List do Rzymian 11:14 – znaczenie i zastosowanie

Paweł pisze te słowa z tęsknotą za własnym ludem, a nie z chłodnym dystansem apostoła. Jego posługa wśród pogan nie oddala go od Izraelitów, bo w jego sercu wciąż żyje pragnienie, by rodacy zapragnęli tego, co Bóg daje innym. Nadzieja, którą nazywa, jest skromna i konkretna: „w tej nadziei, że może pobudzę do współzawodnictwa swoich rodaków i przynajmniej niektórych z nich doprowadzę do zbawienia”. Słowo „niektórych” zasługuje na uwagę, bo Paweł nie zapowiada powszechnego powrotu ani nie traktuje go jak pewnego wyniku. Jest w tej ostrożności coś bardzo ludzkiego, jakby prawdziwa miłość sama uczyła mierzyć nadzieję uczciwie. W tym miejscu Paweł wiąże zbawienie pogan z pobudzeniem Izraela, o czym mówi już w Liście do Rzymian 11:11. Nie chodzi tu jednak o wyższość wobec rodaków, lecz o troskę, która nie przestaje szukać ich imion. Gdy wcześniej przypomina, że Bóg nie odrzucił swojego ludu, widać, że ta nadzieja opiera się na wierności Boga, a nie na zasługach samego apostoła. Werset zostaje w pamięci jako obraz tęsknoty, która trwa mimo dystansu i mimo tego, że ostateczny wynik należy do Boga.

W Liście do Rzymian 11:14 Paweł wyjaśnia, z jaką nadzieją pełni posługę wśród pogan: pragnie pobudzić swoich rodaków do współzawodnictwa i doprowadzić niektórych z nich do zbawienia. Nie chodzi tu o rywalizację o przewagę. W świetle poprzedniego wersetu chodzi raczej o to, by udział pogan w zbawieniu wzbudził w Izraelitach pragnienie powrotu do Boga. Ważne jest, że Paweł mówi o nadziei i o „niektórych”, nie o pewnym rezultacie dla wszystkich. Jego gorliwość nie pozwala mu przesądzać, kto odpowie na Boże działanie. Jest narzędziem, nie sprawcą zbawienia. Werset pokazuje zarazem, że troska o pogan nie oznacza pogardy dla Izraela: Paweł, sam będący Izraelitą, pragnie dobra swoich rodaków. Dalszy kontekst ostrzega wierzących spośród pogan, by nie wynosili się ponad odcięte gałęzie. Zbawienie nie jest podstawą do pychy ani do uznania, że Boże zamiary wobec Izraela dobiegły końca. Werset łączy więc misję wśród narodów z nadzieją na zbawienie Izraelitów: Boże miłosierdzie nie staje się powodem do wykluczania innych.

Paweł pisze w Liście do Rzymian 11:14 o celu swojej służby. Chce, żeby jego posługa wśród pogan pobudziła rodaków do współzawodnictwa, czyli do pragnienia tego, co już otrzymali poganie. Słowo „może” pokazuje, że apostoł nie zna wyniku. Nie obiecuje, że uda się wszystkim. Ma nadzieję, że przynajmniej niektórych doprowadzi do zbawienia. Ta skromność jest pouczająca. Paweł nie zarządza cudzymi sercami. Wykonuje wierną pracę i zostawia rezultat Bogu. Jego nadzieja ma mocne oparcie, bo wcześniej stwierdza, że Bóg nie odrzucił swojego ludu, który wybrał przed wiekami. Z tego fragmentu wynika praktyczny wniosek dla każdego, kto niesie Ewangelię. Świadectwo ma być na tyle żywe, by inni zapragnęli tego, co w nim widzą. Pragnienie apostoła rodzi się z miłości do własnego narodu, a nie z chęci pokonania kogokolwiek. Ta troska nie prowadzi do pogardy. W dalszej części rozdziału Paweł przypomina poganom, że to oni zostali wszczepieni do korzenia, a nie odwrotnie. Gorliwość o zbawienie idzie tu w parze z pokorą. Apostoł pragnie zbawienia swoich rodaków, a jednocześnie wie, że nie jest jego źródłem.

W Liście do Rzymian 11:14 Paweł odsłania osobistą nadzieję związaną ze swoją misją wśród pogan: pragnie, by jego posługa pobudziła rodaków do współzawodnictwa i pomogła przynajmniej niektórym z nich dojść do zbawienia. Nie przedstawia tu zbawienia jako własnego osiągnięcia. Mówi o nadziei i o tym, że Bóg może posłużyć się świadectwem wierzących. „Współzawodnictwo” nie oznacza pogardy ani walki o przewagę. W sąsiednich wersetach Paweł wskazuje, że zbawienie pogan ma pobudzić Izrael, a zarazem przypomina, że Bóg nie odrzucił swojego ludu. W tej perspektywie radość z Bożego działania pośród jednych może obudzić tęsknotę za Nim u drugich. Jest w tym słowie także pokora. Wspólnota pochodząca z pogan nie ma podstaw, by wynosić się nad Izrael: czerpie z korzenia, którego sama nie stworzyła. Nadzieja Pawła nie unieważnia więc szczególnej więzi Boga z Jego ludem. Pokazuje raczej, że Boże miłosierdzie może zataczać kręgi, a świadectwo jednych stawać się zachętą dla drugich. Pragnienie zbawienia rodaków wyrasta tu z wierności Boga, nie z triumfu jednej grupy nad drugą.