List do Galatów 3:25 – znaczenie i zastosowanie

Obraz wychowawcy jest w tym fragmencie bardzo konkretny. Dziecko prowadzone przez kogoś, kto czuwa nad jego drogą, nie zawsze rozumie, dokąd zmierza, ale wie, że ktoś o nie dba. Apostoł pisze w Liście do Galatów 3:25 o chwili, w której ta opieka przestaje być stanem, w jakim żyjemy, bo nadeszła wiara. Prawo prowadziło ku Chrystusowi, jak czytamy w Liście do Galatów 3:24, a jego zadanie zostaje dopełnione. Zwrot „już nie jesteśmy poddani wychowawcy” nie brzmi jak zwolnienie z troski. Przypomina raczej zmianę w domu, gdy ktoś dorósł do zaufania i może iść dalej z własnym sercem. Ulga i tęsknota za dawnym prowadzeniem mogą wtedy iść obok siebie, a obie są zrozumiałe. Ten werset przypomina też, że długie oczekiwanie pod strażą nie było czasem straconym. Dopiero z perspektywy wiary widać, po co ono było, a Apostoł zachowuje dla Prawa jego rolę, wskazując cel, do którego prowadziło. Wiara tej drogi nie cofa, bo ją dopełnia. Z tej perspektywy słowa o wychowawcy nabierają ciepła, bo mówią o kimś, kto przez długi czas czuwał nad drogą, zanim przyszedł czas wolności.

W Liście do Galatów 3:25 „wiara” nie oznacza po prostu czyjegoś osobistego aktu zaufania, który pojawia się w życiu po okresie niewiary. W najbliższym kontekście Paweł mówi o przyjściu wiary jako o odsłonięciu się drogi zbawienia w Chrystusie. Prawo pełniło wcześniej rolę wychowawcy: strzegło ludzi i wskazywało ku Chrystusowi, ale samo nie mogło dać życia ani usprawiedliwienia. Kluczowe rozróżnienie dotyczy więc funkcji Prawa, a nie jego wartości. Paweł nie przedstawia go jako czegoś złego czy sprzecznego z Bożą obietnicą. Pokazuje, że jego zadaniem nie było uczynić ludzi sprawiedliwymi przez uczynki, lecz prowadzić ich ku temu, co otrzymuje się przez wiarę w Jezusa Chrystusa. Gdy ta wiara została objawiona, wierzący nie pozostają już pod nadzorem wychowawcy. To nie znaczy, że życie chrześcijańskie staje się życiem bez moralnych zobowiązań. Następne wersety mówią o przynależności do Chrystusa i o jedności tych, którzy do Niego należą. Zmienia się podstawa ich relacji z Bogiem: nie jest nią nadzieja, że Prawo zapewni usprawiedliwienie, lecz wiara w Chrystusa i uczestnictwo w Jego obietnicy.

Słowa z Listu do Galatów 3:25 zamykają wątek, który Paweł rozwija od wersetu 23. Wychowawca w dawnym domu pilnował dziecka, prowadził je i dbał o jego drogę. Paweł nie opisuje go jako wroga. Wskazuje raczej, że jego zadanie miało swój czas. Dwa wersety wcześniej Prawo zostało nazwane wychowawcą, który miał prowadzić ku Chrystusowi. Prawo było więc drogą, a nie celem. Droga służy temu, by dojść do miejsca, a nie by w nim pozostać na zawsze. W codzienności ta różnica bywa trudna do uchwycenia. Człowiek może przyjąć łaskę i mimo to każdego dnia liczyć własne zasługi, jakby wciąż stał pod nadzorem. Taka osoba może pracować nad sobą z ogromną pilnością, ale z obawy, a nie z wdzięczności. Dalsze słowa mówią o synostwie, a nie o nowym regulaminie. Wiara zmienia pozycję człowieka przed Bogiem, a nie tylko listę jego obowiązków. Najmocniej w tym wersecie brzmi nie koniec Prawa, lecz nowe miejsce człowieka w relacji z Ojcem.

„Gdy jednak wiara nadeszła, już nie jesteśmy poddani wychowawcy” (List do Galatów 3:25). Paweł mówi o zmianie, która dokonała się wraz z objawieniem wiary w Chrystusa. Wcześniej Prawo strzegło ludzi i pełniło rolę wychowawcy, prowadząc ku Chrystusowi; nie mogło jednak samo udzielić życia ani przynieść usprawiedliwienia. Obietnica staje się udziałem tych, którzy wierzą w Jezusa. Obraz wychowawcy nie czyni Prawa czymś złym ani zbędnym w historii Bożego działania. Oznacza, że jego zadanie nie jest ostateczne. Gdy przychodzi wiara, relacja z Bogiem nie opiera się już na pozostawaniu pod strażą Prawa, lecz na przynależności do Chrystusa. Nie jest to jednak uwolnienie od dobra ani obojętność wobec życia. W sąsiednich wersetach Paweł mówi o wierzących jako o dzieciach Bożych i o ubraniu się w Chrystusa. Ta zmiana ma wymiar wieczności: człowiek nie musi zdobywać miejsca w Bożej obietnicy własną doskonałością. W Chrystusie otrzymuje przynależność i dziedzictwo. Wiara nie zamyka drogi ku Bogu; otwiera ją jako życie zakorzenione w Jego obietnicy.