Księga Psalmów 91:5 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset mówi o strachu w pełnym rytmie doby. Noc, w której myśli krążą w kółko, i dzień, w którym niespodziewanie spada coś groźnego, to czas, w którym lęk zwykle się pojawia. Psalmista nie twierdzi, że lęk nigdy nie przychodzi. Mówi raczej o kimś, kto mieszka pod opieką Najwyższego, opisanym w pierwszym wersecie, i o sercu, które nie musi być całkowicie zdominowane przez strach. Obraz lecącej strzały jest szczególnie konkretny. Strzała nadlatuje znienacka, zanim ktokolwiek zdąży się obejrzeć, i właśnie ta nagłość najbardziej przeraża. Psalm nie obiecuje, że strzała nigdy nie zostanie wypuszczona. Wskazuje natomiast, że bezpieczeństwo wiąże się z tym, komu człowiek ufa, gdy zagrożenie się pojawia. Dlatego w Księdze Psalmów 91:5 zaufanie nie jest odłożone na czas spokojnych dni, lecz zostaje przy człowieku także wtedy, gdy wokół dzieje się coś nagłego. Dla kogoś, kto w nocy liczy godziny albo w dzień drży przed kolejną wiadomością, ta myśl nie wymazuje lęku. Może jednak pokazać, że strach nie decyduje o tym, kim człowiek pozostaje w oczach Boga.

W Księdze Psalmów 91:5 obraz nocy i lecącej strzały zestawia dwa rodzaje zagrożenia: to, czego nie widać i co budzi lęk, oraz nagły atak, którego nie da się przewidzieć. Nocą strach może rosnąć w ciszy; za dnia niebezpieczeństwo może pojawić się pośród zwyczajnych spraw. Psalm nie opisuje więc świata wolnego od zagrożeń. Nazywa je, ale nie pozwala, by miały ostatnie słowo. Kluczowe rozróżnienie dotyczy ufności i gwarancji nietykalności. Wersetu nie należy czytać jako obietnicy, że wierzącego nigdy nie spotka przemoc, choroba ani strata. Sąsiednie obrazy ochrony i schronienia wyrażają głębokie przekonanie psalmisty, że Bóg pozostaje wierny i jest ucieczką pośród niebezpieczeństwa. Nie rozstrzygają jednak, że każde zagrożenie zostanie usunięte w sposób widoczny ani natychmiastowy. Dlatego „nie ulękniesz się” nie musi oznaczać braku odczuwanego lęku. Wers mówi o postawie, która nie oddaje strachowi pełnej władzy nad człowiekiem. Jego rytm, noc i dzień, obejmuje cały czas: zaufanie Bogu nie zależy od tego, czy niebezpieczeństwo jest dostrzegalne, czy nagłe.

Ten werset mówi o strachu, który nie wybiera pory. Noc bywa czasem bezsennych myśli, a dzień czasem nagłego hałasu i ciosu. Psalmista wymienia obie pory, bo lęk zna obie. Strzała lecąca w dzień obrazuje zagrożenie, które przychodzi bez zapowiedzi. Warto zauważyć, czego ten werset nie obiecuje. Nie mówi, że takie chwile w ogóle nie nadejdą. W Księdze Psalmów 91:7 widzimy upadki wokół mówiącego, a zapewnienie o ochronie nie oznacza, że każde cierpienie minie w ten sam sposób. Obietnica dotyczy strachu, a nie wolności od wszystkich ciosów. Na tym polega jej siła. Zagrożenie może istnieć w świecie i mimo to nie musi przejmować władzy nad wnętrzem człowieka. Wiara nie wyłącza dnia i nocy z biegu wydarzeń, ale zmienia to, czym człowiek jest napełniony, gdy przychodzi trudna godzina. Werset nie udaje, że strzały nie ma. Pokazuje raczej, że lęk nie ma ostatniego słowa.

„W nocy nie ulękniesz się strachu ani za dnia – lecącej strzały” łączy dwa rodzaje zagrożenia: lęk, który narasta w ciemności, i niebezpieczeństwo nadchodzące nagle, pośród dnia. Psalm nie opisuje świata wolnego od zagrożeń. W sąsiednich wersetach wymienia sidła, zarazę i zgubę, a zarazem mówi o Bogu jako ucieczce i twierdzy. Zaufanie nie polega więc na udawaniu, że nic nie budzi lęku. Obraz strzały zatrzymuje uwagę na tym, co może nadejść niespodziewanie i wymknąć się ludzkiej kontroli. Wers niesie obietnicę odwagi zakorzenionej w opiece Boga, nie zaś prostą gwarancję, że wierzącego ominie każda krzywda. Dalsze słowa psalmu o nieszczęściu dotykającym innych brzmią stanowczo, ale nie należy czynić z nich miary cudzej wiary ani obietnicy bezbolesnego życia. Ważne jest, że bezpieczeństwo zostało związane z przebywaniem pod opieką Najwyższego. Noc i dzień obejmują całą codzienność, także tę, której nie da się przewidzieć. Psalm kieruje wzrok nie na doskonałą kontrolę nad przyszłością, lecz na wierność Boga, nazwaną wcześniej puklerzem i tarczą. Lęk może pozostać realny, ale nie musi być ostatnim słowem o życiu powierzonym Bogu.