List do Rzymian 11:27 – znaczenie i zastosowanie

Ten krótki fragment zamyka obietnicę, którą Paweł przytacza w odniesieniu do Izraela. Słowa „I to będzie moje przymierze z nimi” mówią o relacji, która nie wyrasta z ludzkiej zasługi, lecz z decyzji Boga. Uwagę zwraca druga część zdania, bo przymierze zostaje tu połączone z tym, że Bóg zgładza grzechy. Nie opiera się ono zatem na tym, że ktoś najpierw udowodni swoją doskonałość, lecz na tym, że Bóg usuwa to, co stoi między Nim a ludźmi. Warto też zobaczyć otoczenie tego zdania. W Liście do Rzymian 11:29 Paweł pisze, że dary łaski i wezwanie Boże są nieodwołalne, więc obietnica nie zależy od chwilowego stanu serca ani od tego, jak potoczy się historia wspólnoty. Dla kogoś, kto długo nosi w sobie poczucie winy, takie słowa mogą brzmieć jak ulga. Mówią bowiem o usunięciu przeszkody, a nie o tym, by stać się wystarczająco dobrym. Ten werset nie opisuje, jak ta przemiana przebiega w poszczególnych życiach. Pokazuje jednak charakter Boga, który zawiera przymierze i sam zajmuje się tym, co oddziela od Niego ludzi.

W Liście do Rzymian 11:27 słowa „I to będzie moje przymierze z nimi, gdy zgładzę ich grzechy” należą do Pawłowej odpowiedzi na pytanie, czy Bóg odrzucił Izrael. Odpowiedź brzmi: nie. W bezpośrednim kontekście Paweł mówi o częściowym zatwardzeniu Izraela, o poganach wszczepionych w szlachetną oliwkę i o możliwości ponownego wszczepienia tych, którzy nie będą trwać w niewierze. Dlatego „nimi” odnosi się w tym wywodzie do Izraela, nie zaś bez rozróżnienia do wszystkich ludzi. Kluczowe jest połączenie przymierza z przebaczeniem. Paweł nie przedstawia Bożej wierności jako nagrody za bezbłędne postępowanie Izraela. Podstawą nadziei jest działanie Boga, który usuwa grzech. Nie oznacza to jednak, że niewiara przestaje mieć znaczenie: wcześniejsze wersety mówią o wszczepieniu pod warunkiem, że nie będą w niej trwać. Chrześcijanie różnie rozumieją, jak spełni się zapowiedź o zbawieniu „całego Izraela” z wersetu 26. Sam werset 27 podkreśla przede wszystkim trwałość Bożego przymierza i miłosierdzie, które nie daje poganom powodu do wyższości, a historii Izraela nie pozwala uznać za zamkniętą.

Ten werset stoi w środku wywodu o Izraelu i mówi o przymierzu, które Bóg zawiera mimo jego niewierności. Najważniejsze jest tu słowo „zgładzę”. To Bóg usuwa grzechy, więc przymierze wyrasta z Jego działania, a nie z zasługi tych, z którymi zostaje zawarte. Nie chodzi o to, że ludzie najpierw doprowadzą się do porządku, a dopiero potem Bóg dotrzyma słowa. Przymierze opiera się na wierności Boga. Sąsiednie wersety pokazują to samo. W Liście do Rzymian 11:29 Paweł pisze, że dary łaski i wezwanie Boże są nieodwołalne. W wersetach 30 i 31 opisuje, jak nieposłuszeństwo jednych otworzyło drogę do miłosierdzia dla innych, a potem także dla nich samych. Tam, gdzie widać tylko porażkę, Paweł dostrzega Boży plan, który jest większy od ludzkiej odmowy. Nieposłuszeństwo nie jest więc ostatnim słowem w tej historii. Ten obraz pokazuje, jak daleko sięga Boże miłosierdzie. Z tego wynika pokora, do której Paweł zachęca w Liście do Rzymian 11:25. Przymierze nie jest czymś, co człowiek może sobie przypisać. Jego oparciem pozostaje Boża wierność i Boże zgładzenie grzechów, a nie ludzka zasługa.

„I to będzie moje przymierze z nimi, gdy zgładzę ich grzechy” — tym zdaniem Paweł przywołuje obietnicę opartą nie na ludzkiej bezbłędności, lecz na działaniu Boga. W rozdziale mowa o Izraelu: Bóg nie odrzucił swego ludu, a Jego wybór i miłość pozostają żywe. Słowa o zgładzeniu grzechów nie są więc ogólną obietnicą, że każda osoba uniknie skutków swoich czynów. Należą do tajemnicy Bożego miłosierdzia wobec Izraela, o której Paweł mówi z pokorą. Przymierze nie zostaje tu przedstawione jako nagroda za doskonałość. Bóg sam podejmuje inicjatywę przebaczenia. Grzech nie zostaje nazwany drobiazgiem; zostaje zgładzony przez Tego, który pozostaje wierny. Łaska nie zaprzecza powadze zła, lecz nie pozwala, by zło miało ostatnie słowo. W obrazie oliwki z sąsiednich wersetów widać, że historia zbawienia nie należy do pychy żadnej gałęzi. Wszczepienie jest darem, a możliwość ponownego wszczepienia świadczy o mocy Boga. Ta nadzieja nie upoważnia do wywyższania się ani do rozpaczy. Werset kieruje wzrok ku wierności, której granic nie wyznacza ludzka niewierność.