List do Efezjan 5:7 – znaczenie i zastosowanie

Słowo „więc” wiąże to zdanie z tym, co Pismo powiedziało wcześniej: z przestrogą przed pustymi słowami i z zapowiedzią gniewu Bożego na buntowników (List do Efezjan 5:6). Widać tu przede wszystkim napięcie między bliskością a wiernością. Apostoł nie pyta o to, kogo lubimy, lecz o to, z kim wiążemy swoje życie i czyich czynów stajemy się współuczestnikami. Ten fragment nie zostawia ludzi samych. Dawniej Efezjanie byli ciemnością, a teraz są światłością w Panu, a owocem tej światłości jest prawość, sprawiedliwość i prawda (List do Efezjan 5:8-9). Zakaz udziału w bezowocnych czynach ciemności idzie w parze z wezwaniem, by te czyny piętnować i wzywać ludzi do nawrócenia (List do Efezjan 5:11). Wierność światłu okazuje się zatem w tym, czego się nie czyni, i w tym, co się mówi. Trudno odmówić komuś bliskiemu, gdy relacja jest ciepła, zwłaszcza w sprawach, które ranią albo kuszą. Wezwanie do światłości nie zamyka jednak człowieka w samotności, bo wierność rośnie tam, gdzie są inni, którzy idą tą samą drogą. Werset mówi mniej o granicach relacji, a więcej o tym, czyje światło ma w nich świecić.

„Nie miejcie więc z nimi nic wspólnego!” — to zdanie nie stoi samotnie. „Więc” wiąże je z ostrzeżeniem przed pustymi słowami, które pomniejszają wagę nieczystości i chciwości. Paweł nie przedstawia tu zwykłej różnicy zdań, lecz sprzeciw wobec postaw i czynów sprzecznych z drogą miłości opisaną wcześniej w tym rozdziale. Kluczowe rozróżnienie dotyczy wspólnoty z ludźmi i udziału w ich czynach. Werset nie musi oznaczać zerwania wszelkich relacji z każdym, kto postępuje źle. W następnym zachowanym fragmencie Paweł dopowiada, by nie uczestniczyć w bezowocnych czynach ciemności, lecz je ujawniać (List do Efezjan 5:11). Taka bliskość kontekstu wskazuje, że chodzi przede wszystkim o odmowę współudziału i przyjmowania usprawiedliwiających te czyny wyjaśnień. Przykładem może być środowisko, w którym upokarzanie innych przedstawia się jako żart, a wykorzystywanie ludzi jako spryt. Chrześcijańska odrębność nie polega tu na pogardzie wobec sprawców, lecz na nieuznawaniu zła za normalne. Granica chroni wierność światłości, nie zwalniając z nazywania ciemności po imieniu.

W Liście do Efezjan 5:7 czytamy: „Nie miejcie więc z nimi nic wspólnego!” To wniosek z poprzedniego ostrzeżenia. Werset 6 mówi o tych, którzy zwodzą pustymi słowami, a werset 7 wiąże z nimi polecenie słowem „więc”. Zakaz dotyczy więc wspólnoty z ludźmi zaangażowanymi w zło, a nie samego kontaktu z nimi. Dalszy tekst listu potwierdza tę granicę. W Liście do Efezjan 5:11 mowa jest o nieuczestniczeniu w bezowocnych czynach ciemności, a zaraz potem o piętnowaniu i nawracaniu tych, którzy się w nie wikłają. Należy więc odróżnić obecność od współudziału. Można to sobie wyobrazić na przykładzie pracownika, którego koledzy namawiają do wystawienia fałszywej faktury albo do udziału w wyśmiewaniu nieobecnego współpracownika. Taki człowiek może utrzymywać dobre relacje z zespołem, a mimo to odmówić dołożenia się do zła. Odmowa nie musi być głośna. Wystarczy, że nie pozwala się wciągnąć. Autor przypomina też, kim są jego odbiorcy. Dawniej byli ciemnością, a teraz są światłością w Panu. Ta tożsamość wpływa na wybór towarzystwa, ponieważ przynależność do światła ogranicza udział w czynach ciemności. Werset nie mierzy odległości od ludzi, lecz udział w ich czynach.

„Nie miejcie więc z nimi nic wspólnego!” — to wezwanie wyrasta z ostrzeżenia przed pustymi słowami, które pomniejszają ciężar zła. W Liście do Efezjan 5:7 „więc” wiąże tę przestrogę z wcześniejszymi słowami o chciwości, nieczystości i czynach, które nie przystoją świętym. Stawką jest sposób życia wspólnoty: nie pozwolić, by zło stało się czymś zwyczajnym tylko dlatego, że ktoś umie je usprawiedliwić. Paweł nie mówi tu o pogardzie dla ludzi. W wersecie 11 wzywa, by nie uczestniczyć w bezowocnych czynach ciemności, lecz je ujawniać. Rozdzielenie dotyczy więc udziału w grzechu, nie odrzucenia człowieka. Chrześcijańska wierność może wymagać odmowy wspólnego podtrzymywania tego, co krzywdzi i zaciemnia prawdę. Można to sobie wyobrazić jak granicę przy źródle: jeśli woda zostaje zanieczyszczona, nie staje się czystsza od samego przyzwyczajenia do jej smaku. Zarazem wezwanie biegnie ku światłu, prawości i prawdzie. Odmowa współudziału ma sens, gdy chroni życie, którego źródłem jest Chrystus, i nie zamienia się w samozadowolenie. To właśnie ten kierunek nadaje granicy jej duchową wagę.