1 List do Tymoteusza 6:10 – znaczenie i zastosowanie

Słowa z Pierwszego Listu do Tymoteusza brzmią surowo, ale w ich tonie słychać raczej troskę niż wyrok. „Bo korzeniem wszelkiego zła jest chciwość pieniędzy. Uganiając się za nimi, niektórzy zabłąkali się z dala od wiary i siebie samych przeszyli wieloma cierpieniami” (1 List do Tymoteusza 6:10). Apostoł mówi tu o pragnieniu pieniędzy, które zaczyna kierować człowiekiem, a nie o samych pieniądzach. Obraz jest bardzo ludzki: ktoś goni za czymś, czego nigdy nie ma dość, i po drodze gubi to, co dawało mu oparcie, czyli wiarę i bliskość z samym sobą. Rany opisane w tekście nie są zadane z zewnątrz. Człowiek przeszywa się nimi sam, bo pragnienie nie daje spokoju nawet wtedy, gdy zdobędzie to, czego chciało. Paweł pisze też o wielkim zysku, jakim jest pobożność wraz z zadowoleniem z tego, co wystarcza (1 List do Tymoteusza 6:6). Słowo „zabłąkali” mówi o drodze zgubionej, a nie o człowieku z góry skazanym, i to łagodzi surowość tego zdania. Najmocniej wybrzmiewa jednak to, że chodzi nie tylko o pieniądze, lecz o to, czemu serce pozwala się prowadzić.

„Korzeniem wszelkiego zła jest chciwość pieniędzy” — zdanie to łatwo odczytać tak, jakby samo posiadanie pieniędzy było grzechem albo źródłem każdego zła. Kontekst wskazuje jednak na pragnienie bogactwa: Paweł ostrzega przed tymi, którzy „chcą się bogacić”, a nie przed każdym, kto ma środki. Bezpośrednio wcześniej przedstawia poprzestawanie na tym, co wystarczy, jako wielki zysk. Kluczowe rozróżnienie dotyczy więc pieniędzy i miejsca, jakie zajmują w ludzkim sercu. Pieniądze mogą służyć codziennym potrzebom; chciwość sprawia, że zdobywanie ich staje się celem, któremu podporządkowują się inne wartości. Wtedy pogoń za zyskiem może odciągać od wiary i prowadzić do cierpienia. Paweł mówi o „niektórych”, nie ustanawia zatem reguły, że każda trudność życiowa wynika z chciwości. Słowa te należą do szerszego wezwania do pobożności połączonej z zadowoleniem z tego, co wystarcza. Zaraz potem pojawia się kontrast: człowiek Boży ma podążać za sprawiedliwością, wiarą i miłością. Sens ostrzeżenia nie sprowadza się do potępienia dóbr materialnych. Pokazuje, że pogoń za bogactwem może kosztować więcej niż przynosi, gdy staje się ważniejsza od wierności.

Ten werset nie mówi, że pieniądze są złem. Mówi o korzeniu: „Bo korzeniem wszelkiego zła jest chciwość pieniędzy”. Korzeń rośnie pod ziemią, a owoce pokazują się dopiero z czasem. Dlatego problem rzadko zaczyna się od wielkiej decyzji. Zaczyna się od tego, czego serce powoli zaczyna się trzymać. Dalsze słowa opisują skutek: „Uganiając się za nimi, niektórzy zabłąkali się z dala od wiary i siebie samych przeszyli wieloma cierpieniami”. Tekst mówi o niektórych, którzy weszli w tę pogoń, a nie o każdym, kto pracuje, zarabia albo oszczędza. Można to zobaczyć w zwykłym dniu. Pewien człowiek co wieczór sprawdza stan konta i czuje niepokój, gdy koleżanka dostaje lepszą pensję. Może być uczciwy i pracowity, ale jego zmartwienie zaczyna podejmować za niego decyzje. Pieniądze przestają służyć i zaczynają wyznaczać wartość. W Liście do Tymoteusza 6:6 pada zdanie, które pokazuje drugą drogę: wielkim zyskiem jest pobożność wraz z poprzestawaniem na tym, co wystarczy. Zadowolenie z tego, co wystarcza, to inny korzeń, który trzyma serce w ryzach. Korzeń ukryty w sercu decyduje o tym, jakie owoce wyrosną na zewnątrz.

Paweł nie przypisuje złu samego istnienia pieniędzy. Wskazuje na chciwość: pragnienie, które czyni z majątku oparcie i miarę życia. „Korzeniem wszelkiego zła jest chciwość pieniędzy” — te słowa opisują nie tylko zewnętrzne czyny, lecz także kierunek serca, które zaczyna służyć temu, co miało mu służyć. W kolejnych zdaniach pojawia się zadowolenie z tego, co wystarcza, i pamięć, że człowiek niczego nie przyniósł na świat ani niczego z niego nie wyniesie. To perspektywa wieczności, która nie pogardza codziennymi potrzebami. Przypomina, że posiadanie nie może unieść ciężaru ostatecznego bezpieczeństwa. Skutkiem pogoni za pieniędzmi, o którym mówi werset, jest oddalenie niektórych od wiary i zadawanie sobie wielu cierpień. Nie jest to obietnica, że każdy brak lub ból wynika z chciwości. To ostrzeżenie przed drogą, na której zdobywanie stopniowo przesłania Boga i bliźnich. Zaraz potem pada wezwanie, by podążać za wiarą, miłością i wytrwałością oraz zdążać ku życiu wiecznemu. Wolność od chciwości pozostawia sercu przestrzeń, by pozostało wierne temu, co trwa.