Księga Zachariasza 7:8 – znaczenie i zastosowanie

To, co powiedziano w Księdze Zachariasza 7:7 — że powinni byli słuchać słów dawnych proroków — zostaje teraz szerzej wyjaśnione. Jest to ostrzeżenie dla obłudnych ludzi, którzy pytali z wielką troską, czy mają nadal pościć, a jednocześnie nie przestawali grzeszyć. Prorok już wcześniej przypomniał im o nieposłuszeństwie ich przodków wobec proroków i o jego skutkach (Księga Zachariasza 1:4–6), a teraz robi to ponownie. To, co spotkało innych, powinno być dla nas ostrzeżeniem, a sądy Boga nad dawnym Izraelem zostały opisane, aby pouczyć nas, chrześcijan (Pierwszy List do Koryntian 10:11).

Prorok przypomina najważniejsze punkty kazań, które dawni prorocy głosili ich przodkom, ponieważ te same obowiązki nadal na nich spoczywały (Księga Zachariasza 7:9–10). „Pan Zastępów” przemawia teraz do nich tak, jak przemawiał do ich ojców: „Sądźcie sprawiedliwie”. Bóg wymagał od nich nie postów i ofiar, lecz sprawiedliwości i miłosierdzia. Obowiązki te wynikały ze światła natury i prawa naturalnego, nawet gdyby nigdy nie posłano proroków, by o nich przypominali. Służyły też dobru społeczeństwa i pokojowi, a korzystali z nich sami ludzie, nie Bóg.

Władcy sprawujący rządy cywilne muszą wydawać sprawiedliwe wyroki, kierując się prawem i faktami każdej sprawy, nie faworyzując nikogo. Mają „sądzić sprawiedliwie” i wprowadzać w życie to, co uznali za słuszne. Bliźni powinni troszczyć się o siebie nawzajem z czułością, nie tylko powstrzymując się od wyrządzania krzywdy, lecz także będąc gotowymi czynić wszelkie dobro, jakie mogą. Powinni okazywać miłosierdzie i współczucie każdemu człowiekowi i jego bratu, gdy zachodzi taka potrzeba. Powinny nas poruszać nie tylko cierpienia innych, ale także ich słabości. Nie wolno też wykorzystywać przewagi nad ludźmi, którzy nie potrafią się bronić. W interesach ani w sądzie nie wolno uciskać wdowy, sieroty, przybysza ani ubogiego (Księga Zachariasza 7:10).

Nie wolno odsuwać na bok najsłabszych tylko dlatego, że są słabi. Łatwo nie odmawiać sprawiedliwości tym, którzy potrafią się jej domagać i ją wyegzekwować, ale powinniśmy dawać ludziom to, co im się należy, nawet wtedy, gdy nie mają siły, by nas do tego zmusić — choćby ze względu na własne sumienie. Oznacza to również, że to, co wobec jednych jest jedynie surowością, wobec wdów i sierot staje się okrutnym uciskiem. W istocie, nie pomagając im tak, jak powinniśmy, również ich uciskamy.

Powinni nie tylko powstrzymywać się od krzywdzenia innych, lecz także od życzenia im krzywdy. „Niech nikt z was nie knuje w sercu zła przeciwko swojemu bratu”. Nie planuj tego, nie pragnij tego, nie ciesz się nawet taką myślą. Prawo Boże sięga do serca. Zakazuje nie tylko złych czynów, ale także dopuszczania do siebie okrutnych i gorzkich myśli. „Uważaj, aby w twoim przewrotnym sercu nie powstała myśl przeciwko twemu bratu” (Księga Powtórzonego Prawa 15:9).

Prorok opisuje następnie uparte nieposłuszeństwo ich przodków, którzy trwali w różnorodnym złu i niesprawiedliwości mimo licznych ostrzeżeń przekazywanych w imię Boga (Księga Zachariasza 7:11–12). Powtarzające się sformułowania ukazują upór cielesnego, grzesznego umysłu, który jest wrogi Bogu i nie poddaje się Jego prawu, a nawet nie jest do tego zdolny. Przodkowie byli zatwardziali i oporni, trwali w grzechu z ducha sprzeciwu wobec prawa Bożego.

Jeśli tylko mogli, unikali zbliżania się do proroków, a gdy ich słuchali, nie chcieli przyjąć ich słów. Odwracali się, jakby prorocy do nich nie mówili. Nawet jeśli słyszeli i przez chwilę wydawali się gotowi do posłuszeństwa, szybko się cofali, gdy przychodziło do działania. Jak młody wół nieprzywykły do jarzma zrzucali ciężar i nie chcieli poddać się słodkiemu jarzmu i lekkim brzemionom Bożych przykazań. „Cofali ramię”: sprawiali wrażenie, jakby zabierali się do pracy, ale szybko się wycofywali, podobnie jak ludzie opisani w Księdze Jeremiasza 34:10–11. Byli jak niewierny łuk albo jak syn, który powiedział: „Pójdę, panie”, lecz nie poszedł.

Napełniali umysły uprzedzeniami wobec słowa Bożego i na każde usłyszane kazanie mieli gotowy zarzut. Zatykali uszy, by nie słyszeć, jak głucha żmija (Księga Psalmów 58:4). Nikt nie jest tak głuchy jak ten, kto nie chce słuchać i sam zatyka sobie uszy. Byli też zdecydowani, by nic, co miało skłonić ich do przestrzegania tych przykazań, nie wywarło na nich wpływu. Uczynili serca twardymi jak diament, najtwardszy kamień, albo jak krzemień, którego murarz nie potrafi obrobić. Nic nie jest tak twarde, uparte i nieugięte jak serce pysznego grzesznika. Ci, których serca są zatwardziałe, sami ponoszą za to winę. Sami je zatwardzili, dlatego sprawiedliwe jest, że Bóg pozostawia ich w wybranym przez nich uporze i niepokucie.

Ci uparci grzesznicy świadomie zatwardzali serca, by nie słuchać tego, co Bóg mówił przez spisane prawo Mojżesza i przez słowa proroków. Mieli Mojżesza i proroków, a jednak nie chcieli słuchać ani jednego, ani drugich. Nie przekonałoby ich nawet to, że ktoś powstałby z martwych. Lekceważyli słowa proroków, choć Pan Zastępów posłał je do nich i skierował właśnie do nich, wypowiadając je bezpośrednio przez swojego Ducha za pośrednictwem proroków. Gardząc tymi słowami, obrażali więc samego Boga i sprzeciwiali się Duchowi Świętemu. Ludzie nie postępują dobrze, ponieważ sami nie chcą postępować dobrze. Nie chcą rozważać ani być posłuszni, a zatem jeśli gardzą mądrością, sami poniosą tego konsekwencje.

Dlatego Pan Zastępów bardzo się rozgniewał. Bóg słusznie był na nich głęboko niezadowolony, ponieważ nie wymagał od nich niczego poza tym, co rozsądne i dla nich dobre. Mimo to odmówili posłuszeństwa i uczynili to w sposób zuchwały i obraźliwy. Jaki pan zniósłby takie traktowanie ze strony własnego sługi? Tak głęboka nienawiść do ewangelii, podobna do nienawiści, jaką ci ludzie żywili wobec prawa i proroków, sprowadziła pełnię gniewu na ostatnie pokolenie żydowskiego ludu Bożego (Pierwszy List do Tesaloniczan 2:16). Wielkie grzechy przeciwko Panu Zastępów, którego władzy nie można podważyć, sprowadzają wielki gniew Pana Zastępów, którego mocy nie można się oprzeć.

Skutek był taki: tak jak oni nie chcieli słuchać słowa Bożego, tak Bóg nie wysłuchał ich modlitw (Księga Zachariasza 7:13). Gdy dobrze im się wiodło, wzywał ich, by porzucili grzechy, ale nie słuchali i nadal czynili zło. Gdy więc nadeszły trudności i wołali o ulgę, Bóg nie wysłuchał ich próśb, lecz pozwolił, by ich cierpienie trwało. Ci, którzy z pychą rzucali Bogu wyzwanie, wołali do Niego, gdy przyszło cierpienie. W trudnym czasie zwracali się do Boga, lecz On już powiedział — i podtrzymał swoje słowa — że jeśli ktoś odwraca się od słuchania prawa, nawet jego modlitwa staje się dla Boga obrzydliwa (Księga Przysłów 28:9; Księga Przysłów 1:24). Grzech pielęgnowany w sercu z pewnością sprawia, że modlitwa nie przynosi skutku (Księga Psalmów 66:18).

Porzucili swoje obowiązki i wierność wobec Boga, stali się niespokojni i niepewni, dlatego Bóg ich rozproszył, jak plewy rozwiewane przez wichurę. Rozproszył ich między nieznane im narody, nie mogli więc nawet liczyć na ich życzliwość (Księga Zachariasza 7:14). Tak jak w każdy możliwy sposób łamali prawo Boże, tak Bóg odebrał ich ziemi jej chwałę. Pozostawili za sobą spustoszony kraj, przez który nikt nie przechodził ani do którego nikt nie wracał. Gdy uprowadzono pozostałych Żydów, zwłaszcza po zabiciu Gedaliasza, ziemia dwóch plemion opustoszała. Nie było tam ani mężczyzny, ani kobiety, ani dziecka aż do powrotu Żydów po siedemdziesięciu latach niewoli. Nawet drogi wiodące przez ten kraj zdawały się opustoszałe, bez nikogo, kto by nimi wędrował.

Było w tym ukryte miłosierdzie, ponieważ kraj zachowano pusty na ich powrót. Na tę chwilę jednak sprawiało to, że sąd wyglądał jeszcze straszniej. Jak przerażającym pustkowiem staje się kraj niezamieszkany przez tyle lat. Sami byli sobie winni. To ich niegodziwość obróciła urodzajną ziemię w pustkowie, a nie tylko Chaldejczycy. Zniszczenie kraju jest skutkiem grzechu jego mieszkańców (Księga Psalmów 107:34). Był to rezultat ich dobrowolnego nieposłuszeństwa prawu Bożemu. Nawet ludzie żyjący w tamtych czasach widzieli, że grzech obrócił tę urodzajną ziemię w pustkowie, a mimo to nie wyciągnęli z tego nauki.