2 List do Koryntian 4:16 – znaczenie i zastosowanie

Słowa „nie poddajemy się zwątpieniu” (Drugi List do Koryntian 4:16) brzmią jak wyznanie kogoś, kto dobrze zna zmęczenie. Apostoł nie udaje, że zewnętrzne siły nie ubywają ani że ciało nie niszczeje. Mówi o tym otwarcie, a dopiero potem wskazuje to, co dzieje się wewnątrz. Najbardziej poruszające w tym fragmencie jest słowo „odnawia się”. Opisuje ono proces rozciągnięty w czasie, który dokonuje się „z dnia na dzień”, w zwykłych godzinach, często niepozornie. Odnowienie wewnętrznego człowieka jest więc obecne w codzienności, a nie zapowiedziane jako jednorazowe wydarzenie w dalekiej przyszłości. Ten obraz dobrze łączy się z dalszym tekstem, w Drugim Liście do Koryntian 4:17 i 4:18, gdzie Paweł mówi o niewielkich utrapieniach obecnego czasu i o wpatrywaniu się w to, co niewidzialne. Wiara w tym ujęciu nie polega na udawaniu siły. Polega na zaufaniu, że Bóg pracuje w tym, czego nie widać, także wtedy, gdy zewnętrzne życie wydaje się coraz bardziej uszczuplone. Warto zauważyć, że ten werset nie obiecuje, iż wszystkie trudy ustąpią. Mówi o wnętrzu, które wciąż się odnawia, nawet gdy zewnętrzna część człowieka nosi ślady zmęczenia i przemijania. Tak rozumiana nadzieja nie wypiera smutku, lecz pozwala mu istnieć obok odnowy.

W 2 Liście do Koryntian 4:16 Paweł nie opisuje odporności na trudności ani zaprzeczenia temu, że ciało słabnie. „Nasz człowiek zewnętrzny” niszczeje: słowa te uznają realność ograniczeń i cierpienia. Zarazem „ten, który jest wewnątrz” odnawia się z dnia na dzień. Nie chodzi o prostą obietnicę, że każdy trud automatycznie uszlachetnia, lecz o życie podtrzymywane przez Boga pośród służby i przeciwności. Liczba mnoga jest ważna: Paweł mówi o sobie i współpracownikach, którzy głoszą Ewangelię, choć ich posługa wiąże się z doświadczeniem śmierci, podczas gdy inni otrzymują życie. Werset należy więc czytać w świetle nadziei zmartwychwstania, wyrażonej chwilę wcześniej: Bóg, który wskrzesił Jezusa, przywróci życie także im. Odnowienie nie oznacza, że zewnętrzne osłabienie znika ani że wierzący zawsze odczuwa poprawę. Oznacza, że widzialne cierpienie nie jest ostateczną miarą tego, co Bóg czyni. Paweł nie nazywa utrapienia dobrem samym w sobie. Umieszcza je w perspektywie wieczności: przemijające nie ma ostatniego słowa, a ufność opiera się na Bożej obietnicy. Brak poddania się zwątpieniu jest więc wyznaniem nadziei, nie opisem łatwego życia.

Paweł pisze o służbie, w której utrapienia są realne, a zwątpienie potrafi zajrzeć do serca. Słowo „dlatego” łączy ten wers z tym, co apostoł wcześniej powiedział o łasce, która ma zwiększać chwałę Bożą. Wytrwałość nie wynika więc z własnej siły, lecz z tego, czemu służy. Obraz jest prosty i mocny. To, co zewnętrzne, niszczeje, czyli ciało i siły ulegają zużyciu. Równocześnie ten, który jest wewnątrz, odnawia się z dnia na dzień. Tekst nie opisuje jednorazowego przełomu. Mówi o procesie, który toczy się w rytmie zwykłych dni, obok tego zużywania się. Ta odnowa nie oznacza, że cierpienie zniknie. Paweł nie obiecuje ulgi w ciele ani w okolicznościach. Kolejne wersety mówią o utrapieniach jako o niewielkich i przemijających, w zestawieniu z bezmiarem przyszłej chwały. Apostoł patrzy na to, co niewidzialne, i właśnie tam, według niego, dokonuje się trwała przemiana. Wewnętrzne życie może wzrastać wtedy, gdy zewnętrzne słabnie, a nadzieja bywa najbardziej widoczna właśnie w tych dniach, gdy wszystko wokół zdaje się ulegać zużyciu.

Paweł nie opisuje człowieka nietkniętego cierpieniem. W tym rozdziale mówi o posłudze naznaczonej trudnością, a zarazem o nadziei zakorzenionej w zmartwychwstaniu Jezusa. „Nie poddajemy się zwątpieniu” nie znaczy więc, że ból albo zmęczenie przestają być realne. Dalej Paweł przyznaje, że człowiek zewnętrzny niszczeje; wiara nie każe udawać, że ciało i życie nie podlegają przemijaniu. Odnowa dokonuje się „z dnia na dzień”. Nie jest obietnicą łatwej poprawy okoliczności ani nieustannego poczucia siły. To cicha praca Boga w człowieku, który pośród słabości nadal należy do Chrystusa. Jak światło poranka wraca nad krajobraz, choć nie cofa nocy, tak nadzieja nie zaprzecza stracie, lecz nie pozwala jej ogarnąć całej prawdy o życiu. W sąsiednich zdaniach źródłem tej nadziei jest Bóg, który wskrzesił Jezusa i przywróci życie także tym, którzy do Niego należą. Dlatego przemijanie nie ma ostatniego słowa. Wersetu nie należy czytać jako obietnicy, że każdy doczesny ciężar będzie lekki, lecz w perspektywie wieczności: to, co widzialne, przemija, a niewidzialne trwa. Codzienna odnowa jest znakiem, że nadzieja chrześcijańska opiera się nie na niezniszczalności człowieka, lecz na wierności Boga.