Księga Powtórzonego Prawa 24:14 – znaczenie i zastosowanie

Najpierw nakazuje się pracodawcom uczciwie traktować ubogich sług (Księga Powtórzonego Prawa 24:14–15). Nie wolno ich gnębić, nakładając na nich zbyt wiele pracy, ganiąc ich niesprawiedliwie i surowo ani odmawiając im tego, co jest potrzebne do życia. Nie wolno krzywdzić także sługi, który jest przybyszem w Izraelu. Powód jest jasny: Izraelici mieli pamiętać, że sami byli niewolnikami w obcej ziemi (Księga Powtórzonego Prawa 24:18). Wiedzieli, jak gorzkie jest życie pod władzą surowego pana, dlatego powinni łagodnie obchodzić się ze sługami i przybyszami oraz dziękować Bogu za wolność i własną ziemię. Pracodawcy nie powinni zachowywać się jak tyrani, bo sami mają Pana w niebie. Zobacz też Księgę Hioba 31:13.

Powinni również rzetelnie i regularnie wypłacać wynagrodzenie. Nakaz, by zapłacić najemnikowi tego samego dnia, oznacza coś więcej niż obietnicę, że zapłata nastąpi kiedyś. Gdy pracownik skończy pracę danego dnia i upomni się o wynagrodzenie, powinien je otrzymać, tak jak robotnicy, którzy dostali zapłatę wieczorem (Ewangelia Mateusza 20:8). Osoba pracująca za dniówkę zwykle żyje z dnia na dzień, więc dopóki nie otrzyma zapłaty za dzisiejszą pracę, nie może zapewnić rodzinie jedzenia na jutro.

Wstrzymywanie zapłaty prowadzi do dwóch poważnych krzywd. Po pierwsze, przysparza pracownikowi cierpienia. Ubodzy czekają na swoje wynagrodzenie i polegają na nim jako na części Bożej troski o ich rodziny. Życzliwy pracodawca nie powinien zawodzić tej nadziei, nawet jeśli wypłacenie pieniędzy od razu jest dla niego niewygodne. Po drugie, ściąga winę na pracodawcę. Skrzywdzony sługa zawoła do Pana, bo nie ma innego sądu, do którego mógłby się odwołać, a to będzie świadectwem przeciwko pracodawcy. Nawet jeśli sługa milczy, sam doznany wyzysk woła o pomstę, jak mówi List Jakuba 5:4 o wynagrodzeniu bezprawnie zatrzymanym. Wielu ludzi nie uważa tego za ciężki grzech, a jednak nim jest. Jeśli ludzie nie wymierzą sprawiedliwości ubogim sługom, robotnikom i pracownikom, uczyni to Bóg.

Po drugie, urzędnicy i sędziowie mają sprawiedliwie pełnić swoje publiczne obowiązki. W sprawach karnych ustanowiono jasną zasadę: ojcowie nie mogą być skazywani na śmierć za dzieci ani dzieci za ojców (Księga Powtórzonego Prawa 24:16). Jeśli dzieci łamią prawo, powinny ponieść karę za własne przestępstwo. Jeśli winni są rodzice, powinni umrzeć za własny grzech. To prawda, że Bóg, jako Pan życia, czasem sprowadza sąd na całą rodzinę, zwłaszcza z powodu bałwochwalstwa, a niekiedy osądza całe narody. Nie upoważnia to jednak ludzi do wymierzania sprawiedliwości w taki sposób. Dlatego czytamy, że Amazjasz oszczędził dzieci, choć ich ojcowie zostali straceni za zamordowanie króla (Druga Księga Królewska 14:6). Synowie Saula ponieśli śmierć za jego przewinę tylko w wyjątkowych okolicznościach, niewątpliwie z wyraźnego polecenia z nieba. Zginęli raczej jako ofiary niż przestępcy (Druga Księga Samuela 21:9, 14).

W sprawach cywilnych między ludźmi sędziowie muszą uważać, by słuszna sprawa nie ucierpiała dlatego, że ktoś jest słaby, pozbawiony wsparcia albo ubogi, zwłaszcza jeśli chodzi o przybyszów, sieroty i wdowy (Księga Powtórzonego Prawa 24:17). Nie wolno im wypaczać wyroku na niekorzyść tych osób ani wykorzystywać ich, by zmuszać je do oddania nawet ubrania w zastaw. Sędziowie powinni stawać w obronie tych, którzy sami nie mogą zabrać głosu i nie mają nikogo, kto przemówiłby w ich imieniu.

Po trzecie, bogaci mają okazywać ubogim życzliwość i hojność. Prawo Mojżesza zawiera wiele nakazów w tej sprawie. Wyraźnym przykładem jest zakaz tak dokładnego zbierania zboża, winogron i oliwek, by nic nie pozostało. Rolnicy mieli zostawić część plonów dla ubogich, którzy mogli je zebrać, podobnie jak pozostawione kłosy (Księga Powtórzonego Prawa 24:19–22).

Nie powinni myśleć: „Wszystko należy do mnie, więc dlaczego miałbym nie zatrzymać każdej rzeczy?”. Powinni nauczyć się nie przywiązywać nadmiernej wagi do drobnych strat. Jeden czy dwa zapomniane snopy nie sprawią, że pod koniec roku będą ubożsi, a mogą pomóc komuś w potrzebie. Nie powinni też mówić: „Sam zdecyduję dokładnie, ile dam i komu. Po co zostawiać coś do zebrania nieznajomym, którzy mogą mi nawet nie podziękować?”. Powinni raczej zaufać Bogu, że pokieruje ich hojnością i skieruje ją do najbardziej potrzebujących. Mogą też mieć nadzieję, że pomoc dotrze do tych, którzy najchętniej podejmą pracę i zbiorą to, co prawo dla nich przeznacza.

Nie powinni również mówić: „Co ubodzy zrobią z winogronami i oliwkami? Wystarczą im chleb i woda”. Ubodzy mają takie same zmysły jak bogaci, więc dlaczego mieliby nie mieć udziału w darach, które przynoszą życiu radość? Boaz celowo zostawiał garści zboża dla Rut i Bóg mu za to błogosławił. To, co zostaje, nie idzie na marne.