak człowiek, dlatego Bóg powierzył je człowiekowi, by bały się go i mu służyły. Jednak panowanie człowieka nad samym sobą, możliwe dzięki wolności jego woli, ukazuje obraz Boga pełniej niż panowanie nad innymi stworzeniami.

Po trzecie, obraz Boga przejawia się w czystości i prawości człowieka. Składają się na niego poznanie, sprawiedliwość i prawdziwa świętość (List do Efezjan 4:24; List do Kolosan 3:10). „Bóg uczynił człowieka prawym” (Księga Koheleta 7:29). Wszystkie jego naturalne zdolności pozostawały w trwałej harmonii z całą wolą Boga. Umysł jasno i prawdziwie pojmował sprawy Boże, bez błędu. Wola dobrowolnie zgadzała się z wolą Boga i nie stawiała jej oporu. Uczucia były uporządkowane, a człowiek nie miał nieopanowanych pragnień ani namiętności. Jego myśli z łatwością kierowały się ku temu, co dobre, i pozostawały przy tym, nie błądząc ani nie ulegając nieporządkowi. Niższe zdolności jego natury w pełni podlegały kierownictwu tych wyższych, bez buntu i niepokoju.

Tacy święci i szczęśliwi byli nasi pierwsi rodzice, nosząc w sobie obraz Boga. Ta pierwotna godność daje nam dobry powód, by nie mówić źle o innych (List Jakuba 3:9), nie wyrządzać sobie nawzajem krzywdy (Księga Rodzaju 9:6), nie poniżać samych siebie przez służbę grzechowi, lecz oddać się służbie Bogu. Jakże daleko upadł człowiek, syn jutrzenki! Jak bardzo został zniszczony obraz Boga w człowieku! Jak niewiele z niego pozostało i jak wielkie jest to zniszczenie! Niech Pan odnowi ten obraz w naszych duszach przez swoją zbawczą łaskę.

Człowiek został także stworzony jako mężczyzna i kobieta, a następnie pobłogosławiony darem płodności i wzrostu. Bóg powiedział: „Uczyńmy człowieka”, a potem czytamy: „I stworzył Bóg człowieka”. Wykonał to, co zamierzył. W naszym przypadku mówienie i działanie to dwie różne rzeczy. Z Bogiem jest inaczej. Stworzył ich jako mężczyznę i kobietę: Adama i Ewę. Adama ukształtował najpierw z ziemi, a Ewę z jego boku, jak wyjaśnia drugi rozdział.

Wydaje się, że Bóg stworzył wśród innych istot wiele par, a w przypadku człowieka tylko jedną (Księga Malachiasza 2:15). Chrystus powołuje się na ten fakt, mówiąc o nierozerwalności małżeństwa (Ewangelia Mateusza 19:4–5). Nasz pierwszy ojciec, Adam, otrzymał tylko jedną żonę. Gdyby ją oddalił, nie miałby innej, którą mógłby pojąć. Jasno pokazywało to, że więź małżeńska nie miała być zrywana według własnego uznania.

Aniołowie nie zostali stworzeni jako mężczyźni i kobiety, bo nie mieli mieć dzieci (Ewangelia Łukasza 20:34–36). Człowiek został natomiast stworzony jako mężczyzna i kobieta, aby natura ludzka mogła być przekazywana dalej, a rodzaj ludzki trwał. Ognie i świece, źródła światła w tym niższym świecie, mogą rozprzestrzeniać światło, ponieważ same się wypalają. Ze światłami na niebie jest inaczej: gwiazdy nie tworzą kolejnych gwiazd.

Bóg stworzył tylko jednego mężczyznę i jedną kobietę, aby wszystkie narody wiedziały, że pochodzą od jednej krwi, od wspólnego rodu. Powinno to pobudzać ludzi do wzajemnej miłości. Ponieważ Bóg dał im zdolność przekazywania otrzymanej natury, powiedział do nich: „Bądźcie płodni, rozmnażajcie się i napełniajcie ziemię”.

Tym poleceniem Bóg dał im rozległe dziedzictwo: „Napełniajcie ziemię”. To dar dla ludzi. Zostali stworzeni, by zamieszkiwać całą powierzchnię ziemi (Dzieje Apostolskie 17:26). To miejsce, w którym Bóg wyznaczył człowiekowi rolę służenia Jego opatrzności, czyli Jego mądremu panowaniu nad niższymi stworzeniami. Człowiek ma także przyjmować Boże dary, z których inne stworzenia korzystają, nie rozumiejąc ich. Ma zbierać chwałę dla Boga w tym niższym świecie i wznosić ją ku niebu (Księga Psalmów 145:10). Ma tu również żyć, przygotowując się do lepszego życia.

Bóg dał im też liczną rodzinę, która miała cieszyć się tym dziedzictwem przez długi czas. Pobłogosławił ich, aby ich potomstwo rozprzestrzeniło się aż po najdalsze zakątki ziemi i trwało przez wszystkie pokolenia. Płodność i wzrost zależą od Bożego błogosławieństwa. Obed-Edom, żyjący za czasów Dawida, miał ośmiu synów, ponieważ Bóg mu błogosławił (Pierwsza Księga Kronik 26:5). To dzięki pierwszemu poleceniu i błogosławieństwu rodzaj ludzki nadal istnieje, a kolejne pokolenia odchodzą i przychodzą.

Kiedy Bóg stworzył człowieka, dał mu również władzę nad niższymi stworzeniami: nad rybami morskimi i ptactwem niebios. Człowiek nie troszczy się o nie tak jak o samego siebie, a jednak ma władzę nad jednymi i drugimi, a tym bardziej nad wszelkimi istotami poruszającymi się po ziemi, bo są mu bliższe i w większym stopniu pozostają pod jego opieką. Bóg zamierzył, by ta władza była zaszczytem dla człowieka i skłaniała go do większego szacunku wobec Stwórcy. Upadek w grzech znacznie ją osłabił i zniszczył, lecz Boża opatrzność pozostawia ludziom jej wystarczająco dużo, by zapewnić bezpieczeństwo i podtrzymanie życia. Boża łaska dała wierzącym nowe, lepsze prawo do stworzeń niż to utracone przez grzech, bo wszystko należy do nas, jeśli należymy do Chrystusa (Pierwszy List do Koryntian 3:22).