1 Księga Machabejska 14 – znaczenie, tematy i zastosowanie

W roku sto siedemdziesiątym drugim król Demetriusz zebrał swoje wojska i udał się do Medii, aby zdobyć sobie pomoc na wojnę przeciwko Tryfonowi.

Gdy Arsakes, król Persji i Medii, dowiedział się, że Demetriusz wszedł na jego ziemie, posłał jednego ze swoich dowódców z poleceniem, aby pochwycił go żywego.

Ten zaś poszedł, pokonał wojsko Demetriusza, jego samego pochwycił i przyprowadził do Arsakesa, a ten wtrącił go do więzienia.

Jak długo Szymon żył, w kraju panował pokój. Starał się on dla swojego narodu o to, co dobre. Jego panowanie im się podobało, a także jego chwała – przez wszystkie dni.

Przy całej swojej chwale zdobył Jafę na port i zapewnił dostęp do wysp zamorskich,

rozszerzył granice swojego narodu i objął władzę nad krajem.

Zabrał wielką liczbę niewolników, opanował Gezer, Bet-Sur i zamek, usunął stamtąd wszelką nieczystość, a nie było nikogo, kto by mu się sprzeciwił.

Spokojnie uprawiali swoją ziemię, a ziemia wydawała plony, drzewa zaś na polu – owoce.

Starcy siedzieli na ulicach, wszyscy opowiadali o szczęściu, młodzieńcy zaś zakładali wspaniałe szaty i wojenne zbroje.

Miastom dostarczał żywności i odbudowywał je, żeby były twierdzami, do tego stopnia, że jego imię było wspominane z chwałą aż na krańcach ziemi.

Swojemu krajowi zapewnił pokój, a Izrael bardzo się cieszył i radował.

Każdy zasiadł w cieniu swojej winnicy i figowego drzewa, i nie było nikogo, kto by napełniał ich strachem.

W kraju nie pozostał żaden nieprzyjaciel, a królowie w tych czasach zostali starci.

On był podporą dla wszystkich słabych ze swojego ludu, pełen gorliwości o Prawo wypędził wszystkich bezbożnych i złych;

podniósł chwałę świątyni i pomnożył świątynne naczynia.

Gdy w Rzymie, a nawet w Sparcie, dowiedziano się, że Jonatan umarł, bardzo się zasmucono.

Gdy jednak dowiedzieli się, że na jego miejsce arcykapłanem został jego brat Szymon i że on rządzi krajem i miastami, które są w nim zbudowane,

napisali do niego na tablicach z brązu, że chcą z nim odnowić tę przyjaźń i to przymierze, które zostało zawarte z jego braćmi: Judą i Jonatanem.

Zostały one odczytane przed zgromadzeniem w Jerozolimie.

A oto odpis listu, który przysłali Spartanie: Władcy Spartan razem z miastem arcykapłanowi Szymonowi, starszyźnie, kapłanom i pozostałemu ludowi żydowskiemu, swoim braciom – pozdrowienie.

Posłowie, którzy zostali wysłani do naszego ludu, opowiedzieli nam o waszej chwale i czci. Ucieszyliśmy się więc bardzo z ich przybycia.

To zaś, co oni powiedzieli, tak zapisaliśmy w uchwałach ludu: Posłowie żydowscy, Numeniusz, syn Antiocha, i Antypater, syn Jazona, przybyli do nas, aby odnowić zawartą z nami przyjaźń.

Lud zaś postanowił, że należy przyjąć posłów uroczyście, a odpis tego, co powiedzą, umieścić w księgach przeznaczonych dla ludu, aby lud Spartiatów zachował pamięć o nich. Odpis tego sporządzono dla arcykapłana Szymona.

Potem Szymon wysłał do Rzymu Numeniusza z wielką złotą tarczą o wadze tysiąca min, aby utrwalić z nimi przymierze.

Gdy lud usłyszał o tych sprawach, powiedział: W jaki sposób odwdzięczymy się Szymonowi i jego synom?

On sam stał się mężnym człowiekiem, a także jego bracia i dom jego ojca. Wrogów wypędził spośród Izraela i zapewnił mu wolność. Spisali więc to na tablicach z brązu i umieścili na kolumnach na górze Syjon.

A oto odpis dokumentu: Dnia osiemnastego miesiąca Elul, w roku sto siedemdziesiątym drugim, w trzecim roku wielkiego arcykapłana Szymona, zwierzchnika ludu Bożego,

na wielkim zgromadzeniu kapłanów, ludu, zwierzchników narodu i starszyzny kraju podano nam do wiadomości:

W wielu walkach, które nawiedzały kraj, Szymon, syn Matatiasza, kapłan z synów Joariba, oraz jego bracia narażali się na niebezpieczeństwo i stawiali opór wrogom swojego narodu, aby jego świętości i Prawo były w poszanowaniu. W ten sposób przysporzyli swojemu narodowi wiele chwały.

Jonatan zgromadził swój naród, został arcykapłanem, aż został przyłączony do swoich przodków.

Gdy nieprzyjaciele chcieli wkroczyć do jego kraju, aby go zniszczyć i wyciągnąć ręce po jego świętości,

wtedy przeciwstawił się Szymon i walczył w obronie swojego ludu, a nawet oddał dużą część swojego majątku, aby uzbroić żołnierzy należących do wojska swojego narodu i żeby wypłacić im żołd.

Umocnił on judzkie miasta, a także Bet-Sur, które leży na granicach Judei, gdzie poprzednio była broń nieprzyjaciół. Umieścił tam załogę z żydowskich żołnierzy.

Umocnił również Jafę, która leży nad morzem, a także Gezer, które leży na granicach Azotu. Poprzednio mieszkali tam nieprzyjaciele, ale on osiedlił w nim Żydów i dał im wszystko, co było im potrzebne do zwiększenia ich dobrobytu.

Lud widział wiarę Szymona i chwałę, której chciał przysporzyć swojemu narodowi, ustanowili go więc swoim władcą i arcykapłanem w nagrodę za to wszystko, czego dokonał, za sprawiedliwość, za wiarę, której strzegł w swoim narodzie. Na wszelkie sposoby zabiegał bowiem o to, żeby wywyższyć swój lud.

Za jego życia i przez jego ręce udało się wypędzić pogan z ich kraju i tych, którzy przebywali w Mieście Dawidowym w Jerozolimie. Wybudowali oni bowiem sobie zamek, a z niego robili wypady, bezcześcili świątynię dookoła, a przez to bardzo uwłaczali jej czystości.

Osadził w nim żydowskich żołnierzy i jeszcze go wzmocnił, aby był obroną dla kraju i dla miasta. Ponadto podwyższył mury Jerozolimy.

Tak samo król Demetriusz w nagrodę za to potwierdził mu stanowisko arcykapłana,

mianował go jednym ze swoich przyjaciół i uczcił go wielkim odznaczeniem.

Dowiedział się bowiem, że Rzymianie nazywają Żydów przyjaciółmi, sprzymierzeńcami i braćmi, i że posłów Szymona przyjęli z honorami,

że Żydzi i kapłani postanowili, iż Szymon będzie ich władcą i arcykapłanem na wieki, tak długo, aż powstanie wiarygodny prorok,

że będzie ich wodzem; że on będzie się troszczył o świątynię i wyznaczał urzędników czuwających nad ich robotami publicznymi, nad krajem, wojskiem i twierdzami;

że będzie się troszczył o świętości; że wszyscy będą mu posłuszni; że jego imieniem będą oznaczane wszystkie umowy spisywane w kraju i że będzie się ubierał w purpurę i złoto.

Nikomu spośród ludu ani spośród kapłanów nie wolno odmówić znaczenia ani jednemu z tych przepisów ani przeciwstawić się jego zarządzeniom. Bez jego pozwolenia nie wolno zwoływać zgromadzenia w obrębie kraju, ubierać się w purpurę ani używać złotej sprzączki.

Każdy, kto uczyni coś przeciwko temu rozporządzeniu lub odmówi znaczenia któremuś z tych przepisów, zasłuży na karę.

Cały lud uznał za słuszne pozwolić Szymonowi postępować zgodnie z tym, co zostało wyżej powiedziane.

Szymon zaś zgodził się i wyraził swoją gotowość pełnienia czynności arcykapłana, wodza i etnarchy Żydów i kapłanów oraz stania na czele wszystkich.

Postanowiono też, że ten dokument będzie wyryty na tablicach z brązu i będzie umieszczony na świątynnym murze w widocznym miejscu.

Odpis zaś tych uchwał polecili złożyć w skarbcu, aby Szymon i jego synowie mieli go pod ręką.