List do Efezjan 5:24 – znaczenie i zastosowanie

Słowo „poddany” w Liście do Efezjan 5:24 potrafi ścisnąć serce, zwłaszcza u kogoś, kto w relacji doświadczył przemocy albo lekceważenia. Taka reakcja jest zrozumiała i nie trzeba jej od razu odsuwać. Ten werset nie stoi jednak sam. Już w Liście do Efezjan 5:21 apostoł pisze, że mają być „sobie wzajemnie poddani w bojaźni Chrystusowej”, a w Liście do Efezjan 5:25 mężowie zostają wezwani do miłowania żon tak, jak Chrystus umiłował Kościół i wydał za niego samego siebie. Obraz Kościoła, który odpowiada na miłość Chrystusa, nie opisuje kogoś, kto znika w cudzej władzy. Wspólnota oddana Chrystusowi pozostaje sobą, a jej wierność rodzi się z tego, że najpierw została umiłowana. Słowa „we wszystkim” wiążą się z tym obrazem, choć sam werset ich nie rozwija, dlatego nie warto zamieniać ich w osobny nakaz. Czytany razem z dalszym tekstem, fragment mówi o miłości, która oddaje siebie, a nie o sposobie zajmowania miejsca drugiej osoby. Pod tym światłem poddaństwo bliżej stoi przy zaufaniu, które wyrasta z miłości.

Wyrażenie „we wszystkim” brzmi szeroko, dlatego łatwo oderwać je od argumentu Pawła. W Liście do Efezjan 5:24 żony są porównane z Kościołem w jego poddaniu Chrystusowi. Nie chodzi jednak o utożsamienie małżeństwa z relacją Chrystusa i Kościoła: sam tekst nazywa Chrystusa Zbawcą, a mężom nakazuje miłość na wzór Chrystusa, który wydał siebie za Kościół. Istotny jest też bezpośredni kontekst. W wersecie 21 Paweł mówi o wzajemnym poddaniu w bojaźni Chrystusowej, a następnie zwraca się osobno do żon i mężów. Werset 24 nie jest więc odizolowanym pozwoleniem na dominację. „We wszystkim” określa zakres postawy opisanej w tym układzie, ale nie czyni z krzywdy, przymusu ani grzechu powinności chrześcijańskiej. Chrystusowe panowanie nie służy egoizmowi; w tym samym fragmencie wzorem dla męża jest ofiarna miłość. Chrześcijanie różnie rozumieją, jak ten porządek przekłada się na współczesne małżeństwo. Tekst wyraźnie wiąże go jednak z odpowiedzialnością przed Chrystusem i miłością zdolną do poświęcenia, nie z prawem do samowoli.

Ten werset stoi w środku większej myśli. Najpierw Pismo wzywa wszystkich do wzajemnego poddania w bojaźni Chrystusowej (List do Efezjan 5:21), a dopiero potem przechodzi do małżeństwa. Apostoł pisze: „Lecz jak Kościół jest poddany Chrystusowi, tak i żony mężom – we wszystkim”. Wzorem jest więc relacja, w której jedna strona oddaje się drugiej z miłości i zaufania. W Liście do Efezjan 5:25 mężowie słyszą, by miłować swoje żony, tak jak Chrystus umiłował Kościół i wydał za niego samego siebie. Poddanie żony i miłość męża tworzą razem jedną całość. Żadne z tych wezwań nie znosi drugiego, a czytane obok siebie pokazują, że małżeństwo ma opierać się na miłości gotowej do ofiary. Słowa „we wszystkim” nie zostały w tym wersecie rozwinięte. Tekst nie wylicza konkretnych spraw, więc nie ma podstaw, by dopisywać do niego szczegóły. Widać natomiast, że cały fragment opiera się na Chrystusie jako wzorze. Poddanie Kościoła jest odpowiedzią na miłość, a nie wymuszeniem, i właśnie ten obraz nadaje sens całemu wezwaniu.

W Liście do Efezjan 5:24 więź małżeńska zostaje ukazana w świetle relacji Kościoła z Chrystusem. Słowa „we wszystkim” brzmią szeroko i poważnie; nie powinny jednak być odrywane od sąsiednich zdań. Cały fragment zaczyna się wezwaniem do wzajemnej uległości w bojaźni Chrystusowej, a mężom nakazuje miłość na wzór Chrystusa, który wydał samego siebie za Kościół. To właśnie ten obraz nadaje słowu „poddanie” chrześcijańską miarę. Nie opisuje ono przywileju męża do panowania, lecz umieszcza małżeństwo pod osądem miłości, która nie szuka własnej korzyści. Chrystusowa wierność nie odbiera Kościołowi godności; służy jego dobru i świętości. Dlatego w odczytaniu tego wersetu nie wolno pomijać ani powagi wezwania skierowanego do żon, ani odpowiedzialności nałożonej na mężów. Praktyczne znaczenie tekstu ujawnia się w codziennych decyzjach: w tym, czy małżonkowie słuchają siebie nawzajem, troszczą się o wspólne dobro i nie używają wiary do usprawiedliwiania krzywdy. Werset kieruje wzrok ku Chrystusowi, nie ku ludzkiej władzy jako celowi samemu w sobie.