Księga Psalmów 82:1 – znaczenie i zastosowanie

W tym wersecie prawda o najwyższej władzy Boga nad każdą radą i każdym sądem zostaje przedstawiona jako coś, w co powinni wierzyć zarówno rządzący, jak i zwykli ludzie (Księga Psalmów 82:1). Bóg stoi jako najwyższy władca pośród zgromadzenia możnych i sądzi pomniejszych władców. Zarówno władza stanowienia prawa, jak i jego egzekwowania znajdują się pod Jego pieczą.

Po pierwsze, ukazuje to godność i władzę sędziów oraz rządzących w sprawach publicznych. Nazywa się ich „możnymi”, ponieważ sprawują rzeczywistą władzę dla dobra ogółu i powinni korzystać z niej mądrze oraz odważnie. Po hebrajsku określa się ich nawet mianem „bogów”, używając tego samego słowa co w odniesieniu do samego Boga. Nie oznacza to, że są Mu równi, lecz że sprawują władzę jako Jego słudzy. Dobrzy rządzący są w ograniczonym sensie podobni do Boga, bo Go reprezentują i są błogosławieństwem dla ludzi. Niegodziwi zaś mogą stać się wobec ubogich jak ryczące lwy i wygłodniałe niedźwiedzie (Księga Przysłów 28:15).

Po drugie, psalm wskazuje na ustrój, w którym najwyższy władca działa wraz ze swoją radą i sędziami. Można go porównać do monarchii mieszanej, w której król rządzi wraz z doradcami, parlamentem i sędziami. Wszystkich obejmuje określenie „możni”, ponieważ uczestniczą we władzy publicznej pod zwierzchnictwem jedynego suwerennego Pana.

Po trzecie, nie można zaprzeczyć, że Bóg panuje nad wszystkimi tymi władcami. Jest pośród nich, sądzi ich i daje im władzę, bo królowie królują dzięki Niemu. Jest obecny podczas wszystkich ich narad, widzi, co mówią i czynią, i pociągnie ich do odpowiedzialności za niesprawiedliwe decyzje. Może kierować ich sercami, a nawet ich słowami, tak jak zechce (Księga Przysłów 21:1). Ta prawda powinna skłaniać sędziów i rządzących do pokory, a ich poddanym dawać pociechę, bo nawet gdy władcy mają złe zamiary, Bóg może ich powstrzymać.

Dalej psalm nakazuje wszystkim sędziom i rządzącym dobrze korzystać z władzy, ponieważ odpowiedzą przed Tym, który im ją powierzył (Księga Psalmów 82:3–4). Mają bronić ubogich, których nie stać na to, by uzyskać pomoc, oraz sierot, które utraciły tych, którzy powinni je prowadzić i chronić. Rządzący powinni być ojcami dla swojego kraju, a zwłaszcza dla tych, którzy nie mają ojca. W ten sposób naśladują Boga, który jest Ojcem sierot. Takim człowiekiem był również Hiob (Księga Hioba 29:12).

Mają też sprawiedliwie rozstrzygać sprawy uciśnionych i potrzebujących, którym często dzieje się krzywda z powodu ich słabości. Ubóstwo nie może przemawiać na ich niekorzyść, bez względu na to, jak potężni są ich przeciwnicy. Jeśli ubogi ma słuszną sprawę, sędzia musi uznać ją za słuszną. Rządzący mają również ratować tych, których ciemięzcy już pojmali, i uwalniać ich. Taka praca nie przynosi nagrody ze strony świata, a jednak właśnie do niej są powołani sędziowie i władcy: mają troszczyć się o dobro i sprawy tych, którzy sami nie mogą się bronić.

Psalm potępia także złych sędziów i rządzących, którzy zaniedbują te obowiązki i nadużywają władzy, jak gdyby Boga nie było pośród nich (Księga Psalmów 82:2, 5). Grzeszą, wydając niesprawiedliwe wyroki, wbrew temu, co słuszne i co podpowiada im własne sumienie. Niekiedy ze względu na przychylność lub sympatię stają po stronie winnych, a niekiedy złośliwie skazują niewinnych. Czynienie zła jest złe, lecz niesprawiedliwe sądzenie jest jeszcze gorsze, bo wykorzystuje pozory sprawiedliwości, by ukryć niesprawiedliwość. Salomon dostrzegł, że była to jedna z największych nieprawości pod słońcem: miejsce sądu było pełne zła (Księga Koheleta 3:16; Księga Izajasza 5:7).

Tacy władcy nie tylko faworyzują bogatych. Sprzyjają nawet niegodziwym właśnie dlatego, że są niegodziwi, i wspierają ich interesy. To nieszczęście dla każdego narodu. Rządzącym jasno powierzono obowiązek ochrony ubogich i niesienia im ratunku, a jednak sądzą niesprawiedliwie, bo nie wiedzą i nie chcą zrozumieć. Nie chcą uczyć się tego, co słuszne, i kierują się własnym interesem zamiast rozumem i sprawiedliwością. Potajemne łapówki zaślepiają im oczy. Nie wiedzą, bo nie chcą zrozumieć. Nie ma większej ślepoty niż ślepota człowieka, który nie chce widzieć. Kto trwa w takiej ciemności, zmierza ku ciemności, która nie ma końca.

Skutkiem tej nieprawości jest zachwianie wszystkich fundamentów kraju. Skoro sprawiedliwość zostaje wypaczona, czego dobrego można się spodziewać? Publiczna krzywda prowadzi do publicznej zguby. Jak mówi psalm w innym miejscu, gdy zawodzi sąd, cała ziemia traci równowagę i grozi jej upadek (Księga Psalmów 75:3). Grzechy osób sprawujących władzę stają się cierpieniem całego ludu.