Księga Psalmów 37:36 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset z Księgi Psalmów 37:36 brzmi jak zdziwienie, które zostaje po czymś, czego nie da się już znaleźć. Wcześniej psalmista widział, jak występny rozpiera się jak zielony cedr, a potem przechodzi obok tego samego miejsca i nie ma już po nim śladu. Słychać w tym rozczarowanie zmieszane z niedowierzaniem, bo wydawało się, że ta siła będzie trwać. Tekst nie opisuje radości z tego zniknięcia. Psalmista szuka, lecz nie może znaleźć, a jego poszukiwanie bardziej przypomina smutek niż triumf. Wersety od 37 do 40 przenoszą jednak uwagę na człowieka prawego, któremu zostaje pomyślność, oraz na Pana, który jest zbawieniem i ucieczką w czasie utrapienia. Zniknięcie występnego nie jest w tym psalmie ostatnim słowem o człowieku. Ostatnie słowo należy do Boga, który wspomaga i wyzwala tych, którzy do Niego się uciekają. Dla kogoś, kto patrzy na niesprawiedliwość i czuje bezsilność, ten obraz ma swoją wagę. Pustka po kimś, kto wydawał się niezniszczalny, może przynieść ulgę, ale bywa też samotna, bo nie wiadomo, co z tego zostało. Psalm zostawia to napięcie otwarte i nie zamyka go pośpiesznym pocieszeniem. Pokazuje jedynie, że Bóg zna miejsce, w którym kończy się bezowocne szukanie.

Po obrazie występnego, który rozrastał się jak zielony cedr, następuje nagła zmiana: „Przeszedłem obok, a już go nie było; szukałem go, lecz nie można było go znaleźć”. Psalmista mówi o własnym świadectwie. Człowiek, który wydawał się mocno zakorzeniony i nietykalny, zniknął; nie dało się już odnaleźć śladu jego potęgi. Kluczowe rozróżnienie dotyczy pozornej trwałości i rzeczywistego kresu. Wcześniejsze wersety przestrzegają, by nie zazdrościć złoczyńcom, bo ich powodzenie jest przemijające. Cedr przyciąga wzrok swoją siłą, lecz nawet ten obraz nie obiecuje, że każdy krzywdziciel zniknie szybko ani że sprawiedliwość zawsze stanie się widoczna za życia obserwujących. Psalm przedstawia perspektywę wiary, nie kalendarz natychmiastowych rozliczeń. Werset 36 nie zachęca do lekceważenia krzywdy. W sąsiednich wersetach występny czyha na sprawiedliwego, a nadzieja sprawiedliwych znajduje oparcie w Panu, który jest ich ucieczką w utrapieniu. Pamięć o zniknięciu pyszałka porządkuje więc ocenę: rozgłos i przewaga nie są miarą ostatecznego losu człowieka. To, co wygląda na niewzruszone, nie musi przetrwać; ufność nie powinna zależeć od chwilowego triumfu niesprawiedliwości.

Księga Psalmów 37:36 zamyka krótki obraz, który zaczyna się w wersecie 35. Poeta widział człowieka, który pysznił się jak zielony cedr, czyli jak drzewo sprawiające wrażenie trwałego i potężnego. Potem jednak pojawia się zwrot: „Przeszedłem obok, a już go nie było; szukałem go, lecz nie można było go znaleźć”. Ten werset jest bardzo oszczędny w słowach. Psalmista nie opisuje, co stało się z tym człowiekiem, nie podaje przyczyny ani nie wydaje wyroku. Mówi tylko o tym, czego sam doświadczył: pustego miejsca i bezskutecznego szukania. Ten brak wyjaśnienia nie czyni obrazu mniej wymownym. Taki obraz uczy pokory wobec pozornie trwałej pomyślności, która potrafi zniknąć szybciej, niż ktokolwiek się spodziewa. Psalm jednak nie kończy się na samym zniknięciu. Wersety 33 i 39 mówią, że Pan nie zostawia sprawiedliwego w ręku występnego, a zbawienie sprawiedliwych pochodzi od Niego. Werset 36 jest więc obrazem, a nie ogólną zasadą dotyczącą każdego cierpienia. Pozwala spojrzeć na przemijanie pozornego sukcesu spokojnie, bez zazdrości, o której mówi werset 1.

Psalmista opowiada o człowieku, który wydawał się mocny i trwały: „Widziałem, jak występny się pysznił i rozpierał się jak zielony cedr” (Księga Psalmów 37:35). Zaraz potem pada świadectwo: „Przeszedłem obok, a już go nie było; szukałem go, lecz nie można było go znaleźć” (Księga Psalmów 37:36). Wysoki cedr, który zdawał się górować nad otoczeniem, okazuje się nietrwały. Ten obraz nie obiecuje, że każdy krzywdzący człowiek zniknie szybko ani że niesprawiedliwość zawsze zostanie naprawiona za życia. Psalm patrzy szerzej: pycha i przemoc nie mają ostatniego słowa, choć przez pewien czas mogą wyglądać na zwycięskie. Tuż obok tekst wzywa do nadziei w Bogu i wierności Jego drodze, a ocalenie sprawiedliwych przypisuje Panu. W perspektywie wieczności przemijanie nie jest samo w sobie pełną odpowiedzią na krzywdę. Jest jednak przypomnieniem, że widzialna potęga nie stanowi miary ostatecznej prawdy. To, co trwałe, nie musi rozgłaszać swojej siły; w psalmie oparciem pozostaje Bóg, który nie opuszcza sprawiedliwych w utrapieniu.