List do Efezjan 5:32 – znaczenie i zastosowanie

W Liście do Efezjan 5:32 fragment o małżeństwie, który autor cytuje z Księgi Rodzaju, nagle przesuwa uwagę ku czemuś szerszemu. Werset brzmi: „To wielka tajemnica, a ja mówię: w odniesieniu do Chrystusa i do Kościoła.” Tekst nie objaśnia tej tajemnicy szczegółowo, dlatego pozostaje ona raczej miejscem spokojnego oglądania niż gotową definicją. Z perspektywy serca najbardziej porusza to, że bliskość dwojga ludzi zostaje tu ukazana jako obraz czegoś głębszego. Małżeńska miłość nie traci przez to na wadze. Zyskuje raczej wymiar wierności, która nie opiera się wyłącznie na tym, jak dobrze wypadają ludzie. Gdy ktoś po ciężkim dniu zostaje przy zmęczonym współmałżonku i po prostu jest obok, być może w tej cichej obecności dotyka czegoś, czego nie umie w pełni nazwać. Tajemnica pozostaje tajemnicą i w tym też jest coś pocieszającego. Nie wszystko w relacji musi być od razu zrozumiane, aby mogło być prawdziwe. Wzajemne odniesienie Chrystusa i Kościoła przypomina, że bliskość ma swoje źródło poza ludzkimi siłami, a wierność zakorzenia się w Kimś, kto trwa nawet wtedy, gdy ludzkie serce słabnie.

Werset z Listu do Efezjan 5:32 spina rozważanie o małżeństwie z większym odniesieniem: do Chrystusa i Kościoła. „Wielka tajemnica” nie oznacza tu zagadki, którą trzeba rozwiązać, lecz głęboką rzeczywistość odsłaniającą się przez biblijny obraz. Paweł przywołuje słowa o dwojgu stających się jednym ciałem i wskazuje, że ich sens sięga dalej niż więź męża i żony. Nie znaczy to, że małżeństwo zostaje uznane za nieważne albo że Chrystusa i Kościół można sprowadzić do ludzkiej relacji. Obraz zachowuje oba wymiary: małżeństwo pozostaje konkretną więzią, a zarazem pomaga mówić o więzi Chrystusa z Kościołem. W najbliższym kontekście akcent pada na troskę o współmałżonka, porównaną z pielęgnowaniem własnego ciała, oraz na miłość Chrystusa do Kościoła. To połączenie chroni interpretację przed dwoma uproszczeniami: odczytaniem tekstu wyłącznie jako nakazu dla małżonków albo potraktowaniem małżeństwa jedynie jako symbolu. Paweł nie porzuca jednego tematu na rzecz drugiego. Pokazuje, że miłość w małżeństwie zyskuje teologiczną głębię, gdy jej miarą staje się miłość Chrystusa, który wydał samego siebie.

Ten werset zamyka wcześniejsze wywody Pawła o małżeństwie. Apostoł przywołuje słowa z Księgi Rodzaju o tym, że mężczyzna i kobieta staną się jednym ciałem, a następnie pisze w Liście do Efezjan 5:32: „To wielka tajemnica, a ja mówię: w odniesieniu do Chrystusa i do Kościoła.” Słowo „tajemnica” oznacza w Piśmie rzeczywistość, którą Bóg odsłania w swoim czasie, a nie zagadkę przeznaczoną do rozwiązania. Dla codziennego życia ma to praktyczne znaczenie. Mąż, który wstaje w nocy do chorego dziecka albo cierpliwie wysłuchuje żony po ciężkim dniu, dotyka czegoś większego niż własne przyzwyczajenia. Jego troska zostaje osadzona w obrazie relacji, w której jedna strona oddaje życie dla drugiej. Również zwykłe, czasem nużące życie we dwoje zyskuje w tym świetle swój ciężar i swoją godność. Warto zauważyć, że Paweł nie zatrzymuje się na małżeństwie jako takim. Wskazuje wyżej, na miłość Chrystusa do Kościoła, a ta miłość nadaje małżeństwu jego kształt. Relacja męża i żony nie wyczerpuje tajemnicy, lecz odbija ją jak zwierciadło odbija światło, którego samo nie wytwarza.

W Liście do Efezjan 5:32 padają słowa: „To wielka tajemnica, a ja mówię: w odniesieniu do Chrystusa i do Kościoła”. „Tajemnica” nie oznacza tu zagadki do rozwiązania, lecz głębię, która odsłania się w świetle Chrystusa. Wcześniejsze słowa o małżeństwie prowadzą ku więzi większej niż sama relacja dwojga ludzi: ku miłości Chrystusa do Kościoła. Ten obraz nie odrywa się od codzienności. W sąsiednich wersetach miłość męża wyraża się w trosce o żonę, podobnej do troski o własne ciało; jej źródłem jest Chrystus, który wydał samego siebie. Jedność nie jest więc tylko pięknym słowem. Oznacza bliskość, w której dobro drugiej osoby nie staje się obojętne. Można pomyśleć o tym jak o świetle wpadającym przez okno: nie zastępuje domu, lecz pozwala zobaczyć jego wnętrze wyraźniej. Małżeństwo pozostaje rzeczywistą ludzką więzią, a zarazem wskazuje na wierność Chrystusa wobec Kościoła. Paweł nie usuwa tajemnicy, lecz pokazuje, ku komu prowadzi jej sens. W tym świetle miłość nie jest samym uczuciem ani posiadaniem, ale oddaniem, które podtrzymuje wspólnotę życia.