1 List do Koryntian 4:15 – znaczenie i zastosowanie

Paweł zestawia tu dwa rodzaje obecności, które łatwo pomylić. „Choćbyście mieli bowiem dziesiątki tysięcy wychowawców w Chrystusie, nie macie wielu ojców”. Wychowawców może być bardzo wielu, bo prowadzą, poprawiają i uczą, lecz ojciec to ktoś, kto przekazał życie. Apostoł przypomina, że właśnie tak wszedł w historię tej wspólnoty: „przez Ewangelię zrodziłem was w Chrystusie Jezusie”. W tym zdaniu słychać czułość, która nie opiera się na władzy ani na tytule. Ojcostwo Pawła nie wynika z zasług ani z pozycji wśród apostołów, lecz z tego, że Ewangelia dotarła do konkretnych ludzi w Koryncie i zaczęła w nich działać. Dlatego czasownik „zrodziłem” brzmi tak osobiście. Apostoł nie mówi tu o nauce, którą wygłosił, lecz o narodzinach, przy których był obecny. Ta perspektywa pokazuje, że troska o drugiego człowieka zaczyna się od czegoś więcej niż poprawianie błędów. Paweł napomina koryntian jako ten, kto najpierw dał im życie w Chrystusie, i właśnie dlatego jego słowa zachowują ciepło nawet wtedy, gdy są stanowcze.

Paweł przeciwstawia tu licznych wychowawców jednemu ojcu, ale nie po to, by pomniejszyć wartość nauczania. Wspólnota może otrzymywać wskazówki od wielu osób; jego szczególna więź z Koryntianami wynika z tego, że przez głoszenie Ewangelii stali się wierzącymi w Chrystusie. Źródłem nowego życia jest Chrystus, a Paweł opisuje siebie jako tego, przez którego dotarła do nich Ewangelia. Obraz ojcostwa nadaje jego napomnieniu osobisty ton. W poprzednim wersecie Paweł mówi, że pisze jako do swoich najdroższych dzieci, nie po to, by ich zawstydzić. W następnym prosi, by go naśladowali. Nie chodzi więc o roszczenie do bezkrytycznego posłuszeństwa, lecz o odpowiedzialną więź: jego nauczanie ma kształtować wspólnotę zgodnie z życiem w Chrystusie. W całym rozdziale apostoł odrzuca prestiż i przypomina, że słudzy Chrystusa mają być wierni. Taka perspektywa porządkuje jego autorytet: nie opiera się on na rywalizacji ani tytułach, lecz na służbie Ewangelii i trosce o ludzi, których ona zgromadziła. Ojcostwo Pawła jest zatem obrazem relacji zakorzenionej w Ewangelii, nie powodem do chlubienia się człowiekiem zamiast Chrystusem.

Paweł pisze do wspólnoty, którą sam założył w Koryncie, i ta różnica ma tu konkretną wagę. Wychowawców w wierze może być bardzo wielu, bo każdy, kto pomaga zrozumieć zasady i pilnować codziennego postępowania, pełni ważną rolę. Ojców jest jednak mniej, a Apostoł mówi o sobie właśnie w tej roli: przez Ewangelię zrodził koryntian w Chrystusie Jezusie. W tym obrazie widać, czym ojcostwo różni się od wychowania. Wychowawca koryguje, wymaga i prowadzi, ale nie przekazuje życia. Ojciec odpowiada za kogoś, kogo sam przyprowadził do istnienia, więc jego troska wynika z więzi, a nie wyłącznie z pełnionej funkcji. Paweł nie opiera tej relacji na własnych zasługach. Wskazuje na Ewangelię jako źródło narodzenia. Zdanie chroni też przed pomieszaniem ról. Wielu może uczyć wiary, lecz nie każdy staje się w niej ojcem. Dlatego w 1 Liście do Koryntian 4:16 Apostoł prosi o naśladowanie, a nie tylko o przestrzeganie pouczeń. W tym sensie Ewangelia jest czymś więcej niż nauką, bo daje początek życia w Chrystusie.

W 1 Liście do Koryntian 4:15 Paweł odróżnia wielu wychowawców od ojca, który przez Ewangelię zrodził wspólnotę w Chrystusie. Nie umniejsza tym pracy nauczycieli. Podkreśla więź, która nie opiera się jedynie na przekazywaniu wiedzy, lecz wyrasta ze wspólnego życia w Chrystusie. Ewangelia nie jest tu prywatnym osiągnięciem Pawła: to przez nią wspólnota otrzymała nowe życie. Słowo „ojciec” brzmi w tym fragmencie szczególnie czule, bo tuż wcześniej Paweł nazywa Koryntian swoimi najdroższymi dziećmi i mówi, że napomina ich, a nie zawstydza. Jego troska nie jest jednak miękka w znaczeniu obojętności. Wzywa ich, by naśladowali jego drogę, wierną Chrystusowi także pośród głodu, trudów i zniewag opisanych w tym samym rozdziale. Można widzieć w tym obraz wiary przekazywanej jak życie, które zakorzenia się we wspólnocie i dojrzewa dzięki obecności drugiego człowieka. Duchowe przewodnictwo nie zastępuje Chrystusa ani Ewangelii; jego prawdziwą miarą jest wierność im. Paweł nie wskazuje na własną wielkość, lecz na więź zrodzoną przez Ewangelię i skierowaną ku Chrystusowi.