Księga Psalmów 94:1 – znaczenie i zastosowanie

W tych wersetach słyszymy poważne błaganie do Boga o pomoc przeciw okrutnym ciemiężycielom Jego ludu (Księga Psalmów 94:1–2). Już sama ta myśl powinna napawać ich lękiem: lud Boży dniem i nocą modli się przeciwko nim, prosząc Boga, by go bronił i pomścił doznane krzywdy (Ewangelia Łukasza 18:3, Ewangelia Łukasza 18:7). Sens jest jasny: skoro Bóg słyszy te modlitwy, jak ciemiężyciele mogą liczyć na to, że unikną kary?

Zwróćmy uwagę na imiona, którymi nazywają Boga, by umocnić swoją wiarę w tej prośbie. Mówią o Nim jako o Bogu, do którego należy pomsta, i o Sędzim całej ziemi. Mogą zwracać się do Niego z ufnością, bo jest najwyższym Sędzią, od którego zależy wyrok każdego człowieka. Ustanawia prawo, a potem wydaje wyrok zgodnie z tym prawem. Zasiada na tronie, by sądzić, i choć powołuje władców, aby służyli sprawiedliwości pod Jego władzą (List do Rzymian 13:4), sam pozostaje najwyższym mścicielem, przed którym odpowiadają także władcy.

Jest Sędzią całej ziemi, a nie tylko jednego miasta czy narodu. Nikt nie znajduje się poza Jego władzą, więc nikt nie może powiedzieć, że odwołanie się do Niego jest bezpodstawne. Sprawiedliwość należy do Jego natury. Bóg może i chce karać zło, dlatego ludzie nie powinni sami się mścić. Bóg powiedział: „Do Mnie należy pomsta” (List do Rzymian 12:19). Zuchwałą zarozumiałością byłoby zajmować Jego miejsce.

To ostrzeżenie dla wszystkich, którzy czynią zło, niezależnie od tego, czy starannie je ukrywają, czy popełniają je otwarcie i z pychą. Jest Bóg, do którego należy pomsta, i z pewnością zażąda od nich zdania sprawy. Słowa te przynoszą też pociechę osobom krzywdzonym: pomagają znosić krzywdę w ciszy i ufać Temu, który sądzi sprawiedliwie.

Modlitwa prosi także, by Bóg zatroszczył się o cześć swojego imienia. Bezbożni prześladowcy zdawali się sądzić, że Bóg odwrócił się od ziemi i ją opuścił. Dlatego wspólnota mówi w istocie: „Panie, ukaż się. Niech wiedzą, że istniejesz i że jesteś po stronie tych, których serca są z Tobą”. Wrogowie zachowywali się tak, jakby Bóg poniósł klęskę, skoro Jego lud cierpiał. Modlitwa brzmi więc: „Powstań. Okaż swoją moc. Nie pozwól, by Twoje imię deptano i znieważano”.

Proszą też Boga, by upokorzył ciemiężycieli: „Odpłać pysznym”. Innymi słowy: „Rozlicz ich z całej ich arogancji i krzywd, które wyrządzili Twojemu ludowi”. Te modlitwy są również ostrzeżeniem. Napawają lękiem wszystkich ludzi przemocy, bo sprawiedliwy Bóg odpłaci im zgodnie z tym, na co zasłużyli.

Potem pojawia się pokorna skarga zanoszona do Boga z powodu pychy i okrucieństwa ciemiężycieli, a także pełne szacunku pytanie o to, jak długo będzie to trwało (Księga Psalmów 94:3–6). Wrogowie zostają nazwani bezbożnymi i sprawcami zła. Sami są głęboko zepsuci, dlatego nienawidzą i prześladują ludzi, których dobroć obnaża ich postępowanie. Okrucieństwo wobec niewinnych i nienawiść do sprawiedliwych pokazują, jak nisko upadli.

Ich zachowanie jest pełne pychy i barbarzyństwa. Chełpią się, mówią wyniośle i donośnym głosem, postępują tak, jakby przed nikim nie odpowiadali. Zachowują się, jakby świat należał do nich i jakby z pewnością mieli zwyciężyć Boga i Jego prawdę. Nadejdzie jednak dzień, w którym zostanie rozliczone każde ostre słowo wypowiedziane przez bezbożnych grzeszników przeciw Bogu, Jego prawdzie, drogom i ludowi (List Judy 1:15).

Są wrogo nastawieni do ludu Bożego, bo ten do Niego należy (Księga Psalmów 94:5). Rozbijają go, rozdzierają jego zgromadzenia, niszczą jego dobytek i rodziny, krzywdzą samych ludzi i robią wszystko, by udręczyć Boże dziedzictwo. Lud Boży jest Jego szczególną własnością. Należy do Niego, jest Mu miły, a jego życie ukazuje Jego chwałę światu. To mocny powód, by modlić się za wspólnotę: „Panie, ona należy do Ciebie. Masz do niej prawo. Dlaczego bezbożni mieliby deptać to, co jest Twoje?”.

Są też okrutni wobec bezbronnych (Księga Psalmów 94:6). Nie poprzestają na uciskaniu ludzi i doprowadzaniu ich do ubóstwa. Zabijają wdowy i przybyszów. Nie tylko lekceważą sieroty i wykorzystują ich sytuację, lecz także je mordują, bo są słabe, bezbronne i niekiedy zdane na łaskę tych ludzi. Krzywdzą najbardziej tych, których powinni chronić. Trudno pojąć, jak człowiek może stać się tak okrutny.

Modlitwa zmienia się więc w cierpliwe błaganie: „Panie, jak długo jeszcze będą to robić?”. Jak długo będzie trwało zło popełniane przez bezbożnych? To pytanie nie świadczy o braku wiary. Jest wołaniem cierpiących, którzy pragną, by Bóg zadziałał.

Następnie psalmista oskarża prześladowców o ateizm i odpowiada na ich przekonania. Ich ateistyczne myślenie ujawnia się w słowach: „Pan nie widzi” (Księga Psalmów 94:7). Choć ich zło jest jawne i buntują się przeciw naturze oraz sumieniu, wciąż twierdzą, że Bóg tego nie zauważy. Mogą sądzić, że przymyka oko na drobne grzechy, albo wierzyć, że tak dobrze ukryli swoją zbrodnię, iż nigdy nie zostaną osądzeni. Wmawiają sobie nawet, że Bóg Jakuba, choć Jego lud Mu ufa, nie będzie się troszczył na tyle, by pociągnąć ich do odpowiedzialności. W ten sposób odrzucają Boże panowanie nad światem, szydzą z Jego przymierza z ludem i podważają pewność sądu ostatecznego.

Kto twierdzi, że żywy Bóg nie widzi albo że Bóg Jakuba nie dostrzega krzywd wyrządzanych Jego ludowi, jest głupcem i trwa w głupocie. Psalmista mimo to zwraca się do takich ludzi wprost, by przekonać ich o błędzie i zawrócić, zanim spotka ich hańba (Księga Psalmów 94:8). W istocie mówi: „Ludzie bez rozumu, opamiętajcie się i zacznijcie myśleć”. Ateista może chełpić się mądrością, tytułem filozofa czy polityka, ale w rzeczywistości zachowuje się jak nierozumne zwierzę. Gdyby tylko jasno myślał, uwierzyłby.

Bóg przemawia przez proroka tak, jakby czekanie na to, by ludzie zaczęli zachowywać się po ludzku i okazywać zrozumienie, trwało już zbyt długo. W istocie mówi: „Głupcy, kiedy zdobędziecie dość mądrości, by pojąć, że Bóg widzi i troszczy się o wszystko, co mówicie i czynicie, oraz by tak żyć, pamiętając, że musicie zdać sprawę ze swojego postępowania?”. Nie ma człowieka tak złego, by należało przestać próbować go zawrócić z drogi. Nikt nie jest tak głupi ani brutalny, by nie warto było sprawdzić, czy może stać się mądry. Dopóki trwa życie, jest nadzieja.

Aby wykazać głupotę tych, którzy podważają Bożą wiedzę i sprawiedliwość, psalmista odwołuje się do stworzenia. Prawda ta jest widoczna nawet w ludzkim ciele. Bóg ukształtował ucho i umieścił je w głowie, jak sadzi się drzewo w ziemi. Czy miałby więc nie słyszeć? Oczywiście, że słyszy, i to znacznie lepiej niż my. Ukształtował także oko, którego złożona budowa przewyższa wszystko, co można znaleźć w innych częściach ciała. Czy miałby więc nie widzieć? Czy mógłby dać stworzeniu taką zdolność, gdyby sam jej nie posiadał w znacznie doskonalszym stopniu? Wszystkie siły obecne w przyrodzie pochodzą od Boga przyrody (Księga Wyjścia 4:11). Jeśli właściwie poznajemy samych siebie, nawet poprzez nasze ciało i zmysły, możemy dzięki temu zbliżyć się do poznania Boga. Skoro widzimy i słyszymy, bo On dał nam wzrok i słuch, tym bardziej On widzi i słyszy. Bożki narodów miały oczy, ale nie widziały, miały uszy, ale nie słyszały. Nasz Bóg nie jest ograniczony tak jak my. Dał nam wzrok i słuch, a my odpowiadamy przed Nim za to, jak z nich korzystamy.

Psalmista odwołuje się również do Bożej opatrzności, czyli Jego panowania nad światem. Bóg koryguje narody z powodu ich fałszywego kultu i bałwochwalstwa. Czy tym bardziej nie skoryguje własnego ludu za niewiarę i brak czci? Karze ludzi za uciskanie i krzywdzenie się nawzajem. Czy nie rozliczy więc tych, którzy twierdzą, że są Jego dziećmi, a prześladują tych, którzy naprawdę do Niego należą? Wszyscy podlegamy Jego karceniu, bo cały świat znajduje się pod Jego panowaniem. Jeśli jest Królem narodów, tym bardziej będzie działał jako Bóg Jakuba. Doktor Hammond wskazuje na inne prawdopodobne znaczenie: Bóg poucza narody, dając im swoje prawo, a potem sądzi je według tego samego prawa. Gdyby prawo nie prowadziło do sądu, zostałoby dane na próżno. To samo słowo może znaczyć zarówno „korygować”, jak i „uczyć”, ponieważ karcenie ma prowadzić do pouczenia, a pouczeniu powinno towarzyszyć karcenie.

Psalmista odwołuje się także do łaski. Bóg uczy człowieka poznania, czy więc sam miałby nie wiedzieć? Jako Stwórca obdarzył ludzi światłem rozumu, a jako Bóg łaski dał im także światło objawienia. Pokazał im, czym jest prawdziwa mądrość. Skoro udziela tej wiedzy innym, to z pewnością sam posiada ją w pełni (Księga Hioba 28:23, Księga Hioba 28:28). Strumienie wypływające ze źródła świadczą o jego obfitości. Podobnie wszelka wiedza pochodząca od Boga wskazuje, że najpierw jest ona w Nim.

Ta prawda jest odpowiedzią dla ateistów, którzy twierdzą, że Pan nie widzi (Księga Psalmów 94:7), a zarazem przypomina nam, że Bóg dostrzega nawet nasze myśli (Księga Psalmów 94:11): zna myśli człowieka i wie, że są marnością. W szczególności zna fałszywe myśli, które zakładają, że Bóg przymknie oko na nieprawość. Widzi też, jak puste i niemądre są takie myśli. Zna wszystkie ludzkie myśli, a większość z nich jest marna, bo wyobrażenia człowieka są złe, i to nieustannie. Nawet nasze lepsze myśli są naznaczone słabością i zmiennością. Dlatego powinniśmy pilnie strzec swoich myśli, bo Bóg zwraca na nie uwagę. Myśli są dla Boga jak słowa, a myśli marne są przewinieniami w Jego oczach.