Księga Psalmów 90:10 – znaczenie i zastosowanie

Ten wiersz nie ucieka od tego, co ciężkie w upływie lat. Mówi o siedemdziesięciu latach, a przy sile o osiemdziesięciu, i od razu nazywa to, co w nich zwykle zostaje: „trud i marność”. Słychać w tym zmęczenie długą drogą i żal wobec tego, jak szybko wszystko odchodzi. Warto zauważyć, w jakim kontekście stoją te słowa. Wcześniejsze wersety, w Księdze Psalmów 90:7-9, mówią o gniewie Boga i o winach postawionych w świetle Jego oblicza, a dni płyną pod tym gniewem. Psalmista nie zamienia przemijania w ogólną pociechę. Wypowiada je wprost, w obecności Boga, i dlatego jego lament ma w sobie uczciwość, która pozwala mówić o kruchości bez udawania. Najbardziej poruszające jest jednak to, co dzieje się dalej. Ta gorzka ocena prowadzi do prośby o nauczenie się liczenia dni, aby osiągnąć mądrość serca (Księga Psalmów 90:12), a w czternastym wersecie do prośby o nasycenie łaskawością. Trud i marność zostają nazwane, ale nie są ostatnim słowem psalmu. Obok krótkiego życia stoi Bóg, który trwa od wieku po wiek.

Słowa o siedemdziesięciu lub osiemdziesięciu latach nie są obietnicą określonej długości życia ani granicą, po której życie traci wartość. Psalmista podaje zwyczajną miarę ludzkich lat, a zarazem podkreśla, że nawet długie życie pozostaje kruche. Werset opisuje wspólne doświadczenie śmiertelnych ludzi, nie wyjaśnia zaś, dlaczego konkretna osoba żyje krócej lub dłużej. Ważne jest także wyrażenie „trud i marność”. Nie oznacza ono, że każda chwila życia jest pozbawiona dobra. W kontekście Psalmu 90 mówi o życiu naznaczonym wysiłkiem, przemijaniem i świadomością winy wobec Boga. Jego dni szybko mijają, a człowiek „odlatuje”: obraz ten podkreśla krótkość ludzkiego istnienia, nie jego bezwartościowość. Psalm zestawia tę kruchość z Bogiem, który trwa „od wieku po wiek”. Dlatego uznanie przemijania nie prowadzi do rezygnacji, lecz do prośby z wersetu 12: aby liczenie dni przyniosło mądrość serca. Werset 10 nie daje pełnej odpowiedzi na pytanie o cierpienie; umieszcza ludzkie życie w modlitwie, która szuka Bożej łaski pośród jego ograniczeń.

Psalmista mówi o życiu bez upiększeń. W Księdze Psalmów 90:10 czytamy: „Miarą naszych lat jest siedemdziesiąt lat lub, gdy jesteśmy mocni, osiemdziesiąt; a większość z nich to trud i marność: bo szybko mijają, my zaś odlatujemy”. Ten obraz jest surowy, ale uczciwy, bo nie udaje, że czas jest nieskończony. Według nagłówka autorem modlitwy jest Mojżesz. Kilka wierszy dalej, w Księdze Psalmów 90:12, pada prośba o mądrość liczenia dni. Liczenie w tym sensie nie polega na odliczaniu pozostałych lat. Chodzi o przyjmowanie każdego dnia jako daru od Boga i używanie go z uwagą. Praktycznie wygląda to tak: ktoś, kto poważnie traktuje krótkość życia, rzadziej odkłada na później rozmowę z bliskim, przeprosiny czy wspólną modlitwę. Zwykły wtorek przestaje wtedy wyglądać na przypadkowy. Ten werset nie obiecuje, że trud zniknie. Pokazuje jednak, że ograniczony czas nie musi być pusty, bo Bóg, który był ucieczką z pokolenia na pokolenie, pozostaje obecny także w naszych krótkich dniach.

Psalmista mówi o siedemdziesięciu lub, w przypadku ludzi mocnych, osiemdziesięciu latach, ale nie przedstawia tej miary jako obietnicy ani granicy wyznaczonej każdemu. W Księdze Psalmów 90:10 życie oglądane jest w perspektywie kruchości: dni szybko mijają, a nawet to, co wydaje się długim czasem, może być naznaczone trudem. Obraz kwitnącej rano rośliny, która wieczorem więdnie, pojawia się wcześniej w tym samym psalmie. Nie odbiera życiu wartości. Przypomina raczej, że człowiek nie jest swoim własnym oparciem: psalm zaczyna się wyznaniem, że Bóg był ucieczką „z pokolenia na pokolenie”, i zestawia zmienność ludzkich dni z Jego wiecznością. Słowo „marność” nie unieważnia miłości, pracy ani radości. Nazywa ograniczenie ludzkiego życia i towarzyszący mu trud. Psalm nie zatrzymuje się jednak na przemijaniu: dalej prosi Boga o mądrość serca, litość i nasycenie łaską. W tej modlitwie kruchość staje się prawdą, którą można wypowiedzieć przed Bogiem, a nie powodem do rozpaczy. Wartość dni nie mierzy się wyłącznie ich długością; pozostają one w zasięgu Wiecznego.