1 Księga Królewska 3:16 – znaczenie i zastosowanie

Oto przykład mądrości Salomona, który ma pokazać, że dar otrzymany od Boga naprawdę przynosił owoce. Dowodem nie są sprawy państwowe ani tajne narady, choć i w nich z pewnością wykazywał się wielką mądrością. Dowodem jest wysłuchanie i rozstrzygnięcie sporu między dwiema osobami. Królowie nie powinni uważać takich spraw za zbyt błahe, nawet jeśli zwykle zajmują się nimi sędziowie.

Sprawę przedstawiły nie prawnicy, lecz same kobiety. Dzięki temu Salomon, bystry w sądzeniu, mógł łatwiej dostrzec prawdę w ich własnych słowach. Obie były nierządnicami i mieszkały w tym samym domu. Niektórzy sądzą, że ich dzieci zostały poczęte w grzechu, ponieważ nie wspomina się o mężach. Możliwe, że sprawę rozpatrywano już wcześniej w niższych sądach, ale nie udało się jej rozstrzygnąć. Dzięki temu mądrość Salomona miała wyraźniej się ujawnić, gdy w końcu wydał wyrok.

Każda z kobiet urodziła syna, a porody dzieliły zaledwie trzy dni (1 Księga Królewska 3:17, 1 Księga Królewska 3:18). Były tak ubogie, że nie miały służącej ani opiekunki do dzieci. Były też tak pogardzane z powodu swojego zajęcia, że nie towarzyszył im żaden przyjaciel ani krewny. Jednej nocy kobieta przygniotła swoje dziecko, a gdy zmarło, potajemnie zamieniła je na żywe dziecko drugiej kobiety (1 Księga Królewska 3:19, 1 Księga Królewska 3:20). Druga szybko zauważyła podstęp i zwróciła się do króla o sprawiedliwy wyrok (1 Księga Królewska 3:21).

Ta historia pokazuje, jak wiele troski przysparzają małe dzieci i jak niepewne jest ich życie. Niemowlęctwo przypomina przechodzenie przez dolinę cienia śmierci, a płomień życia, ledwie rozpalony, łatwo może zgasnąć. To Boże miłosierdzie sprawia, że tak niewiele dzieci umiera w niebezpieczeństwach pierwszych lat życia. Historia pokazuje też, że w tamtych czasach dzieci poczęte w grzechu często traktowano lepiej niż dzisiaj. Te kobiety kochały swoje dzieci i troszczyły się o nie; nie chciały ich stracić. Tymczasem dziś takie dzieci bywają porzucane, oddawane innym albo zabijane. Zapowiedziano to w słowach Pisma, że w dniach ostatecznych ludziom zabraknie naturalnej miłości (2 List do Tymoteusza 3:1, 2 List do Tymoteusza 3:3).

Trudność polegała na tym, by ustalić, która z kobiet jest matką żywego dziecka przyniesionego przed sąd i które dziecko do kogo należy. Obie stanowczo rościły sobie do niego prawo i obie były głęboko poruszone. Każda mówiła w istocie: „To moje”, a druga odpowiadała: „Nie, to moje”. Żadna nie chciała martwego dziecka, choć pochowanie go byłoby mniej kosztowne niż opieka nad żywym. Obie pragnęły żywego dziecka, bo żywe dziecko jest radością i nadzieją rodzica. Martwe dziecko może jednak pozostać źródłem bólu dla pogrążonego w żałobie rodzica, jak mówi Jeremiasz (Księga Jeremiasza 31:17).

Trudność polegała na tym, że żadna ze stron nie miała wyraźnych dowodów. Sąsiedzi, choć niektórzy mogli być obecni przy narodzinach i obrzezaniu dzieci, nie przyglądali się im na tyle uważnie, by móc je odróżnić. Torturowanie kobiet, by wymusić przyznanie się, byłoby okrutne, a zwyciężyłaby wówczas ta o mocniejszych nerwach, nie ta, której sprawa była słuszna. Wymuszone zeznania nie są wiarygodne. Sędziowie i ławnicy potrzebują mądrości, by odkrywać prawdę, gdy jest tak ukryta.

Salomon uważnie wysłuchał obu stron, a następnie podsumował sprawę (1 Księga Królewska 3:23). Wszyscy obecni na sali sądowej czekali, by zobaczyć, jak jego mądrość pozwoli odkryć prawdę. Nikt nie wiedział, co powie dalej. Ktoś inny mógłby próbować rozstrzygnąć sprawę przez losowanie. Salomon kazał jednak przynieść miecz i polecił rozciąć żywe dziecko na dwoje, by podzielić je między kobiety.

Początkowo mogło to brzmieć jak nierozsądna odpowiedź i brutalny sposób na poradzenie sobie ze sprawą, której nie potrafił rozstrzygnąć. Znawcy prawa zapewne pomyśleli: „Czy to ma być mądrość Salomona?”. Nie rozumieli jeszcze, co zamierzał. Serca królów, zwłaszcza takich królów, niełatwo przeniknąć (Księga Przysłów 25:3). Istniało prawo dotyczące podziału zwierzęcia w określonej sytuacji (Księga Wyjścia 21:35), ale nie miało ono tu zastosowania. Rozkaz Salomona okazał się jednak doskonałym sposobem na ujawnienie prawdy.

Niektórzy sądzą, że Salomon już wcześniej poznał prawdę po twarzach kobiet i sposobie, w jaki mówiły. Dzięki tej próbie dał jednak wszystkim jasny dowód i uciszył fałszywą pretendentkę. Nie mógł sprawdzić, która z kobiet bardziej kocha dziecko, więc sprawdził, która wolałaby je stracić, niż patrzeć, jak umiera. Obie twierdziły, że są matką, ale ich prawdziwe uczucia miały się ujawnić, gdy dziecko znajdzie się w niebezpieczeństwie.

Kobieta, która wiedziała, że dziecko nie jest jej, lecz z dumy nadal upierała się przy swoim, zgodziła się na jego podział. Straciła już własne dziecko i nie zależało jej na tym, co stanie się z drugim, byle tylko nie dostała go prawdziwa matka. Powiedziała więc: „Niech nie będzie ani moje, ani twoje. Podzielcie je”. Pokazała tym samym, że wie, iż jej roszczenie jest fałszywe, i obawia się, że Salomon to ujawni. Nie rozumiała jednak, że właśnie sama się zdradza. Gdyby była prawdziwą matką, nigdy tak szybko nie zgodziłaby się na tak okrutny plan.

Kobieta, która wiedziała, że dziecko jest jej, wolała je stracić, niż patrzeć, jak zostaje zabite. Zawołała: „Proszę, mój panie, oddaj jej żywe dziecko” (1 Księga Królewska 3:26). Innymi słowy: „Wolę, żeby należało do niej, niż żeby umarło”. Jej miłość do dziecka dowiodła, że nie była nieuważną matką, która przygniotła własne niemowlę. To ona była prawdziwą matką żywego dziecka i współczuła synowi, którego urodziła. Salomon oznajmił wtedy, że sprawa jest jasna. Nie potrzeba było już żadnych świadków. „Oddajcie jej żywe dziecko” — powiedział, bo wszyscy mogli zobaczyć, że prawdziwa miłość tej kobiety dowodzi, iż jest matką.

Rodzice powinni okazywać miłość dzieciom, troszcząc się o nie, a zwłaszcza o ich dusze, i z pośpiechem ratując je niczym głownie wyrwane z ognia. Ci, którzy wiernie wypełniają swoje obowiązki wobec dzieci, mają największe szanse zaznać radości z ich posiadania. Szatan również rości sobie prawo do ludzkiego serca, lecz jego roszczenie jest fałszywe. Byłby gotów podzielić je z Bogiem, podczas gdy prawdziwy władca serca chce mieć je całe albo wcale.

Dzięki temu i innym przykładom mądrości Salomon zyskał wielki szacunek wśród swojego ludu, co znacznie ułatwiało mu rządy. Ludzie bali się króla (1 Księga Królewska 3:28). Darzyli go wielkim poważaniem i nie śmieli mu się sprzeciwić. Uważali, by nie postępować źle, bo wiedzieli, że jeśli sprawa trafi przed króla, ten odkryje prawdę. Dostrzegali, że jest w nim mądrość pochodząca od Boga, którą Bóg obiecał mu dać. Dzięki niej jego oblicze jaśniało (Księga Koheleta 8:1). Mądrość dodawała mu siły (Księga Koheleta 7:19) i była dla niego lepsza niż oręż wojenny (Księga Koheleta 9:18). Dzięki niej budził zarówno bojaźń, jak i miłość.