List do Kolosan 2:22 – znaczenie i zastosowanie

Słowa z Listu do Kolosan 2:22 brzmią surowo, ale opisują coś bardzo ludzkiego. Autor listu pisze, że są to „rzeczy przeznaczone do zniszczenia przez spożycie”, a przepisy, o których mowa, pochodzą z „ludzkich nakazów i nauk”. Wcześniej, w Liście do Kolosan 2:20 i 2:21, widać wyraźnie, że chodzi o nakazy narzucane innym, a nie o życie prowadzone w bliskości Boga. Ten obraz mówi o czymś bardzo osobistym. Zakazy potrafią zmęczyć bardziej niż sama codzienność. Ktoś, kto każdego dnia liczy, czego wolno dotknąć i czego nie wolno skosztować, może z czasem czuć się coraz bardziej spięty i samotny, choć z zewnątrz wszystko wygląda poprawnie. Taki ciężar rośnie wtedy, gdy zasady zaczynają zastępować relację zamiast do niej prowadzić. Sam werset nie mówi, że rzeczy stworzone są złe. Wskazuje raczej, że nakazy oparte wyłącznie na ludzkiej mądrości przemijają razem z użyciem i nie sięgają serca. Dalsze słowa w Liście do Kolosan 2:23 dopowiadają tę myśl, bo mówią o pozorze mądrości, który nie powstrzymuje grzesznego ciała. Zasady mogą wyglądać poważnie, a mimo to pozostać na powierzchni życia.

Werset 22 rozróżnia rzeczy materialne od nakazów, które próbują nadać im religijną rangę. Jedzenie zostaje spożyte i przemija; przepisy „Nie bierz ani nie kosztuj, ani nie dotykaj” są natomiast ludzkimi nakazami i naukami, a nie miarą przynależności do Chrystusa. Paweł nie twierdzi tu, że każdy wybór dotyczący jedzenia jest bez znaczenia. Podważa narzucanie zakazów tak, jakby sama ich surowość zapewniała duchową czystość. Ważny jest kontekst: list ostrzega przed osądzaniem wierzących i praktykami, które mogą wyglądać na pokorne, a jednak odciągać od Chrystusa, Głowy Kościoła. Werset 22 nie stoi więc w obronie pobłażliwości. Ujawnia raczej pomylenie zewnętrznego ograniczenia z przemianą człowieka. Przepis może regulować zachowanie, ale sam nie daje mądrości ani nie leczy pragnień. W następnym wersecie te nakazy mają „pozór mądrości”, lecz Paweł odróżnia pozór od rzeczywistej mocy. To istotne także dziś: religijna surowość nie staje się Bożą prawdą tylko dlatego, że brzmi pobożnie. W centrum chrześcijańskiego rozeznania pozostaje Chrystus, nie reguła wymyślona przez ludzi.

Apostoł pisze o przepisach, które wyglądają poważnie, choć dotyczą rzeczy przeznaczonych do zniszczenia przez spożycie. Kluczowe są słowa „według ludzkich nakazów i nauk”. Paweł zwraca uwagę na źródło tych zasad. Nakazy pochodzą od ludzi, a nie od Chrystusa. Ten werset wyrasta z sytuacji opisanej w Liście do Kolosan 2:20 i 21, gdzie pojawia się lista zakazów: „Nie bierz ani nie kosztuj, ani nie dotykaj...!”. Następny fragment, w Liście do Kolosan 2:23, mówi, że takie przepisy mają pozór mądrości, ale nie dają prawdziwej ochrony przed grzesznym ciałem. W codzienności to zjawisko bywa bardzo zwyczajne. Człowiek może obudować swoje życie coraz większą liczbą reguł, sztywnym planem dnia, surową dietą albo długą listą zakazów, i uznać je za dowód wierności. Tymczasem w Liście do Kolosan 2:19 czytamy, że całe Ciało trzyma się Głowy i dzięki Niej rośnie. Reguły mogą pomagać, ale tylko wtedy, gdy prowadzą do Chrystusa. Gdy zaczynają zajmować Jego miejsce, stają się ciężarem, który z czasem się kruszy. Ten werset nie potępia każdej zasady ani każdej dyscypliny. Pokazuje raczej, że wartość przepisu zależy od tego, czemu służy.

Słowa „rzeczy przeznaczone do zniszczenia przez spożycie” kierują uwagę ku temu, co przemijające. Pokarm służy życiu ciała, lecz nie trwa wiecznie. Paweł przywołuje tę zwyczajność, by podważyć ciężar nakazów, które próbują wyznaczać duchową wartość przez zakazy: „Nie bierz ani nie kosztuj, ani nie dotykaj”. Są to, jak mówi, „przepisy według ludzkich nakazów i nauk”. W kontekście Listu do Kolosan problemem nie jest samo powstrzymywanie się od jedzenia czy troska o ciało. Paweł ostrzega przed regułami, które zyskują pozór mądrości, a jednak nie dają życia zakorzenionego w Chrystusie. Można pilnie strzec zewnętrznych granic, a zarazem tracić z oczu Tego, który jest Głową i źródłem wzrostu całego Ciała. Jest w tym wersecie cicha miara: ludzkie przepisy przemijają wraz z tym, czego dotyczą; Chrystus nie jest kolejnym przepisem. To w Nim, według wcześniejszych słów Pawła, ukryte są skarby mądrości i poznania Boga. Zewnętrzna surowość może wyglądać imponująco, lecz sama nie odsłania serca Boga. Trwałe życie rodzi się z więzi z Chrystusem.