Księga Zachariasza 14:16 – znaczenie i zastosowanie

Przepowiedziane są tu trzy rzeczy.

Po pierwsze, gdy w Kościele zostanie ustanowiony kult zgodny z Ewangelią, wielu ludzi zgromadzi się na nim i będzie w nim uczestniczyć. Ci, którzy przetrwają sąd Boga nad Jego wrogami, odczują miłosierdzie, które okazało się w tym, że uniknęli zagłady. Zwrócą się ku oddawaniu czci Bogu Izraela i będą Go czcić (Księga Zachariasza 14:16). Ci, którzy nie zostali zgładzeni, ulegną przemianie, a to sprawi, że ich ocalenie stanie się podwójnym przejawem miłosierdzia. Ludzie, którzy niegdyś występowali przeciw Jerozolimie, przekonają się, że ich ataki są daremne, a potem będą ją podziwiać i przyjdą oddawać cześć razem z tymi, którym wcześniej się sprzeciwiali.

Niektórzy wrogowie Chrystusa staną się Jego sługami, a inni zostaną tak upokorzeni, że staną się Jego przyjaciółmi. Gdy ich wrogość ustanie, dawne akty buntu zostaną im przebaczone, a ich kult zostanie przyjęty tak, jakby nigdy nie walczyli przeciw Jerozolimie. Wyruszą tam, by oddawać cześć, ponieważ to właśnie to miejsce wybrał Bóg, a tamtejsza świątynia wskazywała na Chrystusa i Jego pośrednictwo, czyli dzieło Tego, który jedna Boga z grzesznikami.

Zbawcza łaska porządkuje nasze życie na cztery sposoby. Po pierwsze, wskazuje właściwy przedmiot naszej czci. Przestajemy oddawać ją fałszywym bogom, tworom własnego umysłu, a czcimy Króla, Pana Zastępów, wiecznego Króla, Króla królów i suwerennego Władcę wszystkiego. Po drugie, kieruje nas ku właściwym praktykom kultu, które Bóg ustanowił. Tutaj kult zgodny z Ewangelią ukazano przez obchodzenie Święta Szałasów, bo święto to szczególnie obrazowało dwie łaski: święte oderwanie od świata i radość w Bogu (Księga Nehemiasza 8:17). Życie dobrego chrześcijanina przypomina nieustanne Święto Szałasów, ponieważ w każdym przejawie pobożności powinniśmy odwracać się od świata i radować się w Panu.

Łaska wskazuje nam również właściwego Pośrednika w oddawaniu czci Bogu: Chrystusa, przez którego przychodzimy do Boga. Wszystkie nasze ofiary powinniśmy składać przez Chrystusa, naszą świątynię, bo tylko w Nim nasze duchowe ofiary są miłe Bogu (Pierwszy List Piotra 2:5). Jeśli pokładamy ufność w sobie, nie podobamy się Bogu. Musimy przyjść do Niego i mówić wyłącznie o Jego sprawiedliwości. Łaska porządkuje także nasze podejście do czasu oddawania czci Bogu. Powinniśmy być wytrwali i wierni. Izraelici mieli co roku, w wyznaczonym czasie, wyruszać na to uroczyste święto. Każdy dzień życia chrześcijanina przypomina Święto Szałasów, a szczególnie każdy dzień Pański, najważniejszy dzień tego święta. Dlatego każdego dnia powinniśmy oddawać cześć Panu Zastępów, a w każdy dzień Pański czynić to ze szczególną powagą.

Po drugie, ci, którzy zaniedbują obowiązki związane z kultem zgodnym z Ewangelią, zostaną rozliczeni z tego zaniedbania. Bóg zmusi ich do przyjścia przed Jego oblicze i oddania Mu czci, odbierając swoją przychylność tym, którzy odrzucają ustanowione przez Niego praktyki: nie będzie dla nich deszczu (Księga Zachariasza 14:17). Niektórzy rozumieją to przenośnie. W takim razie chodzi o to, że zostanie im odebrany deszcz niebiańskiego nauczania oraz towarzysząca mu łaska. Bóg nakaże chmurom, by nie zraszały ich ziemi. Słuszne jest, by Bóg odbierał łaski tym, którzy nie korzystają ze środków łaski, i odmawiał zielonych pastwisk tym, którzy nie trzymają się blisko namiotów pasterza.

Można też rozumieć te słowa dosłownie. Nie będzie deszczu, który czyni ziemię urodzajną. Dary zwykłej Bożej opatrzności, czyli codziennej troski Boga o życie, słusznie zostają odebrane tym, którzy zaniedbują i lekceważą ustanowiony kult. Ci, którzy nie troszczyli się o odbudowę świątyni, zostali ukarani brakiem deszczu (Księga Aggeusza 2:17). Podobnie miało się stać z tymi, którzy odmówili udziału w święcie po wybudowaniu świątyni. Jeśli jesteśmy nieurodzajni wobec Boga, słuszne jest, by ziemia stała się nieurodzajna dla nas. Wielu ludzi napotyka przeszkody i doświadcza niepowodzeń w swoich sprawach, a u ich źródła często leży to, że nie trzymają się blisko kultu oddawanego Bogu, jak powinni. Oddalają się od Boga, a wtedy On staje im na drodze. Jeśli porzucamy lub odkładamy obowiązki, których Bóg od nas oczekuje, słuszne jest, by wstrzymał dobrodziejstwa, których od Niego oczekujemy.

A co z mieszkańcami Egiptu? Groźba braku deszczu nie będzie dla nich groźbą, skoro i tak nie mają tam deszczu. Nie potrzebują go, bo Nil nawadnia ich ziemię i czyni ją urodzajną. Dlatego to, co dla innych jest karą, zdaje się ich dotykać w mniejszym stopniu (Księga Zachariasza 14:18–19). A jednak, jeśli lud egipski nie wyruszy na święto, Bóg i tak znajdzie sposób, by go ukarać. W praktyce spadnie na niego ta sama plaga, która dotknie inne narody zaniedbujące Święto Szałasów. Bóg mógłby powstrzymać wylew Nilu, co byłoby tym samym, co zamknięcie chmur. Albo, jeśli rzeka wezbrałaby jak zwykle, Bóg mógłby innymi sposobami sprowadzić na Egipcjan głód i zniszczyć plony, tak jak uczynił to podczas kilku spośród dziesięciu plag egipskich. Ta sama kara spadłaby więc na Egipt i na inne narody, które nie obchodziły Święta Szałasów.

Ci, którzy uważają, że w najmniejszym stopniu nie zależą od niebiańskiego miłosierdzia, nie mogą zakładać, że są wolni od niebiańskiej sprawiedliwości. Z tego, że dany lud może żyć bez deszczu, nie wynika, że może żyć bez Boga. Nie tylko niebo, lecz każde stworzenie jest dla nas tym, czym czyni je Bóg. Żaden sposób życia nie może zwolnić człowieka od Bożych sądów. Na marginesie podano: „To będzie grzech Egiptu” — oraz grzech wszystkich narodów, które nie wyruszą na Święto Szałasów. To samo słowo oznacza zarówno grzech, jak i karę za grzech, bo jedno jest ściśle związane z drugim, jak w Księdze Rodzaju 4:7. Grzech często niesie w sobie własną karę. Zaniedbanie obowiązku również jest grzechem i trzeba będzie za nie odpowiedzieć. Ci, którzy w wyznaczonym czasie nie przychodzą oddawać czci, choć mają taką możliwość, ściągają winę na siebie. Ich grzech sam staje się ich karą, bo porzucając ten obowiązek, tracą przywilej wspólnoty z Bogiem.

Po trzecie, ci, którzy wypełniają obowiązki związane z kultem zgodnym z Ewangelią, otrzymają łaskę, by potwierdzać swoim życiem wyznawaną wiarę. Zapowiada to Księga Zachariasza 14:20–21. Jest to konieczne, by dopełnić piękna i szczęścia Kościoła. Ogólnie rzecz biorąc, wszystko będzie poświęcone Panu. Imię i znak świętości nie będą już ograniczone tak jak wcześniej. Słowa „Święty dla Pana” widniały dotąd tylko na czole arcykapłana, teraz jednak będą związane z o wiele większą liczbą ludzi. Wszyscy chrześcijanie będą jak żywe świątynie i duchowi kapłani, oddani chwale Boga i przeznaczeni do Jego służby.

Prawdziwa świętość obejmie znacznie więcej niż wcześniej. Stanie się tak, ponieważ ludzie będą mieć lepsze środki do wzrastania w świętości, lepsze zasady, mocniejsze motywacje i jaśniejsze przykłady świętego życia. Przyczyni się do tego również obfitsze niż kiedykolwiek wylanie Ducha Świętego po wniebowstąpieniu Chrystusa.

Świętość obejmie także zwykłe rzeczy, które wcześniej zdawały się odległe od religii. Rzędy końskie zostaną poświęcone Bogu. Słowa „Święty dla Pana” będą wypisane na dzwonkach końskich, uzdach albo uprzęży. Konie używane na wojnie nie będą już służyć przeciw Bogu i Jego ludowi, lecz będą służyć Jemu i Jego ludowi. Nawet ich wojny będą świętymi wojnami, a jeźdźcy będą walczyć pod sztandarem Boga.

Przywódcy, którzy jeżdżą w uroczystych pochodach z okazałą eskortą, będą uważać za największy zaszczyt oddawanie czci Bogu przez godne sprawowanie swojej władzy. Słowa „Święty dla Pana” znajdą się na uprzęży ich koni, niczym motto na powozie szlachcica. Każdy szlachcic przyjmie motto arcykapłana za własne i będzie je traktować jako przypomnienie, by nie czynić niczego, co byłoby go niegodne. Podróżni umieszczą je na swoich uzdach, by stale mieli je przed oczami i pozwalali mu wyznaczać kierunek swoich kroków.

Nawet dzwonki końskie, które mają przyspieszać drogę i zapowiadać przybycie jeźdźców, będą nosić słowa „Święty dla Pana”. Chodzi o to, że świętość powinna kształtować nas samych, a także być widoczna dla innych wszędzie, dokądkolwiek się udajemy.

Świętość obejmie też wyposażenie domów, które będzie służyć Bogu. Po pierwsze, dotyczy to domów kapłanów, czyli pomieszczeń przylegających do świątyni Pana. Zwykłe kubki, których używają, będą jak misy przed ołtarzem, służące do zbierania krwi ofiar albo do przechowywania wina i oliwy na ofiary płynne. Ich naczynia stołowe będą używane z taką czcią, umiarem i troską o chwałę Boga, a ich posiłkom będą towarzyszyć tak pobożne myśli i słowa, że same posiłki będą przypominać ofiary. Będą jeść i pić nie dla siebie, lecz dla Tego, który zastawia dla nich stół i napełnia ich kielichy.

Powinno to dotyczyć szczególnie rodzin duszpasterzy, w których zwykłe czynności należy wykonywać w pobożny sposób, nawet jeśli w innych domach robi się to inaczej. Po drugie, obejmie to zwykłe domy, należące do prostych ludzi. „Każdy garnek w Jerozolimie i Judzie będzie poświęcony Panu”. Garnki do gotowania mięsa i kubki do picia wina (Księga Jeremiasza 35:5) nie będą już nadużywane z powodu braku umiaru. Nie będą służyć zaspokajaniu pożądliwości, lecz pomagać ludziom być posłusznymi Bogu, jak działo się wcześniej, gdy „wszystkie stoły były pełne wymiocin i plugastwa” (Księga Izajasza 28:8).

To, co ludzie będą jeść i pić z tych naczyń, doda im sił do służby Bogu. Będą też hojnie dzielić się tym, co mają, aby pomagać ubogim. Wtedy te garnki będą naprawdę „Świętością Panu”, podobnie jak majątek i zarobek nawróconych Tyryjczyków nazwano świętymi (w Księdze Izajasza 23:18). Zarówno zdobywając dobra, jak i je wydając, powinniśmy kierować się wolą Boga i dążyć do Jego chwały.

Gdy prawdziwej świętości będzie tak wiele, ludzie będą mniej przywiązywać wagę do świętości obrzędowej, czyli zewnętrznych szczegółów rytuału. Ci, którzy będą składać ofiary, wezmą zwykłe naczynia i ugotują w nich mięso z ofiar, nie odróżniając ich od mis stojących przed ołtarzem. W czasach Ewangelii prawdziwi czciciele będą oddawać Bogu cześć w duchu i prawdzie, a nie tylko na tej górze czy w Jerozolimie (w Ewangelii Jana 4:21). Jedno miejsce będzie równie miłe Bogu jak drugie, bo „chcę, aby ludzie modlili się wszędzie” (w Pierwszym Liście do Tymoteusza 2:8). Jedno naczynie będzie równie odpowiednie jak drugie, o ile nie będzie w tym nic niestosownego ani nieporządnego i pozostanie zachowana prawdziwa istota oddawania czci Bogu.

Niektórzy sądzą, że oznacza to, iż ofiar będzie tak wiele, że naczynia w świątyni nie wystarczą. Jeśli tak będzie, zamiast kogokolwiek odprawiać z niczym lub opóźniać złożenie ofiary, chętnie użyje się zwykłych naczyń, tak jak w potrzebie Lewici pomagali kapłanom zabijać zwierzęta ofiarne (w Drugiej Księdze Kronik 29:34).

Do rzeczy świętych nie będzie też wnoszona żadna nieczystość, która mogłaby je skalać. „W owym dniu nie będzie już Kananejczyka w domu Pana Zastępów”. Niektórzy rozumieją te słowa jako zapowiedź, że nie będzie tam już kupca, ponieważ słowo „Kananejczyk” może niekiedy oznaczać kupca. Uważają, że częściowo wypełniło się to, gdy Chrystus więcej niż raz wypędził ze świątyni kupujących i sprzedających. Możliwe też, że nawet jeśli do domu Pana zostaną przyjęci ludzie, którzy niegdyś byli jak Kananejczycy — obcy i przybysze — nie będą już mieć kananejskiego charakteru. Pozbędą się wszelkich śladów kananejskiego ducha i sposobu życia.

Może to również oznaczać, że nawet jeśli w czasach Ewangelii ludzie będą mniej przywiązywać wagę do świętych naczyń, nadal będą bardzo rygorystycznie przestrzegać dyscypliny kościelnej. Będą uważać, by nie dopuszczać ludzi nieuświęconych do świętych obrzędów, i zachowają wyraźne rozróżnienie między tym, co cenne, a tym, co bezwartościowe, między Izraelitami a Kananejczykami. Pełne urzeczywistnienie tego nastąpi jednak dopiero w niebiańskim Jeruzalem, domu Pana Zastępów, do którego nie wejdzie nic nieczystego. U kresu czasów, i nie wcześniej, Chrystus usunie ze swojego królestwa wszystko, co prowadzi do grzechu, a pszenica i kąkol zostaną rozdzielone doskonale i na zawsze.