1 Księga Samuela 18:12 – znaczenie i zastosowanie

Saul w istocie wypowiedział Dawidowi wojnę. Jego otwarta nienawiść ujawniła się po raz pierwszy, gdy rzucił w niego włócznią. Teraz autor pokazuje, jak ta nienawiść narastała i jak Dawid radził sobie z atakami Saula.

Najpierw zwróćmy uwagę na to, jak Saul okazywał Dawidowi złośliwość. Bał się go (Pierwsza Księga Samuela 18:12). Być może udawał, że obawia się, iż Dawid siłą zagarnie tron. Ludzie, którzy knują zło przeciw innym, często próbują przedstawić ich jako zagrożenie. Jednak wycofanie się Dawida (Pierwsza Księga Samuela 18:11) jasno pokazało, że nie miał takich zamiarów.

Saul naprawdę jednak bał się Dawida, podobnie jak Herod bał się Jana Chrzciciela (Ewangelia Marka 6:20). Wiedział, że utracił Bożą przychylność, podczas gdy Bóg nadal był z Dawidem, co wyróżniało Dawida spośród innych. Prawdziwie wielcy i godni szacunku są ci, z którymi rzeczywiście jest Bóg. Im rozsądniej postępował Dawid, tym bardziej Saul się go bał (Pierwsza Księga Samuela 18:15, Pierwsza Księga Samuela 18:29).

Ludzie często sądzą, że strach budzą groźby i surowość. Mogą one przestraszyć nierozsądnych, ale mądrzy i dobrzy ludzie zaczynają gardzić takim zachowaniem. Najlepszym sposobem na zdobycie szacunku i sympatii jest rozsądne postępowanie. Mądrość przynosi człowiekowi uznanie i sprawia, że inni zwracają na niego uwagę.

Po drugie, Saul usunął Dawida z dworu i powierzył mu dowództwo w kraju (Pierwsza Księga Samuela 18:13). Ustanowił go dowódcą tysiąca żołnierzy, żeby Dawid nie rzucał mu się w oczy, bo Saul nie mógł znieść jego widoku. Miał też nadzieję, że Dawid nie zyska sobie przychylności dworzan. Saul źle jednak na tym wyszedł, bo dał Dawidowi sposobność do zdobycia miłości ludu, a lud rzeczywiście go pokochał (Pierwsza Księga Samuela 18:16). Dawid kierował sprawami cywilnymi i wojskowymi, zyskując powszechne uznanie.

Po trzecie, Saul wystawiał Dawida na niebezpieczne walki z Filistynami (Pierwsza Księga Samuela 18:17). Przedstawiał to tak, jakby chciał w ten sposób uhonorować Dawida i przysłużyć się swojemu królowi. Mówił też, że będzie to służba Bogu, bo Dawid miał walczyć w bojach Pana. Saul powiązał z tym również obietnicę małżeństwa ze swoją starszą córką, na którą Dawid zasłużył, zabijając filistyńskiego olbrzyma Goliata (Pierwsza Księga Samuela 17:25). Dawid był skromny i nie domagał się nagrody. Teraz Saul posłużył się tą obietnicą jak przynętą, mając nadzieję, że Dawid zginie w bitwie. Jak mógł jednak tego oczekiwać, skoro widział, że Bóg jest z Dawidem?

Po czwarte, Saul próbował rozbudzić gniew Dawida, łamiąc obietnicę i oddając córkę innemu mężczyźnie, choć miała zostać żoną Dawida (Pierwsza Księga Samuela 18:19). Była to dotkliwa zniewaga, godząca zarówno w honor Dawida, jak i w jego uczucia. Saul sądził, że Dawid może zareagować niewłaściwie słowami lub czynami, co dałoby mu pretekst do wystąpienia przeciwko niemu na drodze prawnej. Tak właśnie niegodziwi ludzie szukają sposobności do wywołania konfliktu.

Po piąte, gdy pierwszy podstęp Saula się nie powiódł, zaproponował Dawidowi małżeństwo ze swoją drugą córką, Mikal, która najwyraźniej potajemnie go kochała (Pierwsza Księga Samuela 18:20). Samo małżeństwo miało jednak stać się pułapką (Pierwsza Księga Samuela 18:21). Być może Saul liczył, że Mikal pozostanie lojalna wobec ojca i pomoże mu skrzywdzić Dawida. Bardziej prawdopodobne jest, że miał nadzieję, iż warunki małżeństwa doprowadzą do śmierci Dawida. Zażądał, by Dawid zabił stu Filistynów i przyniósł dowód zabicia ich w postaci ich napletków. Miało to upokorzyć Filistynów, którzy odrzucali obrzezanie, znak Bożego przymierza. Saul liczył też na to, że Dawid jeszcze bardziej ich rozgniewa i sprowokuje do zemsty, na czym właśnie mu zależało. Chciał, by Dawid zginął z ręki Filistynów (Pierwsza Księga Samuela 18:25).

Widzimy tu, jakie kłamstwa wmawiają sobie niegodziwi ludzie. Sumienie Saula nie pozwalało mu otwarcie czyhać na życie Dawida, chyba że opanowywał go zły duch. Nawet Saul nie mógł nie dostrzegać, jak niewinny i godny podziwu był Dawid. Wmawiał więc sobie, że wystawienie Dawida na niebezpieczeństwo ze strony Filistynów różni się od osobistego odebrania mu życia. W oczach Boga ten pełen nienawiści plan był jednak morderstwem w takim samym stopniu, jak gdyby Saul sam zadał cios.

Widzimy też, jak niegodziwi ludzie zwodzą innych. Saul mówił tak, jakby bardzo troszczył się o Dawida, choć planował jego zgubę. „Zostaniesz moim zięciem” — powiedział (Pierwsza Księga Samuela 18:21), choć żywił do Dawida głęboką nienawiść. Dawid prawdopodobnie miał to na myśli, gdy pisał o wrogu, którego słowa były gładsze od masła, ale w sercu miał wojnę (Księga Psalmów 55:21). Saul posłał potem swoich sług, by namówili Dawida do przyjęcia ręki Mikal (Pierwsza Księga Samuela 18:22). Być może obawiał się, że Dawid odmówi po wcześniejszym podstępie ze starszą córką (Pierwsza Księga Samuela 18:19), albo zdawał sobie sprawę, jak trudne były nowe warunki.

Przyjrzyjmy się teraz postawie Dawida, gdy gniew Saula tak bardzo przybrał na sile. We wszystkim, co robił, postępował roztropnie. Rozumiał zazdrość Saula, dlatego uważał na każde słowo i każdy czyn. Nie skarżył się na niesprawiedliwe traktowanie i nie skupiał wokół siebie stronnictwa. Zamiast tego wiernie wypełniał swoje obowiązki, jak człowiek, który chce dobrze służyć królowi i ojczyźnie. Awans traktował jako sposobność do służby, a nie zdobycia władzy. Pan był z nim i zapewniał mu powodzenie we wszystkim, co robił.

Dawid mógł zyskać niechęć Saula, ale zyskał przychylność Boga. Warto porównać to z obietnicą Dawida, że będzie postępował rozważnie (Księga Psalmów 101:2). Tutaj dotrzymał tej obietnicy. W tym samym psalmie modlił się, by Bóg przyszedł do niego, i Bóg odpowiedział na tę modlitwę: Pan był z nim. Powodzenie w oczach świata może zdawać się sprzyjać nierozsądnym, ale Bóg błogosławi tym, którzy postępują mądrze.

Gdy król zaproponował Dawidowi małżeństwo, Dawid przyjął tę propozycję z wielką skromnością i pokorą. Okazał je nie tylko raz.

Kiedy Saul po raz pierwszy zaproponował Dawidowi małżeństwo ze swoją starszą córką (Pierwsza Księga Samuela 18:18), Dawid odpowiedział: „Kim jestem i czym jest moje życie?”. Później, gdy dworzanin zaproponował mu młodszą córkę, Dawid nie zareagował na zniewagę, jaką było oddanie starszej córki komuś innemu. Zachował tę samą pokorę i powiedział: „Czy to mała rzecz zostać zięciem króla, skoro jestem człowiekiem ubogim i mało znaczącym?” (Pierwsza Księga Samuela 18:23).

Dawid wiedział, że Mikal go kocha, a jednak nie próbował wykorzystać jej uczuć, by zdobyć ją bez zgody Saula. Poczekał, aż otrzyma propozycję. Widzimy w tym, jak bardzo cenił zaszczyt, który mu oferowano, i jak pokornie o sobie myślał. Saul był wprawdzie królem od niedawna, a jego pochodzenie nie było szlachetniejsze niż pochodzenie Dawida, ale Dawid nadal okazywał królowi i jego rodzinie należny szacunek. Wiara nie czyni człowieka nieuprzejmym ani nieobytym. Uczy oddawać cześć tym, którym się ona należy.

Słowa Dawida „Kim jestem?” nie wynikały z braku odwagi ani z tchórzostwa. Kiedy było trzeba, okazywał silne poczucie honoru, jak każdy dzielny człowiek. Nie mówił tak również dlatego, że nie ufał Saulowi, choć miał powody, by obawiać się ukrytego niebezpieczeństwa. Wynikało to z prawdziwej pokory. Dawid miał wiele powodów, by wysoko o sobie myśleć. Pochodził ze szanowanej rodziny z Judy, był przystojny, mądry w sprawach władzy, biegły w sztuce wojennej i dokonał już wielkich czynów. Zabił Goliata i zdobył serce Mikal. Wiedział też, że Bóg wybrał go na władcę Izraela, a mimo to mówił: „Kim jestem i czym jest moje życie?”. Bez względu na to, jak wysoko Bóg nas wynosi, słusznie jest myśleć o sobie skromnie. Kto się uniża, będzie wywyższony. A jeśli Dawid tak bardzo cenił zaszczyt zostania zięciem króla, o ileż bardziej powinniśmy cenić zaszczyt stania się dziećmi Króla królów — nie na mocy prawa, lecz dzięki Ewangelii! „Zobaczcie, jaką miłością obdarzył nas Ojciec” (Pierwszy List Jana 3:1). Kim jesteśmy, że dano nam taką godność?

Gdy Saul uzależnił małżeństwo Dawida ze swoją córką od zabicia stu Filistynów, Dawid z radością przyjął ten warunek (Pierwsza Księga Samuela 18:26). Zanim upłynął wyznaczony czas, podwoił liczbę i zabił dwustu Filistynów (Pierwsza Księga Samuela 18:27). Nie zachowywał się tak, jakby podejrzewał, że Saul chce go skrzywdzić, choć miał ku temu wiele powodów. Postępował tak, jakby Saul naprawdę chciał go uhonorować. Było to stosowne dla dzielnego żołnierza i szczerze zakochanego człowieka, choć można sobie wyobrazić, że Mikal przysporzyło to trudności.

Dawid okazał również wielką ufność w Bożą opiekę. Wiedział, że Pan jest z nim, dlatego nie bał się polec w walce z Filistynami, mimo że zadanie narażało go na prawdziwe niebezpieczeństwo. Pokazał też, jak bardzo kocha ojczyznę, bo był gotów jej służyć nawet z narażeniem życia. Miał również właściwe rozumienie honoru: bardziej liczy się na niego zasłużyć, niż go otrzymać. Cieszył się, że zostanie zięciem króla, dopiero gdy postawiono mu tak trudny warunek, ponieważ bardziej zależało mu na tym, by być godnym tego zaszczytu, niż po prostu go zdobyć. Nie mógł cieszyć się tym wyróżnieniem, dopóki na nie nie zasłużył.

Nawet po ślubie Dawid nadal wiernie służył Izraelowi. Gdy władcy Filistynów zebrali się do kolejnej wojny, był gotów stawić im czoła i postępował roztropniej niż wszyscy pozostali słudzy Saula (Pierwsza Księga Samuela 18:30). Prawo pozwalało mężczyźnie pozostać w domu przez pierwszy rok po ślubie, zamiast iść na wojnę (Księga Powtórzonego Prawa 24:5), ale Dawid tak bardzo kochał swój kraj, że nie chciał korzystać z tego przywileju. Wielu chętnie służy społeczeństwu, gdy stara się o awans, lecz gdy osiągnie swój cel, wycofuje się. Dawid postępował inaczej. Kierowały nim szlachetniejsze pobudki.

Widać też, jak Bóg obrócił podstęp Saula na korzyść Dawida. Saul dał mu swoją córkę, zastawiając na niego pułapkę, ale to małżeństwo w pewien sposób pomogło Dawidowi. Jako zięć Saula, Dawid mógł później wydawać się mniej groźnym następcą, zwłaszcza gdy wielu synów Saula zginęło razem z nim (Pierwsza Księga Samuela 31:2). Saul miał też nadzieję, że niebezpieczne wyprawy doprowadzą do śmierci Dawida, lecz właśnie dzięki nim Dawid zyskiwał coraz większy szacunek wśród ludu. Im więcej walczył z Filistynami, tym bardziej lud go kochał i tym większe uznanie zdobywał (Pierwsza Księga Samuela 18:30). Ułatwiało mu to późniejsze objęcie tronu. W ten sposób Bóg sprawia, że nawet ludzki gniew służy Jego chwale, i posługuje się nim, by realizować swoje dobre zamiary wobec ludu.