List do Galatów 3:1 – znaczenie i zastosowanie

Paweł zwraca się tu do ludzi, którzy uwierzyli w Chrystusa, a mimo to nadal próbowali znaleźć uznanie u Boga przez przestrzeganie Prawa. Polegali więc na własnym posłuszeństwie Bożym przykazaniom moralnym, jakby to ono czyniło ich sprawiedliwymi przed Bogiem, a gdy im się nie udawało, szukali wyrównania w ofiarach i obmyciach wymaganych przez Prawo. Paweł najpierw ostro ich upomina, a następnie przekonuje ich, przedstawiając jasną prawdę. Tak należy korygować błąd: najpierw wykazać, że jest błędny, a potem wyjaśnić dlaczego.

Jego napomnienie jest mocne i bezpośrednie. Nazywa ich nierozumnymi Galacjanami, czyli wierzącymi z Galacji, którzy postępowali niemądrze (List do Galatów 3:1). Jako chrześcijanie byli ludźmi obdarzonymi mądrością, lecz w tej sprawie zachowywali się jak nierozumni. Paweł pyta nawet, kto ich omamił. Przedstawia ich tak, jakby zostali oczarowani przez fałszywych nauczycieli i skłonieni do postępowania zupełnie niepodobnego do nich.

Ich nierozumne postępowanie polegało na tym, że nie byli posłuszni prawdzie. Nie trzymali się mocno ewangelicznej drogi do usprawiedliwienia przed Bogiem, której ich nauczono i którą, jak twierdzili, przyjęli. Nie wystarczy znać prawdę i mówić, że się w nią wierzy. Trzeba być jej posłusznym, dobrowolnie się jej poddać i trwać przy niej. Ci, którzy wyraźnie słyszą prawdę o Jezusie, a mimo to odmawiają jej posłuszeństwa, dają się zwieść w sprawach duchowych.

Kilka rzeczy jeszcze bardziej pogłębiało ich nierozumne postępowanie. Po pierwsze, Jezus Chrystus został im wyraźnie przedstawiony jako ukrzyżowany. Słyszeli głoszone przesłanie o krzyżu, a także uczestniczyli w Wieczerzy Pańskiej, podczas której ukrzyżowany Chrystus jest ukazywany wierzącym w świętym znaku. To wielki nierozsądek, gdy ludzie, którym umożliwiono zbliżenie się do tak świętych rzeczy i którzy tak wyraźnie je poznali, nie są posłuszni usłyszanej prawdzie. Zaszczyty i przywileje, które otrzymujemy jako chrześcijanie, powinny zawstydzać nas i powstrzymywać przed odstępstwem i odwróceniem się od wiary.

Po drugie, Paweł przypomina im własne doświadczenie działania Ducha w ich sercach (List do Galatów 3:2). Przypomina, że gdy zostali chrześcijanami, otrzymali Ducha. Wielu z nich otrzymało nie tylko Jego zbawcze działanie, które przemienia serce, lecz także cudowne dary. Były to mocne dowody prawdziwości chrześcijaństwa, a zwłaszcza tego, że człowiek zostaje usprawiedliwiony przed Bogiem wyłącznie przez Chrystusa, a nie dzięki uczynkom wymaganym przez Prawo. Paweł pyta, w jaki sposób otrzymali te dary i łaski. Czy stało się to dzięki uczynkom Prawa, czyli nauczaniu, że przestrzeganie Prawa jest konieczne do usprawiedliwienia? Nie mogli uczciwie tak powiedzieć, bo nie takie przesłanie głoszono im na początku, a jako poganie nie mieli podstaw, by w ten sposób ubiegać się o sprawiedliwość. A może otrzymali je przez słuchanie z wiarą, czyli przez przyjęcie ewangelii, która uczy, że wiara w Chrystusa jest jedyną drogą do usprawiedliwienia? Musieli przyznać, że tak właśnie było. Powinno ich to powstrzymać przed odrzuceniem nauki, która już przyniosła w ich życiu tak dobry owoc.

Lekcja jest jasna. Duch jest zwykle udzielany przez głoszenie ewangelii. Bardzo nierozsądne jest odwracać się od nauki, której Bóg już użył, by obdarzyć człowieka duchowym błogosławieństwem. Galacjanie powinni byli z własnego doświadczenia wyciągnąć wniosek, że ewangeliczna droga jest właściwa.

Po trzecie, Paweł zachęca ich, by zastanowili się nad swoim wcześniejszym i obecnym postępowaniem i ocenili, czy działają rozsądnie (List do Galatów 3:3–4). Mówi, że zaczęli dzięki Duchowi, a teraz próbują osiągnąć pełnię dzięki ciału. Przyjęli ewangelię, a przez nią otrzymali Ducha i poznali jedyną prawdziwą drogę do usprawiedliwienia. Dobrze więc zaczęli. Teraz jednak wracali do Prawa i oczekiwali, że staną się dojrzalsi, dodając przestrzeganie Prawa do wiary w Chrystusa jako podstawy usprawiedliwienia. Mogło się to skończyć jedynie wstydem i rozczarowaniem. Nie było ulepszeniem ewangelii, lecz jej wypaczeniem. Próbując uzyskać usprawiedliwienie w ten sposób, nie stawali się pełniejszymi chrześcijanami. Groziło im, że przestaną być chrześcijanami, bo jedną ręką burzyli to, co drugą zbudowali.

Paweł przypomina im również, że nie tylko uwierzyli w chrześcijańskie przesłanie, lecz także z jego powodu cierpieli. To sprawiało, że ich obecne odchodzenie od wiary było jeszcze gorsze. Gdyby teraz porzucili wiarę, za którą już cierpieli, całe to cierpienie poszłoby na marne. Oznaczałoby to, że cierpieli za coś, co teraz odrzucają. Ich ból okazałby się daremny i nie przyniósłby im żadnego pożytku. Ci, którzy wyrzekają się wiary, tracą wartość wszystkiego, co uczynili w życiu religijnym, i wszystkich cierpień, które z jej powodu znosili. Smutne jest przechodzić przez okresy nabożeństw, nauczania i świętych obrzędów na próżno, tak że dawnej sprawiedliwości już się nie wspomina z uznaniem.

Po czwarte, Paweł przypomina im, że mieli wśród siebie sług Bożych, a zwłaszcza jego samego, który przybył z Bożym potwierdzeniem i autorytetem. Służyli im, przekazując Ducha, i dokonywali wśród nich cudów. Paweł pyta, czy działo się to dzięki uczynkom Prawa, czy przez słuchanie z wiarą. Dobrze wiedzieli, że głoszone wśród nich i potwierdzone przesłanie nie mówiło o usprawiedliwieniu przez Prawo, lecz o usprawiedliwieniu przez wiarę w Chrystusa. Nie mieli więc wymówki, gdyby teraz porzucili naukę tak wyraźnie potwierdzoną przez Boga i zamienili ją na inną, której Bóg nigdy w ten sposób nie potwierdził.