Księga Psalmów 9:21 – znaczenie i zastosowanie

Ten krótki wers wyrasta z modlitwy, w której psalmista widzi, jak ludzka pycha wznosi się ponad miarę. Prosi, by Bóg przejął pogan bojaźnią i sprawił, że poznają, iż są tylko ludźmi. W tym słowie „tylko” kryje się coś prostego i zarazem trudnego. Człowiek, który zapomina o swoich granicach, może czuć się nie mały, lecz wielki, bezpieczny i nieuchwytny. Psalmista nie szuka tu upokorzenia dla samego upokorzenia. Pragnie, by prawda o kruchości dotarła do serca, a nie tylko do rozumu. Warto zauważyć, że wcześniej w tym psalmie pojawia się ubogi, którego ufność nie zawodzi (Księga Psalmów 9:19). Bojaźń, o której mowa, dotyczy więc zarówno narodów, które zapomniały o Bogu, jak i ładu, w którym słabi nie zostają zapomniani na zawsze. Uznanie własnej ludzkiej miary może przynieść spokój, bo ktoś, kto nie musi udawać nieomylności, przestaje dźwigać ciężar, którego nie był stworzony nieść. Ten wers jest surowy, ale i łagodny. Nazywa to, co w człowieku bywa pyszne i niespokojne, a jednocześnie zostawia przestrzeń na pokorę, która nie niszczy, lecz przywraca.

Prośba „Przejmij ich, Panie, bojaźnią” może brzmieć jak życzenie, by ludzie zostali zastraszeni. Jednak dalsza część wersetu wyjaśnia jej sens: „niech poganie wiedzą, że są tylko ludźmi”. Chodzi o uznanie granicy ludzkiej władzy, nie o pochwałę przemocy czy paniki. W języku biblijnym bojaźń wobec Boga może oznaczać trzeźwe uznanie Jego autorytetu i sądu. Werset zamyka modlitwę o sprawiedliwość. W poprzednim zdaniu psalmista prosi, by Bóg osądził narody, a wcześniej przypomina, że ubogi nie zostanie zapomniany, zaś ufność nieszczęśliwych nie zawiedzie. Prośba o Bożą interwencję wyrasta więc z napięcia między triumfem występnych a nadzieją pokrzywdzonych. Jej celem jest przywrócenie właściwej miary: człowiek, nawet potężny, nie jest ostatecznym sędzią historii. Słowo „poganie” należy tu czytać w kontekście psalmu jako określenie narodów zapominających o Bogu, nie jako uniwersalny wyrok na każdego człowieka spoza Izraela. Werset przypomina, że sprawiedliwość nie zależy wyłącznie od ludzkiej siły: ostateczny sąd należy do Boga.

Księga Psalmów 9:21 brzmi jak modlitwa o sprawiedliwość, ale jej sedno leży gdzie indziej. Psalmista nie prosi o zniszczenie narodów. Prosi, by wiedziały, że „są tylko ludźmi”. Kontekst to wyjaśnia. W Księdze Psalmów 9:17 i 9:18 mowa jest o występnych, którzy zapomnieli o Bogu, a w Księdze Psalmów 9:20 o człowieku, który nie powinien triumfować. Pycha rzadko zaczyna się od wielkich zbrodni. Zwykle zaczyna się od przekonania, że wszystko zależy ode mnie, od mojej siły, pieniędzy albo pozycji. Bojaźń, o którą prosi psalmista, nie jest lękiem przed przypadkiem. Jest uświadomieniem, że człowiek nie jest panem swojego losu. Ktoś, kto przez lata buduje firmę i uważa, że sam ją utrzymuje przy życiu, potrzebuje takiego otrzeźwienia bardziej niż komplementów. Ta modlitwa nie jest więc złośliwa. Jest prośbą o pokorę dla tych, którzy wyniośli się ponad swoje granice. Warto zauważyć, że psalm nie kończy się pogardą. Obok prośby o sąd stoi przekonanie, że ubogi nie pójdzie w zapomnienie na zawsze. Bóg, który łamie pychę, jest też Bogiem, który pamięta o słabych.

Psalmista prosi: „Przejmij ich, Panie, bojaźnią; niech poganie wiedzą, że są tylko ludźmi”. To prośba o Boży sąd nad narodami, osadzona w psalmie, który opowiada o Bogu stającym po stronie ubogich i osądzającym występnych. „Bojaźń” nie oznacza tu jedynie lęku przed karą. Może wyrażać trzeźwe uznanie, że żaden władca ani naród nie jest ostateczną miarą sprawiedliwości. Słowa „są tylko ludźmi” odsłaniają granicę, o której łatwo zapomnieć, gdy siła zdaje się rozstrzygać wszystko. Człowiek może zdobyć władzę, wydać wyrok, a nawet doprowadzić innych do milczenia, ale nie staje się przez to panem życia ani sędzią ponad Bogiem. Psalm nie zaciera bólu krzywdy. Zwraca go ku Temu, który widzi tych, o których świat może zapomnieć. W tej prośbie jest więc powaga, ale i nadzieja: przemoc nie ma ostatniego słowa. Przed Bożym obliczem ludzkie znaczenie zostaje właściwie odmierzone, a zapomniani nie są poza Jego pamięcią.