1 List do Tesaloniczan 5:7 – znaczenie i zastosowanie

W 1 Liście do Tesaloniczan 5:7 Paweł zestawia dwa stany, które na pierwszy rzut oka wydają się różne: sen i pijaństwo. Oba dzieją się w nocy. Sen bywa ciszą, w której człowiek opada z sił i przestaje cokolwiek czuć, a upojenie bywa ucieczką przed czymś, co jest zbyt ciężkie, by to unieść. Tekst nie opisuje szczegółowo, co dzieje się w sercu tych ludzi, ale łączy ich w jednym obrazie: w nocy trudno cokolwiek zobaczyć. Warto zauważyć, że mowa tu o nocy, a nie o samym człowieku. Słowa te stoją w kontekście wezwania do czuwania, które Paweł kieruje do wspólnoty, i zaraz potem przypomina, że jej członkowie należą do dnia. Nie jest to więc portret ludzi pozbawionych nadziei, lecz obraz tego, jak łatwo przeczekiwać ciemność zamiast ją nazwać. Czytany z czułością, ten werset przypomina, że pod snem i upojeniem bywa zmęczenie albo ból, który jeszcze nie znalazł słów. Noc jest w nim realnym miejscem, w którym człowiek może się zagubić, ale nie miejscem ostatecznym.

W 1 Liście do Tesaloniczan 5:7 Paweł mówi o śnie i upijaniu się jako obrazach życia nieprzygotowanego na dzień Pański. Sam werset opisuje zwyczajną porę tych zachowań: śpi się w nocy, a pijanym bywa się nocą. Znaczenie obrazu wyjaśnia jednak najbliższy kontekst. Wcześniej Paweł przeciwstawia noc i ciemność dniowi i światłości, a wezwanie „Nie śpijmy zatem jak inni, ale czuwajmy i bądźmy trzeźwi!” pokazuje, że chodzi o czujność duchową, nie o potępienie snu ani o zakaz odpoczynku. Noc oznacza tu stan, w którym człowiek nie jest gotowy na przyjście Pana, bo żyje tak, jakby nie musiał liczyć się z Bogiem. Trzeźwość oznacza przytomność i opanowanie, nie tylko brak upojenia alkoholem. Paweł nie podaje daty końca, lecz podkreśla, że dzień Pański może zaskoczyć tych, którzy czują się bezpieczni. Wierzący są nazwani ludźmi dnia, a ich czuwanie zostaje związane z wiarą, miłością i nadzieją zbawienia. To nie samodzielna gotowość zapewnia zbawienie: Paweł wskazuje na Chrystusa, który umarł, aby Jego lud razem z Nim żył. Odpowiedzialność i nadzieja pozostają więc nierozłączne.

Ten werset opisuje rzecz zwyczajną: sen należy do nocy, a pijaństwo również. Ludzie śpią, gdy zapada ciemność, i w ciemności oddają się zabawom, które odbierają trzeźwość. Apostoł nie wymyśla tu niczego ponad to, co widać na co dzień, dlatego obraz jest jasny. To, czym człowiek wypełnia swój czas, pokazuje, do jakiej pory dnia należy. Tekst zestawia dwie postawy, które wyglądają inaczej, a mają wspólny mianownik. Sen sam w sobie jest dobry i potrzebny. W kontekście listu staje się jednak obrazem duchowej ospałości, czyli życia bez czujności. Pijaństwo oznacza utratę trzeźwości. Obie postawy osłabiają uważność, a to właśnie wzywa do niej 1 List do Tesaloniczan 5:6. Paweł opisuje stan, w jakim ludzie już są. Nie wskazuje w tym miejscu, jak do niego doszli. Stąd wierność najłatwiej rozpoznać po codziennych wyborach, po tym, co pielęgnuje się wieczorami i w chwilach zmęczenia, a nie po deklaracjach. Wierzący, zgodnie z 1 Listem do Tesaloniczan 5:5, są synami dnia. Noc bywa długa, ale nie określa ich tożsamości. Światło najlepiej widać w tym, co człowiek wybiera wtedy, gdy nikt na niego nie patrzy.

Zdanie o śnie i upijaniu się w nocy należy do obrazu, którym Paweł opisuje dzień Pański. Noc oznacza tu czas, w którym człowiek może żyć nieuważnie, jakby nic nie miało się zmienić. Dzień Pański przychodzi niespodziewanie, dlatego wspólnota jest wezwana do czuwania i trzeźwości. Paweł nie gani zwykłego snu ani nie czyni z nocy czegoś złego. Zestawia sen i pijaństwo jako obrazy braku czujności. W następnym wersecie mówi: „Nie śpijmy zatem jak inni, ale czuwajmy i bądźmy trzeźwi!” (1 List do Tesaloniczan 5:6). Czuwanie nie polega na odgadywaniu daty końca. To gotowość życia zakorzenionego w wierze, miłości i nadziei zbawienia, o których mowa dalej. Perspektywa wieczności nie odbiera wartości codzienności. Nadaje jej powagę: sposób, w jaki człowiek traktuje bliźniego i wybiera dobro, należy do życia przed Bogiem. Zarazem ten fragment nie zostawia wspólnoty samej z lękiem. Zbawienie jest związane z Jezusem Chrystusem, który umarł za swoich, aby żywi i umarli żyli razem z Nim. Czuwanie wyrasta więc z nadziei, nie z paniki.