List do Kolosan 2:16 – znaczenie i zastosowanie

Apostoł kończy rozdział praktycznymi ostrzeżeniami, które wynikają z tego, co już powiedział. Najpierw przestrzega wierzących przed nauczycielami, którzy chcieli ponownie poddać chrześcijan prawu ceremonialnemu: niech nikt nie osądza ich z powodu pokarmu i napoju ani świąt czy dni świętych (List do Kolosan 2:16). Wiele przepisów prawa Mojżeszowego dotyczyło określonych pokarmów i dni. Niektórzy w rzymskiej wspólnocie nadal trzymali się tych rozróżnień (w 14. rozdziale Listu do Rzymian), ale Paweł pokazuje, że Chrystus przyszedł i położył kres temu prawu ceremonialnemu.

Chodzi mu więc o to, by nikt nie narzucał wierzącym tych zasad, ponieważ Bóg ich na nich nie nałożył. Skoro Bóg obdarzył ich wolnością, nie powinni pozwolić ponownie zniewolić się tymi przepisami. Były one jedynie cieniem tego, co miało nadejść (List do Kolosan 2:17), a więc same w sobie nie miały trwałej wartości i zostały już odsunięte. Rzeczywistością jest Chrystus. Cień spełniał swoją rolę przed Jego przyjściem, ale dalsze przestrzeganie dawnych obrzędów sugeruje, że Chrystus jeszcze nie przyszedł, a czas Ewangelii w pełni się nie rozpoczął. W czasach Ewangelii mamy rzeczywistość, podczas gdy tamci mieli jedynie jej zarys.

Paweł ostrzega następnie przed tymi, którzy chcieli nakłaniać ludzi do oddawania czci aniołom i traktowania ich jako pośredników między Bogiem a człowiekiem, jak czynili niektórzy pogańscy filozofowie. Przestrzega, by nikt nie pozbawił wierzących nagrody, nalegając na wymyśloną przez siebie pokorę i kult aniołów (List do Kolosan 2:18). Proszenie aniołów, by przemawiały w naszym imieniu, może wydawać się pokorne, bo sugeruje, że nie jesteśmy godni zwracać się bezpośrednio do Boga. Jest to jednak pokora wymyślona przez ludzi, a nie nakazana przez Boga, więc nie jest właściwa. Oddaje stworzeniu cześć należną wyłącznie Chrystusowi.

Paweł mówi, że ta idea pochodziła z ludzkiego myślenia, a nie z Bożego objawienia. Była owocem pychy ludzi, którzy wypowiadali się o sprawach, których Bóg im nie objawił, i bezpodstawnie unosili się dumą z powodu swojego cielesnego sposobu myślenia (List do Kolosan 2:18). Twierdzili, że wyjaśniają hierarchię aniołów i ich działanie, choć Bóg nie odsłonił nam tych spraw. Praktyka ta wyglądała na pokorną, ale kryła się za nią pycha. Jej zwolennicy upodobali sobie własne teorie i chcieli uchodzić za mądrzejszych od innych. Za wieloma błędami, wypaczeniami, a nawet praktykami pozornie pokornymi często stoi pycha.

Tacy ludzie nie trzymają się Głowy (List do Kolosan 2:19). Innymi słowy, nie trwają naprawdę przy Chrystusie, jedynym Pośredniku, który jedna Boga z człowiekiem. Posługiwanie się innym orędownikiem przed Bogiem jest poważną zniewagą wobec Chrystusa, Głowy Kościoła. Gdy ludzie porzucają Chrystusa, chwytają się czegoś, co mają pod ręką, lecz to nie może im pomóc. Z Chrystusa całe ciało, zespolone stawami i więzadłami, czerpie życie i wzrost, który On daje, i rozwija się dzięki wzrostowi pochodzącemu od Boga.

Paweł uczy tu, że Jezus Chrystus nie tylko rządzi Kościołem, lecz jest także źródłem jego życia i siły. Wierzący są z Nim złączeni, tak jak części ciała są złączone z głową, i od Niego otrzymują życie oraz pokarm. Paweł pokazuje również, że ciało Chrystusa wzrasta. Nowa natura w wierzących stale się rozwija, jeśli nic jej w tym nie przeszkadza. „Wzrost od Boga” oznacza wzrost, którego źródłem jest Bóg, albo po prostu wzrost bogaty i obfity (List do Efezjan 3:19; List do Efezjan 4:15–16).

Paweł ponownie ich ostrzega: skoro umarli z Chrystusem dla podstawowych zasad rządzących światem, dlaczego, jakby nadal żyli według nich, poddają się przepisom? (List do Kolosan 2:20). Jeśli jako chrześcijanie umarli dla ceremonialnych nakazów prawa, dlaczego nadal postępują tak, jakby wciąż do niego należeli? Paweł wskazuje na zakazy w rodzaju: „Nie dotykaj, nie kosztuj, nie bierz do rąk” (List do Kolosan 2:21–22). Pod prawem dotknięcie martwego ciała, zjedzenie zakazanego pokarmu albo dotknięcie czegoś złożonego w ofierze bożkom mogło powodować nieczystość ceremonialną. Przepisy te były jednak tymczasowe i przemijały. Nie miały rzeczywistej mocy, by uczynić człowieka świętym, i opierały się jedynie na ludzkich tradycjach i nakazach.

Paweł mówi, że takie praktyki sprawiają wrażenie mądrości dzięki wymyślonej przez ludzi religijności i pokorze. Ich zwolennicy uważali, że są mądrzejsi od innych, bo trzymają się zarówno Mojżesza, jak i Chrystusa, i dlatego czują się bezpieczniej. Była to jednak tylko pozorna mądrość, system stworzony przez ludzi. Unikanie niektórych pokarmów i odmawianie sobie przyjemności cielesnych mogło wyglądać na pokorę, lecz nie wynikało z prawdziwego oddania Bogu. Ewangelia uczy, by oddawać Bogu cześć w duchu i prawdzie, a nie przez rytualne przepisy, oraz przychodzić do Boga wyłącznie przez Chrystusa, nie przez aniołów.

Chrześcijanie są więc wolni w Chrystusie od ceremonialnych przepisów prawa Mojżeszowego i zostali uwolnieni od ciężaru, który sam Bóg niegdyś nałożył na Izrael. Niewłaściwe jest także narzucanie ludziom ludzkich zasad dotyczących oddawania czci Bogu, ponieważ przeczy to wolności Ewangelii. Paweł wzywa wierzących, by trwali w wolności danej im przez Chrystusa i nie poddawali się ponownie jarzmu niewoli (List do Galatów 5:1). Gdy ludzie narzucają takie przepisy, uzurpują sobie władzę Chrystusa, Głowy Kościoła, i wprowadzają inny zestaw nakazów, choć Chrystus już zakończył obowiązywanie dawnego prawa (List do Efezjan 2:15). Takie praktyki mogą wydawać się mądre, w rzeczywistości są jednak nierozsądne. Prawdziwa mądrość polega na wiernym trzymaniu się nauki Ewangelii i pełnym poddaniu się Chrystusowi, jedynej Głowie Kościoła.