1 Księga Królewska 21:17 – znaczenie i zastosowanie

W tych wersetach najpierw poznajemy bardzo zły charakter Achaba, co pomaga zrozumieć, dlaczego Bóg ogłosił przeciwko niemu tak surowy wyrok (Pierwsza Księga Królewska 21:25–26). Bóg nie karał go tak surowo wyłącznie za sprawę Nabota, choć grzech Achaba w tej sprawie bardzo przypominał grzech Dawida związany z Uriaszem. Achab od dawna dopuszczał się wielu grzechów, zwłaszcza bałwochwalstwa. Dawid natomiast, poza tamtym strasznym występkiem, na ogół postępował właściwie.

Achab wyróżniał się tym, że z upodobaniem i gorliwością czynił zło. „Sprzedał się”, by postępować niegodziwie, czyli dobrowolnie stał się niewolnikiem własnych pragnień. Wybrał grzech, służył mu i chętnie przyjąłby jego zapłatę, którą jest śmierć (List do Rzymian 6:23). Paweł pisał, że został „sprzedany grzechowi” (List do Rzymian 7:14), jak ktoś uwięziony wbrew własnej woli. Achab natomiast uczynił to z własnego wyboru. Izebel, jego żona, podsycała w nim skłonność do czynienia zła, ale nie stanowiło to usprawiedliwienia. Zepsute serce i gotowość do działania zwiększały jego winę. Jego grzechów było wiele, lecz szczególnie obraźliwe dla Boga było oddawanie czci bożkom. Achab naśladował bałwochwalstwo Kananejczyków. Izrael znalazł się w opłakanym stanie, skoro rządził nim taki człowiek.

Następnie widzimy, jakie orędzie Eliasz miał przekazać, gdy Achab poszedł objąć w posiadanie winnicę Nabota (Pierwsza Księga Królewska 21:17–19). Do tej chwili Bóg milczał. Nie powstrzymał listów Izebel ani starszych z Jizreel, lecz teraz Achab musiał stanąć twarzą w twarz ze swoim grzechem, jasno mu przedstawionym. Posłany został Eliasz, wielki prorok, a nie mniej znaczący posłaniec, jak wcześniej, gdy Bóg przekazał Achabowi słowa łaski (Pierwsza Księga Królewska 20:13). Teraz ojciec proroków przybył, by oskarżyć go o morderstwo i ogłosić wyrok.

Miejsce i chwila przekazania orędzia miały ogromne znaczenie. Eliasz spotkał Achaba w winnicy Nabota, akurat wtedy, gdy Achab obejmował ją w posiadanie. Właśnie tam i właśnie wtedy ogłoszono mu wyrok. Biorąc tę ziemię, Achab okazał aprobatę dla wszystkiego, co się wydarzyło, i stał się winny także po fakcie, jak ktoś, kto dołącza do przestępstwa już po jego popełnieniu. Został przyłapany w samym środku złego czynu, więc nagana musiała dotknąć go jeszcze mocniej. Czego mógł się spodziewać po winnicy nabytej krwią (Księga Habakuka 2:12), skoro przyczynił się do śmierci jej właściciela (Księga Hioba 31:39)? Właśnie wtedy, gdy cieszył się niegodziwie zdobytym łupem i planował zamienić winnicę w ogród kwiatowy, miał dosięgnąć go gniew Boga (Księga Hioba 20:14; Księga Hioba 20:20; Księga Hioba 20:23).

Widzimy też, co zaszło między Achabem a prorokiem. Zamiast się przed nim ukorzyć, jak powinien był postąpić (Druga Księga Kronik 36:12), Achab wybuchnął gniewem. Zapytał: „Czy mnie odnalazłeś, mój wrogu?” (Pierwsza Księga Królewska 21:20). Te słowa pokazują, że nienawidził Eliasza. Gdy spotkali się poprzednim razem, rozstali się w przyjaźni (Pierwsza Księga Królewska 18:46), ponieważ Achab popierał wtedy odnowę. Teraz jednak zawrócił i stał się jeszcze gorszy niż wcześniej. Sumienie podpowiadało mu, że uczynił sobie wrogiem Boga, więc nie mógł oczekiwać, że Eliasz będzie jego przyjacielem. To smutne, gdy człowiek uznaje słowo Boga za swojego wroga. Jeszcze bardziej beznadziejna jest sytuacja, w której sług Bożych nazywa się wrogami tylko dlatego, że mówią prawdę (List do Galatów 4:16).

Achab bał się też Eliasza. Pytanie „Czy mnie odnalazłeś?” wskazuje, że próbował go unikać, a teraz sam jego widok napełnił go przerażeniem. Obecność Eliasza działała na Achaba jak napis na ścianie, który przeraził Belsazara, i przynosiła mu strach oraz wstyd. Był roztrzęsiony jak przestępca, gdy przychodzi po niego urzędnik, by go aresztować. Ludzie sami sprowadzają na siebie taki lęk, gdy zaczynają się bać Boga i Jego słowa.

Eliasz ogłosił następnie Boży wyrok: „Odnalazłem cię, bo sprzedałeś się, by czynić zło” (Pierwsza Księga Królewska 21:20). Ci, którzy oddają się grzechowi, prędzej czy później zostaną zdemaskowani, a wtedy ogarnie ich wielka groza. Achab staje teraz przed sądem, tak jak wcześniej Nabot, i drży bardziej niż Nabot. Eliasz najpierw jasno przedstawia zarzut: „Czy zabiłeś, a teraz jeszcze obejmujesz winnicę w posiadanie?” (Pierwsza Księga Królewska 21:19). Achab nie może się wybronić, mówiąc, że Nabota zabiło prawo, ponieważ wypaczona sprawiedliwość jest najgorszą niesprawiedliwością. Nie może też twierdzić, że nic o tym nie wiedział, bo wszystko zrobiono, by mu dogodzić, a on sam okazał aprobatę. Biorąc ziemię, wziął na siebie także winę. Ziemia została mu przekazana wraz z jej ciężarem.

Eliasz ogłasza mu następnie wyrok. W imieniu Boga zapowiada zagładę i kres domu Achaba. Jego dynastia spotka los domu jego niegodziwych poprzedników, Jeroboama i Baszy (Pierwsza Księga Królewska 21:21–22). Tych, którzy umrą w mieście, pożrą psy, a tych, którzy umrą na polu, rozdziobią ptaki (Pierwsza Księga Królewska 21:24). Tak samo wcześniej zapowiedziano los domu Jeroboama (Pierwsza Księga Królewska 14:11) i Baszy (Pierwsza Księga Królewska 16:4). Szczególnie Izebel miały pożreć psy (Pierwsza Księga Królewska 21:23), co później się spełniło (Druga Księga Królewska 9:36). Co do samego Achaba, psy miały zlizać jego krew w tym samym miejscu, w którym zlizały krew Nabota (Pierwsza Księga Królewska 21:19). Jego królewska krew, tak dumna i gorąca, miała wkrótce stać się pokarmem dla psów. To proroctwo spełniło się (Pierwsza Księga Królewska 22:38). Wszystko to zapowiada gwałtowną śmierć, haniebny koniec i pośmiertną hańbę. Kara w tym miejscu dotyczy przede wszystkim ciała, ale może wskazywać także na cierpienie duszy po śmierci.

Na koniec Achab ukorzył się wobec tego wyroku, po czym usłyszał łagodniejsze orędzie. W pewnym sensie okazał skruchę.

Orędzie Eliasza, przekazane w imieniu Boga, na chwilę przeraziło Achaba. Rozdarł szaty i przywdział wór pokutny (Pierwsza Księga Królewska 21:27). Nadal był dumnym i upartym grzesznikiem, ale na pewien czas został upokorzony. Bóg potrafi sprawić, że zadrży nawet najbardziej nieustraszone serce i ukorzy się najbardziej dumna osoba. Jego słowo jest żywe i skuteczne, a gdy zechce, działa jak ogień i młot (Księga Jeremiasza 23:29). Przeraziło także Feliksa.

Achab przyjął zewnętrzne oznaki skruchy, jak ktoś, kto wydaje się żałować grzechu, ale jego serce pozostało niezmienione. Później nadal nienawidził wiernego proroka (Pierwsza Księga Królewska 22:8). Nie powinno dziwić, że czasem pojawiają się pozory i słowa skruchy, choć brak jej prawdziwego źródła. Bóg powiedział Eliaszowi: „Czy widzisz, jak Achab się ukorzył?”. Była to tylko zewnętrzna przemiana. Szaty zostały rozdarte, lecz serce nie. Hipokryta może posunąć się bardzo daleko w zewnętrznych praktykach religijnych, a mimo to nie dotrzeć do tego, co najważniejsze.

Achab uzyskał odsunięcie wyroku, które można nazwać pewnego rodzaju odpuszczeniem. Jego skrucha była tylko zewnętrzna: żałował kary, a nie grzechu. Nie porzucił bożków ani nie zwrócił winnicy dziedzicom Nabota, a jednak oddał Bogu pewną cześć. Bóg to zauważył i powiedział Eliaszowi, by również zwrócił na to uwagę: „Czy widzisz, jak Achab się ukorzył?”. Dlatego zapowiedziana zagłada jego domu została odłożona do czasu panowania jego syna. Wyrok nie został cofnięty, lecz jego wykonanie odroczono.

Pokazuje to wielką dobroć Boga i Jego gotowość do okazywania miłosierdzia. W tym przypadku miłosierdzie góruje nad sądem. Łaskę okazano temu niegodziwemu człowiekowi, aby objawić Bożą dobroć, nawet jeśli ludzie mogliby błędnie uznać, że Bóg narusza swoją świętość, prawdomówność lub sprawiedliwość. Nie narusza jednak żadnej z tych cech. Uczy nas to także dostrzegać dobro w ludziach, którzy nie są tak dobrzy, jak powinni, i doceniać je w takim zakresie, w jakim rzeczywiście się pojawia. Pomaga też zrozumieć, dlaczego niegodziwi czasem przez długi czas dobrze prosperują: Bóg daje im doczesną nagrodę za ich zewnętrzne uczynki. Jest to również zachętą dla wszystkich, którzy naprawdę żałują za grzechy i szczerze wierzą w świętą Ewangelię. Skoro człowiek okazujący tylko powierzchowną skruchę odszedł z odroczonym wyrokiem, to tym bardziej szczery pokutujący odchodzi usprawiedliwiony, czyli uznany za sprawiedliwego przed Bogiem.