Księga Powtórzonego Prawa 33:18 – znaczenie i zastosowanie

Zebulun i Issachar otrzymują tu wspólne błogosławieństwo, ponieważ obaj byli synami Jakuba i Lei, a ich plemiona osiedliły się w Kanaanie blisko siebie. Mojżesz zapowiada im dobre życie i pożyteczną pracę. Zebulun ma się radować, gdy wyrusza: czy to na wojnę, gdzie naraża życie na polu bitwy (Księga Sędziów 5:18), czy w podróż morską, ponieważ jego ziemia miała stać się przystanią dla statków (Księga Rodzaju 49:13). Issachar ma się radować w swoich namiotach, czyli czerpać radość z pracy w domu i uprawy roli. Taki spokojny, wiejski sposób życia wybierało wielu ludzi z tego plemienia, uznając, że dobrze im się żyje na żyznej ziemi (Księga Rodzaju 49:14–15).

Bóg w swojej mądrości umieszcza ludzi w różnych miejscach i obdarza ich różnymi zdolnościami, wyznaczając im rozmaite zajęcia dla wspólnego dobra. Jedni nadają się do pracy z książkami, inni do żeglugi, wojaczki, uprawy roli, handlu czy rzemiosła. W ten sposób Bóg troszczy się o dobro wszystkich, tak jak poszczególne członki ciała wykonują różne zadania. Gdyby całe ciało było okiem, nie byłoby słuchu (Pierwszy List do Koryntian 12:17). Izraelowi wyszło na dobre, że Zebulun zajmował się handlem, a Issachar uprawą roli.

Niezależnie od tego, jakie miejsce i pracę daje nam Bóg, powinniśmy uczyć się do nich dostosowywać. Wielkim szczęściem jest zadowolenie z tego, co nam przypadło. Zebulun niech się raduje, gdy wyrusza, dziękuje Bogu za zyski i bez rozgoryczenia znosi straty oraz trudności związane z handlem. Niech nie patrzy z góry na spokojne namioty Issachara. Issachar niech cieszy się życiem w swoich namiotach, wdzięczny za spokojną i stateczną codzienność, a nie zazdrości Zebulunowi podróży i interesów. Każde powołanie niesie ze sobą zarówno radości, jak i trudności, dlatego powinniśmy dostosować swoje serca do pracy, którą wyznaczyła nam Boża opatrzność. To prawdziwy dar od Boga (Księga Koheleta 5:19).

Mojżesz zapowiada też, że oba plemiona będą służyć chwale Boga i życiu religijnemu Izraela. Słowa o tym, że będą wzywać lud na górę, oznaczają, że zaproszą innych do miejsca kultu — świątyni na górze, o której Mojżesz wiedział, że tam powstanie. Nie trzeba odnosić tego wyłącznie do Zebuluna. Skoro oba plemiona miały korzystać z owoców swojej pracy, można też oczekiwać, że oba będą przez nią oddawać Bogu chwałę. Będą służyć Bogu na dwa sposoby.

Po pierwsze, będą zapraszać innych do oddawania Mu czci. Dzięki kontaktom z sąsiednimi narodami Zebulun będzie mógł wykorzystać rozległe znajomości, by szerzyć prawdziwą religię i wzywać ludzi do służby Bogu Izraela. Ci, którzy często przebywają wśród innych, powinni korzystać z tej sposobności, by zachęcać ich do głębokiej pobożności. Tacy ludzie są błogosławieni, bo sami stają się błogosławieństwem dla innych. Wielkim dobrem byłoby, gdyby handel z innymi krajami przyczyniał się do szerzenia Ewangelii. Może to również zapowiadać Chrystusa i Jego apostołów, których działalność rozpoczęła się w ziemi Zebuluna (Ewangelia Mateusza 4:14–15). Wzywali oni ludzi na górę, czyli do królestwa Mesjasza, na górę domu Pana (Księga Izajasza 2:2).

Issachar, choć pozostawał w domu i mieszkał w namiotach, miał również wzywać sąsiadów, by w wyznaczonych porach świątecznych udawali się do sanktuarium. Mogli to robić, ponieważ byli gorliwsi od sąsiadów. Ludzie żyjący spokojnie na wsi często odznaczają się większą żarliwością religijną niż ci, którzy mają więcej wiedzy i szersze kontakty ze światem. Mogli też szczególnie pilnować wyznaczonych terminów kultu. Niektóre dawne żydowskie objaśnienia rozumieją ten werset tak, że mężczyźni z Issachara byli uczonymi, którzy wykorzystywali swoją wiedzę, by ogłaszać daty świąt, ponieważ kalendarze nie były wówczas powszechne. Według innego objaśnienia obliczali oni w Jerozolimie święte terminy, w których cały Izrael gromadził się w domu Boga. Może to wyjaśniać późniejszą wzmiankę, że ludzie z Issachara rozumieli czasy i wiedzieli, co Izrael powinien czynić (Pierwsza Księga Kronik 12:32). Pasuje to również do późniejszego opisu Zebulunowców jako ludzi gotowych do walki i biegłych w wojennym rzemiośle (Pierwsza Księga Kronik 12:33), co może rzucać światło na to błogosławieństwo.

Ci, którzy nie mogą, jak Zebulun, przyprowadzać do wspólnoty osób z zewnątrz, mogą dobrze jej służyć, zachęcając tych, którzy już do niej należą. Dobrą służbą jest wzywanie ludzi do uczestnictwa w tym, co Bóg ustanowił, przypominanie zapominalskim i pobudzanie opieszałych. Niektórzy pójdą za innymi, jeśli ktoś da im przykład.

Po drugie, plemiona te nie tylko będą zapraszać innych do oddawania Bogu czci, lecz także same będą w tym uczestniczyć. Będą składać ofiary sprawiedliwości. Nie będą wysyłać innych do świątyni, a same zostawać w domu z powodu interesów. Gdy zachęcą innych, by bez zwłoki poszli modlić się przed Panem, same również powiedzą: „Pójdziemy i my” (Księga Zachariasza 8:21). Powinniśmy sami czynić to dobro, do którego zachęcamy innych. A gdy przyjdą do świątyni, nie zjawią się z pustymi rękami, lecz przyniosą dary stosowne do tego, jak Bóg im pobłogosławił (Pierwszy List do Koryntian 16:2).

Mojżesz zapowiada też, że oba plemiona się wzbogacą. Zebulun, który wyruszał za granicę, będzie czerpał z obfitości mórz, niczym kupcy żyjący z bogactw morza. Issachar, który pozostawał na miejscu, zyska skarby ukryte w piasku. Mogły to być plony ziemi, bogactwa wydobywane spod ziemi albo cenne rzeczy wyrzucane przez morze, ponieważ ziemia Issachara sięgała wybrzeża.

Być może wzmianka o czerpaniu z obfitości mórz nawiązuje także do tego, że plemiona te będą skutecznie przyprowadzać lud na górę. Podobnego wyrażenia używa Pismo, mówiąc o przyprowadzaniu narodów do wspólnoty (Księga Izajasza 60:5): obfitość morza przyjdzie do ciebie. Czytamy też o czerpaniu z mleka narodów (Księga Powtórzonego Prawa 33:16). Chodzi o to, że te plemiona otrzymają wielkie błogosławieństwo i dobrobyt.

Zapowiedziano również, że gdy plemiona te się wzbogacą, oddadzą swój zysk Panu, a swoje bogactwo — Panu całej ziemi (Księga Micheasza 4:13). Towary Zebuluna i trud Issachara będą poświęcone Panu (Księga Izajasza 23:18), ponieważ plemiona te będą składać ofiary sprawiedliwości, czyli ofiary zgodne z Bożym prawem. Powinniśmy służyć Bogu i oddawać Mu cześć tym, co nam dał. Kiedy obdarza nas obfitością, oczekuje stosownego odwzajemnienia. Ci, którzy korzystają z obfitości mórz i skarbów ukrytych w piasku, powinni składać ofiary sprawiedliwości, stosownie do otrzymanych dóbr.

Następne jest błogosławieństwo plemienia Gada (Księga Powtórzonego Prawa 33:20; 33:21). Gad należał do plemion, które osiedliły się już po wschodniej stronie Jordanu, gdzie stał Mojżesz. Mojżesz najpierw zapowiada, jakim plemieniem będzie Gad. Jego obszar się powiększy, choć już teraz miał rozległe dziedzictwo. Za obecny i przyszły wzrost należy się chwała Bogu: błogosławiony niech będzie Ten, który powiększa Gada. Widzimy, jak terytorium Gada powiększyło się dzięki wojnie prowadzonej przez to plemię w bardzo religijny sposób przeciw Hagarenom, potomkom Hagar (Pierwsza Księga Kronik 5:19, 5:20, 5:22). Za każdy wzrost, którego nam udziela, należy się chwała Bogu.

Mojżesz zapowiada też, że Gad będzie plemieniem dzielnym i zwycięskim. Jeśli nikt go nie zaatakuje, będzie żyć bezpiecznie i bez lęku jak lew. Gdy jednak ktoś go sprowokuje, rozszarpie wrogów jak lew, łamiąc im ramię, czyli siłę, oraz ciemię, czyli władzę i autorytet. Za czasów Dawida byli wśród Gadytów ludzie o twarzach podobnych do lwów (Pierwsza Księga Kronik 12:8). Niektórzy sądzą, że do tego plemienia należał Jehu, ponieważ pierwszy raz czytamy o nim w Ramot-Gilead, które należało do Gada. Uważają, że błogosławieństwo to może nawiązywać do jego mężnych czynów.

Mojżesz chwali Gada również za to, co plemię to już uczyniło i nadal czyniło. Postąpiło roztropnie, wybierając dla siebie ziemię jako pierwsze, na obszarze już zdobytym: zapewniło sobie pierwszą część. Gadyci troszczyli się o swoich braci, ale najpierw zatroszczyli się o siebie i chcieli wcześniej osiąść na swoim terenie. Jako pierwsi i najaktywniej zabiegali o ziemię po tej stronie Jordanu, dlatego w tej relacji wspomniano ich przed Rubenitami (Księga Liczb 32:2). Podczas gdy pozostałe plemiona otrzymały ziemię od Jozuego, zdobywcy, Gad i jego towarzysze dostali ją od Mojżesza, prawodawcy. W ten sposób ich osiedlenie zostało usankcjonowane prawem albo — jak sugeruje to użyte tu słowo — objęte szczególną opatrznością, która czuwała nad tymi, którzy pozostali, gdy wojownicy wyruszyli wraz z braćmi.

Ludzie będą Cię chwalić, gdy dobrze zadbasz o własne sprawy i mądrze zatroszczysz się przede wszystkim o własny dobrobyt (Księga Psalmów 49:18). Bóg zaś pochwali Cię, gdy zadbasz o swoją duszę, która jest Twoim prawdziwym „ja”, i zatroszczysz się o nią przede wszystkim, czerpiąc z tego, co pochodzi od Prawodawcy. Gad również dobrze i odważnie służył swoim braciom: jego plemię wyruszyło wraz z przywódcami ludu. Uzbrojeni, przeszli przed nimi przez Jordan, by pod wodzą Jozuego wymierzyć Kananejczykom sprawiedliwość Pana. Później uroczyście przyrzekli Jozuemu posłuszeństwo (Księga Jozuego 1:12; Księga Jozuego 1:16). Tak właśnie zobowiązali się postąpić przy podziale ziemi (Księga Liczb 32:27) i dotrzymali słowa (Księga Jozuego 4:12). Gdy zakończyły się wojny w Kanaanie, Jozue odesłał ich z błogosławieństwem (Księga Jozuego 22:7).

Pomaganie braciom w ich pracy to rzecz błogosławiona i godna szacunku, zwłaszcza gdy pomagamy wymierzać sprawiedliwość Pana, sprzeciwiając się temu, co Go obraża. Zostało to poczytane Pinchasowi za sprawiedliwość.