Księga Przysłów 2:10 – znaczenie i zastosowanie

W tych wersetach ukazane są trzy sprawy: wielka korzyść, jaką przynosi prawdziwa mądrość, właściwy sposób korzystania z mądrości, którą daje Bóg, oraz cechy pozwalające rozpoznać, czy naprawdę ją posiadamy. Prawdziwa mądrość chroni przed ścieżkami grzechu, które prowadzą do zguby. Taka ochrona jest większym dobrem niż otrzymanie dzięki mądrości całego bogactwa świata.

Mądrość, którą daje Bóg, powinna kierować naszym życiem, prowadząc nas drogą cnoty, i pomagać nam bronić się przed każdym rodzajem pokusy. Tak jak drzewo poznaje się po owocach, prawdziwa mądrość objawia się w trosce o unikanie złego towarzystwa i złych praktyk. Jeśli naprawdę jesteśmy mądrzy, będzie to widać w naszym życiu.

Mądrość chroni przed złem, a tym samym przed kłopotami, które niesie grzech. Ogólnie rzecz biorąc, gdy mądrość w pełni kieruje człowiekiem, zapewnia mu bezpieczeństwo (Księga Przysłów 2:10–11). Dzieje się tak wtedy, gdy mądrość panuje w sercu, a nie tylko napełnia umysł myślami. Dzieje się tak również wtedy, gdy człowiek naprawdę rozkoszuje się mądrością i poznanie staje się miłe jego duszy. Wówczas wymagania pobożnego życia, choć czasem są trudne dla ciała, pozostają słodkie dla duszy.

Gdy mądrość zajmuje w nas takie miejsce, roztropność będzie nas chronić i strzec. Bóg strzeże drogi swoich świętych (Księga Przysłów 2:8), dając im rozsądek, dzięki któremu mogą unikać niebezpieczeństw i bronić się przed złym. Żywa zasada łaski w sercu stanowi silną ochronę przed wewnętrznym zepsuciem i zewnętrzną pokusą (Księga Koheleta 9:16; Księga Koheleta 9:18).

Mówiąc konkretniej, mądrość chroni nas przed ludźmi, którzy prowadzą innych do grzechu. Najpierw wybawia od złego człowieka (Księga Przysłów 2:12). To błogosławione ocalenie, jakby wyrwano kogoś z paszczy śmierci. Tacy ludzie wypaczają prawdę o religii i próbują odwieść od niej młode umysły, kierując je ku występkom. Nie działają w pojedynkę, lecz należą do grupy, która wspólnie występuje przeciw prawdzie Bożej.

Przeciwstawiają się temu, co dobre. Mówią przewrotnie i wypowiadają wszystko, co może przedstawić religię w złym świetle, aby okazać własną nienawiść i odwieść innych od wiary. Są rzecznikami szatana. Porzucają też ścieżki prawości, których kiedyś ich uczono, i kroczą drogami ciemności (Księga Przysłów 2:13). Grzech jest ciemny, niebezpieczny i nieszczęśliwy. Jakże nierozsądne jest porzucenie jasnych i przyjemnych ścieżek prawego życia na rzecz tych dróg.

Tacy ludzie znajdują upodobanie w grzechu, zarówno gdy sami go popełniają, jak i wtedy, gdy czynią to inni (Księga Przysłów 2:14). Wyrządzanie zła jest dla nich rozrywką. Cieszą się, gdy widzą powodzenie niegodziwych planów albo gdy osoby mające nadzieję na dobre życie zostają wciągnięte w grzech i utwierdzają się w nim. Radują się, gdy królestwo diabła zdaje się rozszerzać (zob. List do Rzymian 1:32). Trwają też w swoim grzechu. Ich drogi są kręte, pełne wykrętów i usprawiedliwień, które mają zagłuszyć wyrzuty sumienia i zignorować ostrzeżenia Słowa Bożego (Księga Przysłów 2:15). Każdy, kto postępuje mądrze, powinien unikać ich towarzystwa.

Mądrość chroni nas również przed kobietami prowadzącymi rozwiązłe życie. Pierwszy rodzaj zła prowadzi do grzechów umysłu, ten zaś do cielesnych pożądliwości, które kalają ciało, przeznaczone na żywą świątynię, i walczą przeciwko duszy. Cudzołożna kobieta zostaje nazwana obcą, ponieważ człowiek mądry i dobry nie powinien mieć z nią nic wspólnego. Każdy Izraelita powinien jej unikać jak cudzoziemki, obcej ludowi Bożemu.

Wybawienie od jej pokus jest wielkim miłosierdziem, zwłaszcza że jest tak zwodnicza. Zwodzi mężczyznę, którego kusi. Mówi słodko i udaje wielkie przywiązanie, lecz jej słowa są jedynie pochlebstwem. Nie troszczy się naprawdę o jego dobro, tak jak Dalila nie troszczyła się o dobro Samsona. Chce jedynie zaspokoić własne pożądliwości i zabrać mu wszystko, co może.

Jest też niewierna wobec męża, łamiąc święty obowiązek, który ma wobec niego. Był on przewodnikiem jej młodości, mężczyzną, za którym postanowiła pójść, wstępując w małżeństwo. Obiecała mu wierność i wyrzeczenie się wszystkich innych. Porzuciła go, więc nikt nie powinien sądzić, że będzie wierna komukolwiek innemu. Kto ją przyjmuje, staje się współuczestnikiem jej niewierności.

Po trzecie, jest niewierna samemu Bogu. Zapomina o przymierzu ze swoim Bogiem, czyli o przymierzu małżeńskim (Księga Przysłów 2:17). Bóg jest nie tylko świadkiem tego przymierza, lecz także jego stroną, ponieważ to On ustanowił małżeństwo. Dlatego mąż i żona przyrzekają przed Nim, że będą sobie wierni. Grzesząc, kobieta krzywdzi nie tylko męża, ale także Boga. Bóg osądzi rozpustników i cudzołożników, ponieważ lekceważą przysięgę i łamią przymierze (Księga Ezechiela 17:18; Księga Malachiasza 2:14).

Po drugie, warto rozważyć, jak wielkie niebezpieczeństwo grozi tym, którzy wiążą się z taką kobietą (Księga Przysłów 2:18–19). Niech cierpienie innych będzie dla nas ostrzeżeniem. Musimy wystrzegać się grzechu nierządu. Po pierwsze, zguba tych, którzy go popełniają, jest pewna i nie da się jej uniknąć, jeśli nie okażą skruchy. Grzech ten prowadzi wprost do śmierci duszy. Zabija dobre pragnienia i dobre nawyki w sercu, naraża człowieka na gniew Boga, Jego przekleństwo i miecz Jego sprawiedliwości. Ci, którzy żyją zakazanymi przyjemnościami, są martwi, choć żyją.

Niech mądrość chroni każdego człowieka przed złą kobietą, a także przed jej domem, bo ten dom prowadzi ku śmierci. Leży na drodze wiodącej prosto do śmierci wiecznej. Jej ścieżki prowadzą do Refaim, czyli do zmarłych, jak odczytują to niektórzy. Chodzi o olbrzymów, grzeszników dawnego świata, którzy żyli w zbytku i rozwiązłości, a potem zginęli przedwcześnie, gdy potop zmył fundament, na którym opierali swoje życie. Nasz Pan Jezus ostrzega przed grzesznymi przyjemnościami, przypominając o wiecznych karach, gdzie robak nie umiera, a ogień nie gaśnie (Ewangelia Mateusza 5:28; Ewangelia Mateusza 5:29).

Po drugie, pokuta i powrót do właściwej drogi są niezwykle trudne i niepewne. Niewielu, jeśli w ogóle ktokolwiek, kto się do niej zbliży, powraca. Bardzo rzadko ktoś uwikłany w tę pułapkę diabła zdoła się z niej uwolnić, ponieważ grzech ten zatwardza serce i zaślepia umysł. Gdy człowiek traci oparcie w ścieżkach życia, nie wie już, jak do nich powrócić. Staje się skrajnie nierozsądny i zniewolony haniebnymi pragnieniami.

Wielu uczonych komentatorów uważa, że ostrzeżenie przed obcą kobietą należy rozumieć także duchowo, jako przestrogę przed bałwochwalstwem, które jest duchowym cudzołóstwem. Mądrość uchroni Cię przed zbytnim zbliżaniem się do czcicieli wizerunków i przed pragnieniem przyłączenia się do nich. Takie postępowanie od dawna szkodziło Izraelowi, a zaszkodziło także samemu Salomonowi. Jest to również ostrzeżenie przed zepsuciem umysłu i duszy przez cielesne żądze i apetyty. Mądrość uchroni Cię przed uleganiem cielesnemu sposobowi myślenia i podporządkowaniem ducha ciału. Ciało jest jak niewierna cudzołożnica, która porzuca swojego przewodnika, łamie przymierze z naszym Bogiem i prowadzi do śmierci. Gdy przejmuje pełną kontrolę, dusza znajduje się w rozpaczliwym stanie.

II. Mądrość będzie nas również prowadzić ku temu, co dobre (Księga Przysłów 2:20): abyśmy chodzili drogą dobrych ludzi. Jeśli chcemy kroczyć dobrymi ścieżkami, musimy unikać drogi złego człowieka i obcej kobiety. Zanim nauczymy się czynić dobro, musimy przestać czynić zło. Istnieje droga właściwa dobrym ludziom, którą od zawsze kroczą ci, którzy rzeczywiście są dobrzy. Mądrze jest nią podążać, pytać o dawną, dobrą drogę i nią iść (Księga Jeremiasza 6:16; List do Hebrajczyków 6:12; List do Hebrajczyków 12:1).

Nie powinniśmy iść tą drogą tylko przez krótki czas, lecz trzymać się jej i nigdy z niej nie zbaczać. Ścieżki sprawiedliwych są ścieżkami życia i wszyscy postępujący mądrze będą się ich trzymać. Jak ujmuje to biskup Patrick, powinniśmy naśladować znakomitych ludzi, patriarchów i proroków, oraz pozostać na ścieżkach sprawiedliwych, którzy poszli w ich ślady. Nie tylko powinniśmy ogólnie wybierać drogę, kierując się dobrym przykładem świętych, lecz także czerpać z niego wskazówki w codziennych decyzjach. Powinniśmy uważnie śledzić ich drogę i podążać tam, gdzie poszła trzoda.

Podane są dwa powody, dla których warto wybrać tę drogę. Po pierwsze, prawość człowieka daje mu oparcie, które będzie trwałe (Księga Przysłów 2:21). Umacnia samych prawych: będą spokojnie i bezpiecznie mieszkać w ziemi przez całe życie. Uczciwość im w tym pomaga, ponieważ uspokaja umysł, kieruje planami, zjednuje życzliwość sąsiadów i zapewnia szczególną przychylność Boga. Umacnia także ich rodziny: nienaganni pozostaną w tej ziemi dzięki swoim potomkom. Będą mieszkać i pozostaną na zawsze w niebiańskim Kanaanie, którego ziemska kraina była jedynie obrazem.

Po drugie, grzech człowieka doprowadzi go do zguby (Księga Przysłów 2:22). Zobaczmy, co czeka bezbożnych, którzy wybierają drogę złego człowieka: zostaną wytraceni, odcięci nie tylko od nieba w przyszłym życiu i od wszelkiej nadziei na nie, lecz także od ziemi, którą już teraz kochają i ku której kierują swoje serca. Myślą, że zapuszczą w niej korzenie, ale oni sami i ich rodziny zostaną wyrwani z ziemi. Będzie to dla nich sąd, a dla ziemi miłosierdzie. Nadchodzi dzień, gdy nie pozostanie im ani korzeń, ani gałąź (Księga Malachiasza 4:1). Niech ta mądrość zapadnie nam w serce i stanie się słodka naszej duszy, bo uchroni nas przed wejściem na ścieżkę, która prowadzi do takiego końca.