Księga Zachariasza 13:1 – znaczenie i zastosowanie

Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata, grzech Kościoła. Syn Boży objawił się właśnie po to, aby zgładzić nasz grzech (Pierwszy List św. Jana 3:5). Przez krew przelaną na krzyżu usuwa winę grzechu (Księga Zachariasza 13:1). „W owym dniu”, czyli w epoce Ewangelii, „zostanie otwarte źródło”. Bóg zapewnił pełne oczyszczenie wszystkim, którzy szczerze żałują za swoje grzechy i boleją nad nimi.

Gdy wylewa się Duch łaski i ludzie zaczynają boleć nad swoimi grzechami, nie smucą się jak ci, którzy nie mają nadziei. Otrzymują przebaczenie i mogą odczuwać w sercu pociechę, jaką ono przynosi. Krew Chrystusa oczyszcza ich sumienia i przynosi im wewnętrzny pokój, bo oczyszcza z wszelkiego grzechu (Pierwszy List św. Jana 1:7). Chrystus został wywyższony, aby dawać zarówno skruchę, jak i przebaczenie grzechów. Tam, gdzie daje jedno, z pewnością daje także drugie.

Otwartym źródłem jest przebity bok Jezusa Chrystusa, wspomniany tuż wcześniej (Księga Zachariasza 12:10). Wypłynęły z niego krew i woda, obie służące oczyszczeniu. Ci, którzy patrzą na Chrystusa przebitego z powodu ich grzechów i boleją nad tym, że ich grzechy Go przebiły, mogą ponownie na Niego spojrzeć i radować się Nim. Spodobało się Panu uderzyć w tę skałę, aby stała się dla nas źródłem żywej wody.

Zobaczmy, jak bardzo jesteśmy splamieni. Wszyscy. Zgrzeszyliśmy, a grzech jest nieczystością. Plami umysł i sumienie, sprawia, że stajemy się wstrętni w oczach Boga, i odbiera nam wewnętrzny pokój. Czyni nas też niezdolnymi do służby Bogu i bliskiej z Nim wspólnoty, podobnie jak rytualnie nieczyści nie mogli wejść do świątyni. Dom Dawida i mieszkańcy Jeruzalemu podlegają grzechowi, a grzech jest nieczystością. W istocie wszyscy jesteśmy jak coś nieczystego i zasługujemy na miejsce pośród nieczystych.

Zobaczmy też, jak możemy zostać oczyszczeni. Otwarto dla nas źródło, w którym możemy się obmyć, a z niego płyną ku nam strumienie. Jeśli nie zostajemy oczyszczeni, wina leży po naszej stronie. Krew Chrystusa oraz przebaczające miłosierdzie Boga, objawione w tej krwi i w nowym przymierzu, są źródłem, które nigdy się nie wyczerpuje. W Bogu jest dość miłosierdzia, a w Chrystusie dość zasługi, by przebaczyć największe grzechy i największym grzesznikom, którzy przychodzą na warunkach Ewangelii. „Tacy byli niektórzy z was, ale zostaliście obmyci” (Pierwszy List do Koryntian 6:11). Pod Prawem były miedziana kadź i morze z brązu, ale służyły jedynie jako naczynia. My mamy własne źródło, które przelewa się i nieustannie płynie.

To źródło jest otwarte, bo każdy, kto zechce, może przyjść i skorzystać z jego dobrodziejstwa. Otwarto je nie tylko dla domu Dawida, lecz także dla mieszkańców Jeruzalemu, dla ubogich i bogatych, pokornych i szanowanych. Można też rozumieć, że jest otwarte dla wszystkich wierzących: jako duchowe dzieci Chrystusa należą oni do domu Dawida, a jako żywe członki Kościoła są mieszkańcami Jeruzalemu. Przez Chrystusa wszyscy wierzący zostają usprawiedliwieni, czyli uznani za prawych przed Bogiem, i obmyci z grzechów Jego krwią, aby stali się „królami i kapłanami” dla Boga (Apokalipsa św. Jana 1:5–6).

Chrystus odbiera też grzechowi jego moc przez siłę swojej łaski, nawet grzechom, do których jesteśmy szczególnie przywiązani. Zawsze towarzyszy temu pierwszemu dziełu. Ci, którzy zostali obmyci w otwartym źródle, nie tylko są usprawiedliwieni, lecz także uświęceni, czyli uczynieni świętymi. Z przebitego boku Chrystusa wypłynęła wraz z krwią także woda.

W owym dniu bałwochwalstwo zostanie całkowicie usunięte, a lud żydowski skutecznie uwolniony od skłonności do niego (Księga Zachariasza 13:2). Bóg mówi: „Wytępię z kraju imiona bożków”. Kult bożków przodków zostanie wykorzeniony tak gruntownie, że w ciągu jednego lub dwóch pokoleń ludzie ledwie będą pamiętać, że kiedykolwiek czczono je wśród nich. Nie będą w ogóle wymieniane albo nie będzie się o nich mówić z szacunkiem. Wypełni się w ten sposób obietnica: „Usunę imiona Baalów z jej ust” (Księga Ozeasza 2:17).

Spełniło się to w głębokiej niechęci do bożków, którą Żydzi żywili po niewoli babilońskiej i żywią do dziś. Spełniło się również wtedy, gdy wielu chętnie nawróciło się do Chrystusa i odwróciło od czynienia bożka z Prawa ceremonialnego, jak to czynili niewierzący Żydzi. Spełnia się nadal za każdym razem, gdy ludzie odwracają się od świata i cielesności, tych dwóch wielkich bożków, i przylgną do samego Boga.

Ustanie także fałszywe proroctwo. Bóg mówi: „Usunę z kraju proroków i ducha nieczystego”. Diabeł jest duchem nieczystym. To od niego pochodzą grzech i nieczystość; ma też swoich proroków, którzy służą jego zamiarom i otrzymują od niego swoje przesłania. Gdyby usunięto ducha nieczystego, prorocy nie zwodziliby ludzi tak, jak to czynią. Gdyby usunięto fałszywych proroków, którzy roszczą sobie nieprawdziwy autorytet, duch nieczysty nie mógłby wyrządzać takiej szkody.

Gdy Bóg zamierza uciszyć fałszywych proroków, wypędza ducha nieczystego, który działał w nich i rywalizował z Nim o panowanie nad sercem. Gdy wspólnota żydowska oddawała się bałwochwalstwu, darzyła też wielkim uznaniem fałszywych proroków. Pocieszali oni ludzi pogrążonych w grzechu, obiecując im bezpieczeństwo i pokój. Bóg zapowiada jednak błogosławioną zmianę: ludzie stanowczo wystąpią przeciw fałszywym prorokom i podejmą starania, by ich usunąć z kraju. Tak właśnie stało się po niewoli babilońskiej. Ich ślepa gorliwość przeciw fałszywym prorokom doprowadziła jednak do skazania Chrystusa na śmierć pod takim właśnie zarzutem. Później pojawiło się wielu fałszywych chrystusów i fałszywych proroków, którzy zwiedli wielu (Ewangelia Mateusza 24:11).

Przepowiedziano tu, że fałszywi prorocy, zamiast być tolerowani i otaczani względami, zostaną słusznie ukarani, nawet przez najbliższych krewnych. Byłby to jeden z najwyraźniejszych znaków gorliwości przeciw zwodzicielom (Księga Zachariasza 13:3). Gdyby ktoś wystąpił jako prorok i głosił kłamstwa w imię Pana, przekazując naukę, która odciągałaby ludzi od Boga i umacniała ich w grzechu, nawet jego rodzice jako pierwsi i najchętniej doprowadziliby go przed sąd, zgodnie z Prawem (Księga Powtórzonego Prawa 13:6–11). W ten sposób okazaliby oburzenie i powstrzymali go przed dalszym sprowadzaniem innych na manowce.

Powinniśmy odczuwać głęboką odrazę i lęk wobec wszystkiego, co mogłoby sprowadzić nas z drogi obowiązku na kręte ścieżki, jak ci, którzy nie mogą znieść zła (Apokalipsa św. Jana 2:2). Święta gorliwość o Boga i pobożność sprawia, że nienawidzimy grzechu i najbardziej obawiamy się pokusy tam, gdzie naturalnie kochamy najmocniej i gdzie jesteśmy najbliżej niebezpieczeństwa. Właśnie tam często czai się niebezpieczeństwo, jak w przypadku Adama, którego zwiodła Ewa, i Hioba, na którego oddziaływała żona. Tam też okazanie gorliwości jest szczególnie godne pochwały, jak w przypadku Lewiego, który w sprawie Boga nie oszczędził nawet więzi rodzinnych (Księga Powtórzonego Prawa 33:9). Musimy być gotowi odrzucić nawet najbliższych krewnych, gdy wchodzą w konflikt z naszym obowiązkiem wobec Boga (Ewangelia Łukasza 14:26). Naturalne przywiązanie, nawet najsilniejsze, musi podlegać świętej miłości.

Fałszywi prorocy zostaną też przekonani o swoim grzechu i głupocie, i wycofają swoje roszczenia (Księga Zachariasza 13:4). Będą się wstydzić każdej wizji, którą przypisywali sobie jako prorocy. Nie będą już jej powtarzać ani przy niej obstawać. Zechcą, by o niej zapomniano, i przyznają, że była oszustwem.

Stanie się tak, gdy Bóg w swojej łasce obudzi ich sumienia i ukaże im ich błąd. Może się też stać, że wydarzenia dowiodą fałszywości ich słów i zdemaskują ich jako kłamców. Możliwe również, że ludzie przestaną przyjmować ich proroctwa życzliwie, a zamiast tego zaczną nimi gardzić i ich nie znosić. Gdy zobaczą, że inni się ich wstydzą, sami zaczną się wstydzić. Nie będą już więc nosić szorstkiej szaty, czyli włosiennicy, którą prawdziwi prorocy zakładali na wzór Eliasza, jako znak wyrzeczenia i powagi.

Oszustowie ci ubierali się jak prawdziwi prorocy, ale gdy ich głupota wyjdzie na jaw, odłożą ten strój. Nie będą już próbować zwodzić nieuważnych ludzi swoim wyglądem. Prosty, skromny ubiór jest dobry, jeśli rzeczywiście odzwierciedla pokorne serce i pomaga innym przyjąć naukę. Jest zły, jeśli skrywa serce dumne i ambitne, a jego celem jest oszukiwanie. Niech ludzie będą tak dobrzy, na jakich wyglądają, ale niech nie poprzestają na tym, by tylko wyglądać na lepszych, niż są w rzeczywistości.

Ten oszust, podobnie jak ktoś, kto naprawdę żałuje za swoje grzechy, najpierw naprawi wyrządzone szkody. Powie: „Nie jestem prorokiem, choć podawałem się za proroka. Nigdy nie zostałem powołany do tej służby, nigdy się do niej nie przygotowywałem i nigdy nie zaliczano mnie do grona uczniów proroków”. Następnie powie: „Jestem rolnikiem i tym się zajmowałem. Bóg nie nauczył mnie prorokować, lecz ludzie nauczyli mnie hodować bydło” (Księga Amosa 7:14–15). Amos również był rolnikiem, zanim Bóg powołał go na proroka, ale ten zwodziciel nigdy nie otrzymał takiego powołania. Ci, którzy naprawdę boleją nad tym, że zwodzili innych, chętnie wyznają swój grzech i zrobią wszystko, co w ich mocy, by naprawić spowodowane przez siebie błędy.

Taki człowiek wróci też do pracy, która należy do niego. Sens jego słów może być taki: „Zostanę rolnikiem”, czyli: „Wrócę do swojego zajęcia i przestanę wtrącać się w sprawy, które do mnie nie należą. Od młodości zajmowałem się hodowlą bydła i znów będę się tym zajmować. Już nigdy nie będę podawać się za proroka”. Kiedy uświadomimy sobie, że zeszliśmy z drogi obowiązku, musimy pokazać, że nasza skrucha jest prawdziwa, wracając na tę drogę, nawet jeśli wiąże się to z upokorzeniem.

Przyzna też, że ci, którzy surowo go skarcili, byli jego przyjaciółmi, bo pomogli mu dojść do prawdy (Księga Zachariasza 13:6). Gdy człowiek, który z przekonaniem podawał się za proroka, nagle mówi: „Nie jestem prorokiem”, wszyscy będą zaskoczeni. Niektórzy zapytają: „Co to za rany na twoich rękach? Skąd się wzięły? Czy poddano cię przesłuchaniu i bito? Czy dopiero wtedy oprzytomniałeś?”. Cierpienie często wyostrza rozumienie. „Bito cię, aż przyznałeś się do prawdy? Rózga i karcenie nauczyły cię mądrości?”. Odpowie: „Tak. Te rany zadali mi moi przyjaciele w swoim domu. Związali mnie i potraktowali szorstko, jakbym postradał zmysły, i dzięki temu oprzytomniałem”.

Pokazuje to, że rodzice, którzy przebili fałszywego proroka (Księga Zachariasza 13:3), najpierw próbowali go skorygować. Nie chciał słuchać, więc nie zdołali go zawrócić z drogi. Przypomina to prawo dotyczące krnąbrnego syna: rodzice mieli go karcić, a dopiero gdy to nie przyniosło skutku, mogli wyprowadzić go na ukamienowanie (Księga Powtórzonego Prawa 21:18–19). W tym przypadku inny człowiek dzięki chłoście okazał skruchę i uniknął kary śmierci. Szczerze przyznał, że ci, którzy zadali mu rany, byli jego prawdziwymi przyjaciółmi, bo chcieli go odzyskać. „Rany zadane przez przyjaciela są oznaką wierności” (Księga Przysłów 27:6).

Niektórzy uznani komentatorzy zauważają, że ten fragment następuje tak szybko po wzmiance o przebiciu Chrystusa, iż odnoszą te słowa do wielkiego Proroka, a nie do przed chwilą wspomnianego fałszywego proroka. Chrystus został zraniony w ręce, gdy przybijano Go do krzyża, a po zmartwychwstaniu nadal nosił ślady tych ran. W tej interpretacji wyjaśnia, jak je otrzymał: potraktowano Go jak fałszywego proroka, ponieważ arcykapłani nazywali Go zwodzicielem i z tego powodu chcieli doprowadzić do Jego ukrzyżowania. Mówi jednak, że otrzymał te rany w domu swoich przyjaciół, czyli Żydów, którzy powinni byli być Jego przyjaciółmi. Przyszedł do swojego ludu, a choć ludzie ci byli Jego wrogami, nadal nazywał ich przyjaciółmi, tak jak Judasza, któremu powiedział: „Przyjacielu, po co przyszedłeś?”. Przyczynili się bowiem do Jego cierpienia. Podobnie nazwał Piotra „szatanem”, czyli przeciwnikiem, bo Piotr próbował odwieść Go od tego cierpienia.