1 List Jana 3:20 – znaczenie i zastosowanie

Apostoł wcześniej zasugerował, że także wśród wierzących może istnieć prawdziwa ufność serca wobec Boga. Teraz umacnia autorytet sumienia. Jeśli oskarża nas nasze serce, Bóg jest większy niż nasze serce i wie wszystko (Pierwszy List Jana 3:20). „Nasze serce” oznacza tu zdolność do badania własnych myśli, charakteru i postępowania, a następnie oceniania swojej sytuacji przed Bogiem. Innymi słowy, chodzi o sumienie, czyli moralną świadomość samego siebie.

Sumienie może być świadkiem, sędzią, a nawet wykonawcą wyroku. Oskarża albo uniewinnia, potępia albo oczyszcza z zarzutów, a tę rolę powierzył mu sam Bóg. Duch człowieka, obdarzony tą zdolnością, jest lampą Pana, która przenika najgłębsze zakamarki ludzkiego wnętrza (Księga Przysłów 20:27). Sumienie jest wyznaczonym przez Boga przedstawicielem w duszy: przemawia w Jego imieniu i wykonuje powierzone mu zadanie. Dobre sumienie daje odpowiedź Bogu (Pierwszy List Piotra 3:21).

Bóg jest najwyższym Sędzią tego sądu. Jeśli nasze serce nas potępia, Bóg jest większy od naszego serca, potężniejszy i wyższy w sądzie. Wyrok sumienia wskazuje więc na wyrok samego Boga. Jeśli sumienie nas potępia, potępia nas również Bóg, bo jest świadkiem, który wie więcej niż nasze własne sumienie. Wie o nas więcej złego, niż sami wiemy, a Jego wyrok będzie trwał i zostanie w pełni wykonany.

Do tej samej myśli nawiązuje inny apostoł, gdy mówi, że niczego sobie nie uświadamia — w sprawie, za którą krytykowali go niektórzy (Pierwszy List do Koryntian 4:4). Paweł wyrażał to tak: „Nie dostrzegam w swojej pracy żadnego podstępu ani niewierności. To jednak nie rozstrzyga sprawy. Moje sumienie nie jest najwyższą instancją. Ostatecznie osądzi mnie Bóg, a Jego wyrok rozstrzygnie tę sprawę”. Sumienie ma więc ogromne znaczenie, ale nie jest najwyższym sędzią.

Z drugiej strony, jeśli sumienie nas nie potępia, Bóg również nas nie potępia. „Umiłowani, jeśli nasze serce nas nie potępia, mamy ufność przed Bogiem” (Pierwszy List Jana 3:21). Możemy wtedy ufać, że Bóg już teraz nas przyjmuje i uniewinni nas w wielkim dniu sądu. Osoba beztroska mogłaby powiedzieć: „Skoro sumienie mnie nie oskarża, Bóg musi być ze mnie zadowolony”. Wrażliwy wierzący może jednak obawiać się czegoś przeciwnego: „Jeśli oskarża mnie sumienie, czy to znaczy, że Bóg na pewno mnie potępi?”.

Ten werset nie mówi o błędach sumienia zaślepionego lub niedostatecznie pouczonego. Niewiedza, błędy, uprzedzenia, stronniczość i samooszukiwanie się mogą zniekształcać jego wyrok. Takie wady wynikają z działania umysłu, woli, uczuć i pragnień, a nawet z problemów ciała lub wyobraźni, nie zaś z samego sumienia. Właściwie rozumiane sumienie jest świadomością samego siebie. Gdy działa zgodnie z Bożym zamysłem, to, co uznaje za wiążące na ziemi, jest wiążące także w niebie. Dlatego należy go słuchać, ale trzeba je też dobrze kształtować i uważnie za nim podążać.

Widać tu również, jak wielkim przywilejem jest posiadanie dobrego sumienia wobec Boga. Tacy ludzie mają swoje miejsce przed niebiańskim sądem, a ich prośby zostają tam wysłuchane: otrzymujemy od Boga to, o co prosimy (Pierwszy List Jana 3:22). Obietnica ta zakłada, że nie proszą o nic, co uwłaczałoby czci Boga lub szkodziło ich duchowemu dobru. W takim przypadku mogą oczekiwać, że otrzymają to, o co proszą.

Takie oczekiwanie odpowiada ich charakterowi i sposobowi życia, ponieważ przestrzegają przykazań Boga i czynią to, co Mu się podoba (Pierwszy List Jana 3:22). Ludzie posłuszni są gotowi przyjąć błogosławieństwo i mogą liczyć na to, że ich prośby zostaną wysłuchane. Ci, którzy postępują w sposób niemiły Bogu, nie powinni oczekiwać, że Bóg przychylnie odpowie na ich modlitwy, bo nie wysłuchuje modlitw tych, którzy hołdują grzechowi (Księga Psalmów 66:18; Księga Przysłów 28:9).