Apokalipsa 2:12 – znaczenie i zastosowanie

Najpierw przyjrzyjmy się nagłówkowi tego przesłania.

Zostało ono skierowane do anioła kościoła w Pergamum. Nie wiadomo na pewno, czy Pergamum było miastem odbudowanym na ruinach starożytnej Troi, czy innym miastem o tej samej nazwie, ale ta kwestia nie ma znaczenia. Ważne jest to, że Chrystus powołał tam prawdziwy kościół głoszący Ewangelię i ukształtował go przez jej zwiastowanie oraz działanie swojego Ducha, dzięki któremu Słowo stawało się skuteczne.

Przesłanie pochodziło od tego samego Jezusa, który został opisany jako Ten, który ma ostry, obosieczny miecz (Apokalipsa św. Jana 1:16) — miecz wychodzący z Jego ust. Niektórzy zauważyli, że każdy tytuł Chrystusa na początku tych listów odpowiada sytuacji kościoła, do którego jest skierowany. Na przykład w liście do Efezu trudno o bardziej stosowny obraz dla ospałego i podupadającego kościoła niż Chrystus mówiący jako Ten, który trzyma gwiazdy w dłoni i przechadza się pośród złotych świeczników.

Kościół w Pergamum otaczali ludzie o zepsutych umysłach, którzy robili wszystko, co mogli, aby skazić zarówno jego wiarę, jak i postępowanie. Chrystus zamierzał walczyć z nimi mieczem swojego Słowa, dlatego przedstawia się jako Ten, który ma ostry, obosieczny miecz. Słowo Boże jest jak miecz — bronią, która służy zarówno do ataku, jak i do obrony. W ręku Boga może zniszczyć grzech, a także grzeszników.

To miecz ostry. Nie ma serca tak zatwardziałego, by nie mógł go przeciąć. Potrafi oddzielić duszę od ducha, to znaczy uwolnić człowieka od grzesznych nawyków, które przez długie trwanie mogą się wydawać niemal jego częścią. Jest obosieczny i tnie w każdym kierunku. Prawo ma ostrze wymierzone w tych, którzy łamią jego nakazy, a Ewangelia — w tych, którzy gardzą jej łaską. Miecz ten może zranić, ale może też otworzyć ropiejącą ranę, aby mogła się zagoić.

Nie sposób uciec przed tym mieczem. Jeśli ktoś zwraca się w prawo, tam również zostaje nim dosięgnięty. Jeśli zwraca się w lewo, miecz dosięga go i tam. Obraca się we wszystkie strony.

Przejdźmy teraz do samego przesłania, którego układ przypomina pozostałe listy. Chrystus najpierw dostrzega próby i trudności, z którymi zmagał się ten kościół: „Znam twoje czyny i wiem, gdzie mieszkasz” (Apokalipsa św. Jana 2:13). Sług Bożych najlepiej rozumiemy, gdy uwzględniamy także miejsce, w którym pełnili służbę.

Dobre czyny tego kościoła jaśniały jeszcze wyraźniej ze względu na miejsce, w którym się znajdował — tam, gdzie była siedziba szatana. Nasz wielki Pan dostrzega wszelkie sprzyjające okoliczności, które pomagają nam w służbie w miejscu, gdzie żyjemy. Dostrzega też pokusy i zniechęcenie, które stamtąd płyną, i łaskawie bierze je pod uwagę. Wierzący żyli tam, gdzie szatan, można powiedzieć, sprawował swoje rządy. Jego wpływ obejmuje cały świat, ale w niektórych miejscach szczególnie wyraźnie dają o sobie znać niegodziwość, fałszywe nauczanie i okrucieństwo.

Niektórzy sądzą, że rzymski namiestnik w tym mieście był zaciekłym wrogiem chrześcijan. Jeśli tak było, miejsce, z którego prześladowano wierzących, było zarazem siedzibą szatana.

Chrystus chwali ich następnie za niezłomność: „Trzymasz się mocno mojego imienia i nie zaparłeś się mojej wiary”. Te dwa stwierdzenia znaczą niemal to samo, choć pierwsze może opisywać skutek, a drugie jego przyczynę. Trzymać się mocno imienia Chrystusa znaczy nie wstydzić się przynależności do Niego. Wierzący uznawali za zaszczyt, że noszą Jego imię, tak jak żona nosi nazwisko męża. Trzymali się tego jako swojego przywileju i chluby.

Ich wierność wypływała z łaski wiary. Nie zaparli się wielkich prawd Ewangelii, dlatego pozostali wierni. Wiara silnie wpływa na wierność. Ludzie, którzy zapierają się wiary Chrystusa, mogą wiele mówić o szczerości i lojalności wobec Boga oraz własnego sumienia, ale rzadko się zdarza, by ci, którzy porzucają prawdziwą wiarę, pozostali wierni w innych sprawach. Zazwyczaj ci, którzy rozbijają swoją wiarę, rozbijają też czyste sumienie.

Chrystus oddaje temu kościołowi cześć także ze względu na czasy, w których żył. Wierzący pozostali niezłomni nawet wtedy, gdy pośród nich zabito Antypasa, wiernego męczennika Chrystusa. Nie wiadomo na pewno, kim był Antypas ani czy jego imię miało jakieś szczególne znaczenie. Wiadomo natomiast, że był wiernym uczniem Chrystusa, poniósł za Niego śmierć męczeńską i przypieczętował swoją wiarę krwią właśnie w miejscu, gdzie mieszkał szatan. Pozostali wierzący wiedzieli o tym i byli świadkami tych wydarzeń, a jednak nie zachwiali się ani nie odstąpili od swojej niezłomnej wiary. Wspomina się o tym jako o powodzie do ich chluby.

Potem Chrystus upomina ich za zaniedbania: „Mam jednak coś przeciwko tobie, bo masz tam takich, którzy trzymają się nauki Balaama” (Apokalipsa św. Jana 2:14), a także tych, którzy trzymają się nauki nikolaitów, której Chrystus nienawidzi. Niektórzy nauczali, że wolno jeść pokarmy składane w ofierze bożkom i że zwykły nierząd nie jest grzechem. Przez fałszywy kult prowadzili ludzi do niegodziwego postępowania, tak jak Balaam doprowadził Izraelitów do grzechu.

Warto zauważyć trzy rzeczy. Po pierwsze, nieczystość serca i nieczystość ciała często idą w parze. Zepsute nauczanie i zepsuty kult często prowadzą do niegodziwego postępowania. Po drugie, słusznie nazywa się wyznawców fałszywego nauczania imieniem jego przywódców, bo to najprostszy sposób, by wskazać, o kogo chodzi. Po trzecie, trwanie we wspólnocie z ludźmi, którzy hołdują zepsutym poglądom i postępowaniu, nie podoba się Bogu i sprowadza winę oraz hańbę na cały kościół. W ten sposób staje się on współuczestnikiem cudzych grzechów.

Kościół nie ma władzy, by karać ludzi cielesnymi karami za herezję lub niemoralność. Ma jednak prawo wykluczyć ich ze swojej wspólnoty. Jeśli tego nie robi, Chrystus, głowa i władca kościoła, jest niezadowolony.

Następnie Chrystus wzywa ich do nawrócenia: „Nawróć się, bo inaczej przyjdę do ciebie szybko” (Apokalipsa św. Jana 2:16). Nawrócenie jest obowiązkiem zarówno świętych, jak i grzeszników, i należy do powinności ewangelicznych. Dotyczy też kościołów i grup, a nie tylko pojedynczych osób. Ci, którzy grzeszą razem, powinni razem się nawrócić.

Wspólnoty chrześcijańskie powinny również nawracać się z cudzych grzechów, jeśli miały w nich udział, choćby tylko przez przyzwolenie. Gdy Bóg przychodzi osądzić zepsutych członków kościoła, upomina także sam kościół za to, że pozwolił im pozostać we wspólnocie, a część burzy spada na całe ciało. Żaden miecz nie tnie tak głęboko ani nie zadaje tak śmiertelnej rany jak miecz wychodzący z ust Chrystusa.

Jeśli Boże ostrzeżenia dotrą do sumienia grzesznika, wkrótce sam stanie się dla siebie postrachem. Jeśli zaś ostrzeżenia te się spełnią, grzesznik zostanie całkowicie zgładzony. Słowo Boże prędzej czy później dosięgnie grzeszników: albo ukaże im ich winę, albo doprowadzi ich do zguby.

List kończy się obietnicą wielkiej łaski dla tych, którzy zwyciężają. Będą jeść ukrytą mannę i otrzymają nowe imię oraz biały kamyk, którego nikt nie zna poza tym, kto go otrzymuje (Apokalipsa św. Jana 2:17).

Ukryta manna oznacza wewnętrzną pomoc i pociechę, których Duch Chrystusa udziela wierzącym, gdy trwają z Nim w społeczności. Od czasu do czasu zstępuje z nieba do duszy, aby ją podtrzymać i pozwolić wierzącym zakosztować czegoś z życia świętych i aniołów w niebie. Ta radość jest ukryta przed resztą świata. Człowiek z zewnątrz nie może w niej uczestniczyć. Jest przechowywana w Chrystusie, Arce Przymierza, w Miejscu Najświętszym.

Biały kamyk z wypisanym na nim nowym imieniem wskazuje na przebaczenie grzechów. W dawnych sądach białym kamykiem obdarzano osobę uznaną za niewinną, a czarnym — skazaną. Nowe imię jest imieniem przybranego dziecka, ponieważ osoby adoptowane przyjmowały nazwisko rodziny, do której zostały włączone. Nikt oprócz samej tej osoby nie potrafi w pełni odczytać dowodu jej usynowienia. Nawet ona nie zawsze widzi go wyraźnie, ale jeśli wytrwa, otrzyma zarówno potwierdzenie, że jest dzieckiem Boga, jak i należne jej dziedzictwo.