Księga Psalmów 94:10 – znaczenie i zastosowanie

Księga Psalmów 94:10 zawiera pytanie, które brzmi jak wołanie rzucone w ciemność: czy nie ma karać Ten, który karci ludy, Ten, który ludzi naucza mądrości? Psalmista nie szuka tu dowodu z rozumu, lecz opiera się na tym, kim jest Bóg. Ten, który wszczepił ucho i utworzył oko, jak przypomina wers dziewiąty, wydaje się trudno pogodzić z obojętnością wobec przemocy wobec wdowy, przybysza i sieroty. Pytanie retoryczne zakłada odpowiedź, którą słuchacz już zna. Warto zauważyć, że zaraz wcześniej słychać zupełnie inne przekonanie: ci, którzy krzywdzą, mówią, że Pan nie widzi. Psalm nie ukrywa tego zgorzknienia. Nie ma tu łatwej odpowiedzi, a werset nie przechodzi od razu do pocieszenia. Pytanie brzmi jak cichy sprzeciw wobec tych słów, a jednocześnie pozwala wybrzmieć żalowi bez udawania, że wszystko jest w porządku. Dla kogoś, kto cierpi z powodu niesprawiedliwości, szczególnie poruszające jest to, że modlitwa nie zaczyna się od spokoju, lecz od pytań i oskarżeń wobec Boga. Wiara w tym psalmie nie milknie. Mówi głośno, bo wie, do kogo się zwraca. Pytanie zadane Bogu jest w istocie świadectwem zaufania, że ktoś po drugiej stronie słucha.

Księga Psalmów 94:10 łączy dwa obrazy Boga: sędziego narodów i nauczyciela mądrości. Pytanie „czy nie ma karać Ten, który karci ludy” oczekuje odpowiedzi twierdzącej. Nie chodzi o Boga, który bezmyślnie wymierza karę, lecz o Tego, którego sąd odpowiada Jego mądrości i sprawiedliwości. To ważne w kontekście psalmu. Występni krzywdzą bezbronnych, a zarazem twierdzą, że Bóg nie widzi ich czynów. Werset 9 pyta, czy Stwórca ucha nie słyszy i Twórca oka nie widzi. Werset 10 rozwija tę myśl: Ten, który dał ludziom zdolność poznawania, sam nie jest ślepy na zło ani obojętny wobec niego. Jego nauczanie nie oznacza też, że każda krzywda jest natychmiast naprawiana. Psalm mówi o odpoczynku w dniach nieszczęścia i o tym, że Bóg nie porzuca swego ludu. Werset nie przedstawia więc cierpienia jako dowodu Bożego odrzucenia ani nie obiecuje szybkiego końca każdej niesprawiedliwości. Przypomina natomiast, że milczenie Boga nie jest zgodą na zło: Jego mądrość obejmuje zarówno pouczenie, jak i sąd.

Werset 10 zadaje pytanie, na które odpowiedź wydaje się oczywista: „czy nie ma karać Ten, który karci ludy, Ten, który ludzi naucza mądrości?”. Wcześniej występni mówią, że Pan nie widzi, a psalmista odpowiada pytaniami o Stwórcę, który ukształtował ucho i oko. Dopiero potem pada ten werset. Ma on charakter retoryczny, więc nie opisuje mechanizmu, lecz mocno przypomina o sprawiedliwości Boga. Warto zwrócić uwagę, że ten sam Bóg karci i naucza. Obie role idą razem. Karcenie nie stoi w tekście przeciwko mądrości. Kiedy naród lub człowiek trafia pod takie karcenie, jego celem jest rozpoznanie prawdy, a nie tylko odwet. Psalm jednak nie zapowiada, że każde cierpienie jest karą ani że każdy zły czyn zakończy się natychmiast. Kontekst mówi o pysznych i występnych, którzy krzywdzą wdowę, przybysza i sieroty, czyli ludzi bezbronnych. Najbardziej praktyczny wniosek dotyczy tego, że sprawiedliwość opiera się na prawdziwym obrazie Boga. Kto zakłada, że Pan nie widzi, buduje swoje wybory na fałszu. Ta prawda ma też wymiar konkretny, bo dotyczy tego, jak ludzie traktują słabszych. Werset 10 nie podaje listy działań. Pokazuje jednak, że mądrość zaczyna się od przekonania, iż Bóg widzi, uczy i sądzi.

W Księdze Psalmów 94:10 pytanie jest wypowiedziane wobec przemocy i pychy ludzi, którzy sądzą, że Bóg nie widzi krzywdy. Psalmista wskazuje na sprzeczność: Ten, który karci ludy i uczy ludzi mądrości, nie może być obojętny na zło. Jego sąd nie jest kaprysem ani samą odpłatą; należy do Bożej troski o prawdę i o tych, których głos bywa zagłuszany. Słowo „karci” może przywoływać obraz nauczyciela, który nie pozwala uczniowi uznać błędu za mądrość. Taka korekta jest poważna, bo czyny mają wagę: krzywdzenie wdowy, przybysza i sieroty nie znika tylko dlatego, że sprawca zaprzecza Bożej obecności. Psalm nie obiecuje, że każda niesprawiedliwość zostanie naprawiona natychmiast ani według ludzkiego wyobrażenia o odpłacie. Wskazuje jednak na Boga, który widzi, zna ludzkie myśli i nie porzuca swojego ludu. W tym pytaniu jest więc zarówno skarga, jak i ufność. Cisza Boga nie oznacza, że zło otrzyma ostatnie słowo; mądrość zaczyna się od uznania, że człowiek odpowiada przed Tym, który go uczy.