1 Księga Machabejska 15 – znaczenie, tematy i zastosowanie

Antioch, syn króla Demetriusza, wysłał z wysp morskich do arcykapłana i etnarchy Szymona i do ludu żydowskiego

list następującej treści: Król Antioch arcykapłanowi i etnarsze, a także narodowi żydowskiemu – pozdrowienie.

Ponieważ niektórzy złoczyńcy stali się panami królestwa naszych ojców, postanowiłem objąć królestwo w swoje posiadanie i przywrócić je do poprzedniego stanu. Zebrałem więc wiele wojska i przygotowałem okręty wojenne.

Postanowiłem wylądować w swoim kraju i ukarać tych, którzy zniszczyli mój kraj i zrównali z ziemią wiele miast mojego królestwa.

Teraz więc potwierdzam ci zwolnienie od wszystkich podatków, od których zwolnili cię ci królowie, którzy byli przede mną, a także od wszystkich innych danin, od których cię zwolnili.

Pozwalam ci też bić własną monetę legalną dla twojego kraju.

Jerozolima i świątynia niech będą wolne, a przy tobie niech pozostanie wszelka broń, którą przygotowałeś, i te twierdze, które zbudowałeś i którymi władasz.

Darowuję ci wszystko, co jesteś winien królewskiemu skarbcowi i co w przyszłości będzie się należało królowi od dziś aż po wszystkie czasy.

Gdy zaś przywrócimy nasze panowanie, wtedy ciebie, twój naród i świątynię uczcimy wielkim odznaczeniem, tak że wasza chwała będzie widoczna na całym świecie.

W roku sto siedemdziesiątym czwartym Antioch wyruszył do kraju swoich przodków, a wszyscy żołnierze przeszli do niego, tak że tylko garść pozostała przy Tryfonie.

Antioch ścigał go, a on uciekał i przybył do Dory, która leży nad morzem.

Wiedział bowiem, że spadło na niego nieszczęście, bo wojska go opuściły.

Antioch rozłożył się obozem pod Dorą. Było z nim sto dwadzieścia tysięcy wojowników i osiem tysięcy konnicy.

Otoczył miasto ze wszystkich stron, a okręty nacierały z morza. W ten sposób ścisnął miasto od strony lądu i od strony morza i nikomu nie pozwolił ani wyjść z niego, ani wejść.

Numeniusz razem z towarzyszami powrócił z Rzymu, przywożąc listy do królów i do krajów. Było w nich napisane, co następuje:

Konsul rzymski Lucjusz królowi Ptolemeuszowi – pozdrowienie.

Przybyli do nas posłowie żydowscy, nasi przyjaciele i sprzymierzeńcy, wysłani przez arcykapłana Szymona i lud żydowski w tym celu, aby odnowić dawno już zawartą przyjaźń i przymierze,

a przynieśli ze sobą złotą tarczę o wadze tysiąca min.

Postanowiliśmy więc napisać do królów i do krajów, aby nie wyrządzali im nic złego, żeby nie walczyli przeciwko nim, przeciwko ich miastom ani przeciwko ich krajowi i żeby nie wspomagali tych, którzy będą z nimi prowadzili wojnę.

Wydało nam się słuszne przyjąć od nich tę tarczę.

Jeżeli więc jacyś przestępcy uciekną z ich kraju do was, wydajcie ich arcykapłanowi Szymonowi, żeby ich ukarał według swojego Prawa.

Napisał tak samo do króla Demetriusza i do Attalosa, do Ariataresa, do Arsakesa

i do wszystkich krajów: do Sampsamy, do Spartan, do Delos, do Mindos, do Sykionu, do Karii, do Samos, do Pamfilii, do Licji, do Halikarnasu, do Rodos, do Faselis, do Kos, do Side, do Arados, do Gortyny, do Knidos, do Cypru i do Cyreny.

Odpis tych listów posłał zaś arcykapłanowi Szymonowi.

Król Antioch obozował koło Dory, na przedmieściu; sprowadzał do niego coraz to nowe oddziały, budował machiny oblężnicze i tak zamknął Tryfona, że ten nie mógł ani wyjść, ani wejść.

Szymon zaś posłał mu do pomocy dwa tysiące wyborowych żołnierzy, srebra, złota i wiele broni.

On jednak nie chciał tego przyjąć, a nawet unieważnił to, co poprzednio postanowił na jego korzyść; stał się jego nieprzyjacielem.

Posłał też do niego Atenobiusza, jednego ze swoich przyjaciół, aby odbyć z nim rozmowę. Mówił on: Wy zajmujecie Jafę, Gezer i zamek jerozolimski, które są miastami należącymi do mojego królestwa.

Spustoszyliście ich ziemie, staliście się wielkim nieszczęściem dla kraju i zawładnęliście jeszcze wieloma miejscowościami w moim królestwie.

Teraz więc oddajcie miasta, które zabraliście, i podatki z tych miejscowości, które opanowaliście poza granicami Judei,

albo też wypłacicie za nie pięćset talentów srebra, a za zniszczenie, jakiego się dopuściliście, i za podatki od miast – drugie pięćset talentów. W przeciwnym razie przybędziemy i pobijemy was.

Przyjaciel królewski, Atenobiusz, przybył do Jerozolimy. Gdy zobaczył bogactwo Szymona, stół, na którym stały złote i srebrne naczynia, oraz liczną służbę, nie mógł wyjść z podziwu. Kiedy wypowiedział, jakie są królewskie żądania,

wtedy Szymon mu odpowiedział: Ani nie przywłaszczyliśmy sobie cudzego kraju, ani nie wzięliśmy obcej własności, ale dziedzictwo naszych ojców, nad którymi nasi wrogowie niesprawiedliwie przez pewien czas panowali.

Mając więc sposobność, objęliśmy w posiadanie dziedzictwo naszych ojców.

Co zaś do Jafy i Gezer, których żądasz, to one wyrządzały wiele krzywdy naszemu ludowi i krajowi. Wypłacimy za nie sto talentów.

Tamten nie powiedział mu ani słowa, tylko z gniewem powrócił do króla, przekazał mu tę odpowiedź i opowiedział o bogactwie Szymona i o wszystkim, co widział. Król więc zapłonął wielkim gniewem.

Tryfon zaś dostał się na okręt i odpłynął do Ortozji.

Wtedy król mianował Kendebajosa zastępcą wodza nadbrzeżnej krainy i oddał mu pod rozkazy piechotę i konnicę.

Rozkazał mu rozbić swój obóz na granicy Judei. Rozkazał mu także odbudować Kedron, wzmocnić jego bramy i walczyć przeciwko ludności. Król zaś ścigał Tryfona.

Kendebajos przybył do Jamnii i zaczął nękać lud: wpadał na obszar Judei, brał ludność do niewoli i mordował.

Odbudował też Kedron i umieścił tam jeźdźców oraz inne wojska, aby wypadali i przemierzali drogi Judei zgodnie z danym mu królewskim rozkazem.