2 List do Koryntian 11:17 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset brzmi jak wyznanie kogoś, kto dobrze wie, jak trudno mówić o sobie bez popadania w przesadę. Apostoł Paweł zapowiada, że zacznie się chlubić, i od razu zaznacza, że nie mówi „według Pana”, lecz jakby w szaleństwie. Słychać w tym napięcie człowieka, który musi się bronić, a jednocześnie nie chce, by jego obrona stała się pustym popisem. Warto zauważyć, jak Paweł postępuje ze słowem „szaleństwo”. Nie chowa go za plecami, lecz wypowiada wprost, pozwalając słuchaczom samym usłyszeć, jak brzmi taka mowa. Chlubienie się według ciała, o którym mówi w następnych wersetach, polega na podawaniu własnych zasług jako dowodu wartości. Apostoł przyznaje, że i on tak zrobi, i w tym przyznaniu jest coś szczerego, bo nie udaje, że stoi ponad tą pokusą. Fragment zostawia obraz, który trudno odłożyć. Mówienie o sobie może dotyczyć darów, ale łatwo zamienia się w zabieganie o uznanie. Paweł mówi o sobie, lecz jego słowa mają sens tylko wtedy, gdy wskazują na Tego, który go posłał.

W 2 Liście do Koryntian 11:17 Paweł uprzedza, że jego chlubienie się nie jest zwyczajnym sposobem mówienia „według Pana”. Nazywa je „szaleństwem” i mówi o „rzekomym powodzie do chluby”. To nie znaczy, że porzuca prawdę ani że sam uznaje pychę za cnotę. Ujawnia napięcie: musi odpowiedzieć na przechwałki tych, którzy podają się za apostołów, choć są zwodniczy, a zarazem nie chce przyjąć ich miary wartości. Wcześniej Paweł mówi o trosce, by Koryntianie zachowali wierność Chrystusowi; zaraz potem zaznacza, że wielu chlubi się „według ciała”. Jego ironiczna zgoda na tę konwencję jest więc strategią obrony wspólnoty, nie pochwałą rywalizacji o prestiż. Słowo „rzekomy” podważa samą podstawę chluby: pozór siły i znaczenia, którym można oczarować słuchaczy. Ten werset przypomina, że sposób argumentowania także ma znaczenie. Paweł mówi w formie, którą uważa za nierozsądną, aby pokazać, jak nierozsądne są kryteria narzucane Koryntianom. Jego zastrzeżenie chroni sens wypowiedzi przed pomyleniem z bezwarunkową pochwałą własnej osoby.

Paweł zaczyna od zastrzeżenia, które zmienia sposób czytania całego fragmentu. Zanim przejdzie do tego, czym może się pochlubić, mówi: „To, co powiem, nie według Pana powiem, lecz jakby w szaleństwie, mając rzekomy powód do chluby”. Apostoł wie, że wchodzi w język, którym posługują się jego przeciwnicy. Chluba w Koryntie miała konkretne oblicze. Według Drugiego Listu do Koryntian 11:18 wielu chlubiło się według ciała, czyli tym, co widać z zewnątrz. Paweł nie udaje, że takie argumenty są mu obce. Nazywa tę grę wprost i nie przyjmuje jej reguł jako własnych. W tym zdaniu kryje się prosta prawda o sercu. Łatwo mierzyć swoją wartość tym, co można pokazać innym: pozycją, opinią, wykształceniem albo liczbą osiągnięć. Apostoł pokazuje, że nawet takie powody mogą wyglądać jak podstawa do dumy, a mimo to pozostają tylko rzekomymi. Szaleństwo, o którym mówi Paweł, wiąże się z tym, że wchodzi w ten język z pełną świadomością, iż prawdziwa miara leży gdzie indziej. Fragment nie zaprzecza, że chlubienie się bywa częścią rozmowy. Pokazuje raczej, jak cienka jest granica między mówieniem o sobie a szukaniem uznania.

W 2 Liście do Koryntian 11:17 Paweł mówi o chlubieniu się z wyraźnym zakłopotaniem. Nie przedstawia go jako drogi wskazanej przez Pana; nazywa je mówieniem „jakby w szaleństwie” i dodaje, że powód do chluby jest tylko rzekomy. To ważne zastrzeżenie: jego słowa nie są pochwałą próżności, lecz świadomym wejściem w sposób mówienia, którym posługują się jego przeciwnicy. W otaczającym fragmencie stawką jest wierność wspólnoty Chrystusowi. Paweł obawia się, że zostanie ona zwiedziona przez tych, którzy udają apostołów, a zarazem z goryczą zauważa, jak łatwo Koryntianie znoszą wyzysk i poniżanie. Jego pozorna chluba staje się więc niewygodnym zwierciadłem: odsłania, jak bardzo zewnętrzny blask i pewność siebie mogą uchodzić za wiarygodność. Wers ten nie rozstrzyga wszystkich pytań o to, kiedy wolno mówić o własnych zasługach. Pokazuje raczej Pawła mówiącego w napięciu, którego sam nie ukrywa. W jego ustach chluba nie jest spokojnym świadectwem wielkości; brzmi jak ciężar, podjęty dla ochrony wspólnoty przed zwiedzeniem.